BBC News, Somali
U gudub qaybta macluumaadka

Faransiiska oo wajahaya hubanti la'aan siyaasadeed kadib markii doorashadii baarlamaanka aaney cidna helin aqlabiyad

Dagaalka ayaa waxaa ku dhintay tiro badan oo ah miliiishiyaadkii iska soo horjeeday

Tebin toos ah

  1. Jamhuuriyadda Ireland oo shaacisay war cusub ka hor ciyaarta caawa ay la ciyaarayan Israa’iil

    David Courell

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Qoraalka sawirka, David Courell

    Ciyaartoyda xulka Jamhuuriyadda Ireland ayaa qorsheynaya inay xirtaan calaamado madow oo gacmaha lagu xirto, “si loo xuso dhammaan dadkii ku naf waayay colaadda [Qasa],” kulanka Nations League ee Axadda fiidnimadeeda aay Hungary kula ciyaarayaan Israa’iil, kaddib markii ay xaqiijiyeen inay ciyaarta sii wadi doonaan.

    Agaasimaha guud ee Xiriirka Kubadda Cagta Ireland (FAI), David Courell, ayaa xaqiijiyay in hal ciyaaryahan uu ka baxay xulka ka hor ciyaarta.

    Laakiin wuxuu intaas ku daray in cod loo qaaday ciyaartoyda xulka dhexdiisa, kaas oo muujiyay in aqlabiyad weyn ay taageersan yihiin in ciyaarta la ciyaaro.

    Marka laga soo tago qorshaha ah in ciyaartoydu xirtaan calaamado madow oo gacmaha lagu xirto ciyaarta Axadda ee ay martida ku yihiin Israel, taas oo ka dhaceysa Debrecen, Courell wuxuu sheegay in ciyaartoydu ay sameyn doonaan tallaabooyin kale oo muujinaya mowqifkooda, ciyaarta koowaad iyo kulanka ay iyagu martida u noqon doonaan Israa’iil Axadda xigta ee Serbia.

    Kulamadan waxaa hareeyay muran tan iyo markii labada kooxood loo kala saaray inay isku arkaan Group B3.

    Ciyaartoyda Jamhuuriyadda Ireland waxaa loogu baaqayay inay ka baaqsadaan kulamadan sababo la xiriira dagaalka socda ee Israa’iil ee Qasa. Ololaha " jooji ciyaarta", oo ay abaabushay kooxda cadaadiska ee Irish Sport for Palestine, ayaa sii xoogeysanayay.

    "Mid ka mid ah codsiyadooda waa in laga dhaafo waajibaadka warbaahinta inta ka hartay muddadan," ayuu Courell ku sheegay shirkii jaraa'id ee Sabtidii oo dib u dhacay.

    "Waxay sidoo kale doonayaan inay xirtaan calaamado madow oo gacmaha lagu xirto, si ay u xusaan dhammaan dadkii ku naf waayay colaadda Qasa.

  2. Iiraan oo war hor leh soo saartay xilli Trump diiday soo jeedintoodii ay soo bandhigeen

  3. Iiraan oo mar kale shaacisay kuna adkaysatay sababaha ay ku furayso marinka Hormuz

    Iran

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Qoraalka sawirka, Iran

    Iiraan waxay sheegtay in xal lagu gaaro wada-xaajood oo keliya uu horseedi karo dib u furista Marinka Hormuz. Horay, Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sheegay inuu diiday dalabkii Iiraan ee ahaa in marinka dib loo furo muddo toddobaad gudihiis ah.

    Isagoo suxufiyiinta kula hadlayay magaalada New York, wasiirka arrimaha dibadda ee Iiraan, Abbas Araqchi, ayaa sheegay in Tehran aysan weli helin jawaab rasmi ah oo ka timid Washington oo loo soo mariyey dhexdhexaadiyayaal.

    Madaxweyne Trump ayaa sheegay in Iiraan ay soo jeedintan samaysay oo keliya sababtoo ah ay dagaalka ku khasaaraysay. Hase yeeshee, Araqchi ayaa sheegay in dalkiisu uusan ka laaban doonin shuruudihii uu ku xiray soo jeedinta, kuwaas oo ay ka mid yihiin in la joojiyo dhammaan colaadaha gobolka, oo ay ku jirto colaadda Lubnaan, iyo in la qaado cunaqabataynta Mareykanka.

    Isla waqtigaas, mas’uuliyiinta Iiraan waxay uga digeen maraakiibta inaysan isticmaalin waddooyinka ay ku tilmaameen kuwo “aan la oggolayn” si ay uga gudbaan Marinka Hormuz, oo ah marin-biyood muhiim u ah sahayda shidaalka adduunka.

  4. Agaasimaha Guud ee BBC: Qaar ka mid ah kanaallada BBC iyo idaacadaha ayaa laga yaabaa in la xidho

  5. Ugu yaraan 11 qof ayaa ku dhintay qarax ka dhacay waqooyi-galbeed ee Pakistan.

    .

    Xigashada Sawirka, .

    Booliska waqooyi-galbeed ee Pakistan ayaa ku dhawaaqay in ugu yaraan 11 qof ay ku dhinteen 30 kalena ay ku dhaawacmeen qarax bam oo ka dhacay gobolka Deir Ismail Khan.

    Booliiska ayaa sheegay in gaari siday walxo qarxa uu ku dhacay bar koontarool oo amniga lagu baaro.

    Ciidamada amniga ee la dilay waxaa ka mid ahaa laba haween ah iyo ilmo yar.

    Ilaa hadda, ma jirto koox sheegatay mas'uuliyadda weerarka.

    Maleeshiyada Tehreek-e-Taliban ee Pakistan ayaa hore u geystay weeraro qaraxyo ah oo la mid ah kuwa ay la beegsadeen ciidamada amniga.

    Dhacdadu waxay timid laba maalmood ka dib markii Pakistan ay ku dhawaaqday inay duqeymo ka geysatay kooxo looga shakisan yahay inay ka tirsan yihiin mintidiinta fadhigoodu yahay Afghanistan kuwaas oo bartilmaameedsanayay ciidamadeeda ku sugan xuduudaha.

  6. "Waxaan u haystay inay i dilayaan"; Sheekada naxdinta leh ee dadka isticmaala AI

  7. Madaxweynihii hore ee Iran Hassan Rouhani oo sheegay in ay tahay in dagaalku uu dhaafo iska caabin

    Rouhani

    Xigashada Sawirka, IRAN

    Madaxweynihii hore ee Iran, Xassan Rouhani, ayaa hadallo uu dhawaan jeediyay ku sheegay in "guusha laga gaarayo dagaalka ay tahay inay dhaafto oo kaliya iska-caabinta weerarka, balse ay horseeddo amni waara, yaraynta suurtagalnimada in mar kale la soo weeraro dalka, iyo dib-u-soo-celinta dalka ee waddada horumarka."

    Hadallada Mr. Rouhani ayaa yimid ka dib markii ay dalka ka dhasheen dibadbaxyo la xiriira hadallo uu horay uga jeediyay kulamada habeenkii.

    Xassan Rouhani ayaa yiri, "Hadalkaygu wuxuu ku saabsanaa baahida loo qabo in yoolalka qaranku ay helaan taageerada shacabka, mana ahayn mid ku saabsan qabashada afti dadweyne oo ku saabsan difaaca ka dhanka ah gardarrada."

    Mr. Rouhani ayaa carrabka ku adkeeyay in hadalkiisa "si khaldan loo fasiray," wuxuuna intaas ku daray, "Ma aanan adeegsan ereyga afti dadweyne (referendum) ama cod-bixin guud."

    Wuxuu sheegay in "Iran aysan iyadu bilaabin dagaalka, marka la na soo weerarana ay tahay inaan is-difaacno. Taasi waa mid ka mid ah mabaadi'da aasaasiga ah."

    Madaxweynihii hore ee Iran ayaa raaciyay, "Ujeeddada hadalkiisu waxay ahayd in yoolalka qaranka ee muddada dheer ay u baahan yihiin taageero ballaaran oo ka timaada bulshada, si ay u horseedaan awoodda, hantida, nabadda, midnimada qaranka, iyo heerka sare ee Iran."

  8. Maxay tahay sababta xulka England aanay badanaa uga guulaysan waddammada waaweyn?

  9. Masoud Pezeshkian oo laba jeer la kulmay Mojtaba Khamenei tan iyo markii uu aabihiis badalay

    .

    Xigashada Sawirka, .

    Masoud Pezzekian ayaa u sheegay shabakadda wararka ee CBS News ee dalka Mareykanka inuu laba jeer la kulmay Mojtaba Khamenei muddo toddoba bilood ah gudahood tan iyo markii uu xilka qabtay.

    Mudane Pezzekian ayaa yiri, "Intii lagu jiray toddobada saacadood ee aan la qaatay Hogaamiyaha Sare ee Kacaanka, wax dhaawac ah kama muuqan. Dhulka ayaan fadhinay oo aan wada hadlaynay. Annaga [isaga ayuu ula jeedaa] caado nooma ahayn fadhiga noocaas ah, sidaa darteed si joogto ah ayaan lugaha u beddel-beddelaynay oo aan u dhaq-dhaqaaqaynay, balse isagu si deggan ayuu u fadhiyay muddadaas, caafimaadkiisuna wuu wanaagsanaa oo wuxuu u adkaysan karay xaaladdaas."

    Qoraalka wareysigan ayaa lagu daabacay bogga rasmiga ah ee madaxtooyada Iran.

    Madaxweynaha Iran ayaa sheegay in Mojtaba Khamenei uu "caafimaad ahaan aad u wanaagsan yahay," wuxuuna intaas ku daray, "Waxaad tan ka maqlaysaan aniga oo ah dhakhtar, waana inaad rumaysataan; wax dhibaato caafimaad ah ma qabo."

    Tan iyo markii uu beddelay aabihiis, oo lagu dilay weerar isku-mar ah oo ay fuliyeen Israa'iil iyo Mareykanka 29-kii Maarso, Mojtaba Khamenei kama soo muuqan dadweynaha, mana uusan soo saarin wax muuqaal ama cod ah tan iyo markii loo doortay hoggaamiye.

    Isagoo ka jawaabaya su'aal ay weydiisay CBS oo ahayd, "Markii aad la kulantay Mojtaba Khamenei, ma weydiisay inuu ku siiyay ogolaansho aad ku tagto Mareykanka?", waxa uu Mudane Pezzekian ku jawaabay, "Joogitaankeenna Mareykanka daruuri kama dhigayso inaan u baahanahay ogolaansho. Waanu u sheegnay inaan imaanayno, balse safarradeennu waxay ku xiran yihiin go'aanka dowladda."

    Wuxuu horey ugu sheegay Fox News in hoggaamiyaha Jamhuuriyadda Islaamiga ah uu ku sugnaa xaalad caafimaad oo "aad u wanaagsan" isla markaana uu awood u lahaa inuu dalka maamulo.

  10. Iran oo digniin cusub u dirtay Maraykanka

    Taliska ugu sarreeya ciidamada Iran, oo ah Xarunta Dhexe ee Khatam al-Anbiya, ayaa ka digay in haddii Washington ay sameyso "wax khalad ah" oo ka dhan ah Iran, la beegsan doono dhammaan xarumaha milatariga Mareykanka, goobaha ciidamada la geeyay, iyo danaha uu Mareykanku ku leeyahay gobolka.

    Sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee Mehr oo ah mid qayb ahaan dowladda hoos tagta, digniintan ayaa timid iyadoo Tehran ay sugayso jawaabta Mareykanka ee ku aaddan qorshaheeda toddobaadka qaadanaya ee lagu dib u furayo marinka biyaha ee Hormuz.

    Wakaaladda Mehr ayaa sheegtay in gobolku uu hadda marayo "xaalad amni oo aad u xasaasi ah," taas oo dhaqdhaqaaqyada ciidamada Mareykanka ay ku kicinayaan walaac ku saabsan sii xoogeysiga xiisadda, iyadoo isla markaana ay socdaan dadaallo diblomaasiyadeed iyo kuwo dhexdhexaadin ah.

    Sida ay wakaaladdu sheegtay, mowqifka Tehran ayaa ah in "Iran aysan bilaabi doonin dagaal, balse haddii cadowgu uu dagaal ku soo qaado, Iran ay si buuxda ugu diyaar garowday inay difaacdo amnigeeda iyo madax-bannaanida dhulkeeda."

  11. War deg deg ah, Ciraaq oo Maraykanka kala hadlaysa duulimaadyada Iran

    .

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Ciraaq ayaa sheegay in dowladda ay wadahadallo toos ah la leedahay Maraykanka, si qaar ka mid ah garoomada diyaaradaha Ciraaq looga dhaafo cunaqabateynta cusub ee lagu soo rogay shirkadaha diyaaradaha Iran.

    Cunaqabateyntan ayaa keentay in duulimaadyo badan oo Iran ah oo taga dalalka deriska ah, oo ay Ciraaq ku jirto, la hakiyo.

    Dowladda Ciraaq ayaa sheegtay in ay doonayso ka-dhaafis u oggolaanaya in duulimaadyada dib loo bilaabo, gaar ahaan safarrada caafimaadka, waxbarashada, xajka iyo arrimaha kale ee rayidka.

    Ciraaq waxay sidoo kale ugu baaqday dhammaan dhinacyada inay wadahadal iyo wada-xaajood ku gaaraan xal lagu soo afjarayo colaadaha iyo xiisadaha gobolka.

  12. Cuntooyinka ay tahay inaad kaydsato marka dhibaato dhacdo

  13. Tallaal ma looga hortagi karaa xanuunka asaasaqa/sirqowga?

    .

    Xigashada Sawirka, National Institute on Aging, NIH

    Caddeymaha ayaa si aamusnaan ah isu ururinayay in ka badan toban sano. Hadda khubaradu waxay aaminsan yihiin in aan mar dambe la iska indho tiri karin.

    La dagaallanka asaasaqa waa mid ka mid ah caqabadaha ugu waaweyn ee haysta nidaamka caafimaadka adduunka. In ka badan 55 milyan oo qof oo adduunka oo dhan ah ayaa hadda la nool cudurka, tiradaasna waxaa la filayaa inay si degdeg ah u korto tobanaanka sano ee soo socda sababtoo ah tirada dadka waayeelka ah ee sii kordheysa.

    sii akhri: Tallaal ma looga hortagi karaa xanuunka asaasaqa/sirqowga?

  14. War deg deg ah, Koox hubeysan oo qaadday weerar dad lagu dilay kuwa kalena lagu afduubtay

    Gudaha Pakistan ayuu weerarku ka dhacay

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Koox hubeysan ayaa weerartay xero ay shirkad dhisme ku leedahay gobolka Balochistan ee Pakistan, halkaas oo lagu dilay waardiye, mid kalena lagu dhaawacay, iyadoo la afduubtay 12 shaqaale ah.

    Booliiska ayaa sheegay in in ka badan 30 nin oo hubeysan ay weerarka ku qaadeen goob dhisme waddo ah oo ku taalla degmada Duki.

    Weerarka ayaa sidoo kale lagu gubay afar gaari oo shirkadda leedahay. 12-ka shaqaale ee la afduubtay, 10 ka mid ah ayaa ka soo jeeda gobolka Punjab.

    Booliis iyo ciidamada FC ayaa goobta gaaray, waxaana socda howlgallo lagu baadi-goobayo kooxihii weerarka geystay iyo sidii loo soo samata-bixin lahaa shaqaalaha la afduubtay.

    Mas’uul booliis ayaa sheegay in shirkaddu ka shaqaynaysay mashruuc weyn, balse aysan si wanaagsan u sugin amniga goobta.

  15. War deg deg ah, Iran oo sheegtay in Mareykanku la kulmay wixii uu filayay waxaan ahayn

    .

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Afhayeenka Ilaalada Kacaanka Iran, Xuseen Mohebi, ayaa sheegay in Iran ay sii wadi doonto cadaadiska ay ku hayso Maraykanka ilaa la fuliyo toddobada shuruudood ee Tehran.

    Wuxuu sheegay in Maraykanku filayay in Iran ay is dhiibto kadib markii ciidamo loo diray Gacanka Faaris, balse uu la kulmay iska caabin ka duwan tii uu filayay.

    Mohebi wuxuu sidoo kale sheegay in Maraykanku ku guuldarraystay inuu muddo dheer furo marin-biyoodka Hormuz, isagoo ku andacooday in gacanta Iran ay weli ku jirto.

    Wuxuu intaas ku daray in maraakiibta ganacsiga ee la xiriirta Iran oo keliya loo oggol yahay inay maraan marin-biyoodkaas, iyadoo oggolaansho laga helayo Tehran.

  16. War deg deg ah, Kooxaha Premier League oo magdhow ka dalbanaya Manchester City

    .

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Kooxo ka tirsan Premier League ayaa bilaabay inay raadsadaan talo sharci si ay u ogaadaan in ay magdhow dhaqaale ka dalban karaan Manchester City, kaddib dacwad la xiriirta xeerarka maaliyadeed.

    Manchester City ayaa lagu helay inay jebisay qayb weyn oo ka mid ah xeerarkii maaliyadeed ee lagu eedeeyay inay ku xadgudubtay.

    BBC Sport ayaa sidoo kale ogaatay in Manchester City ay qorshaynayso inay racfaan ka qaadato go’aanka.

    Waxaa la sheegay in xitaa ka hor inta aan warbixinta go’aanka la soo saarin Jimcihii, kooxo Premier League ah ay durba bilaabeen inay raadiyaan talo sharci oo ku saabsan suurtagalnimada inay magdhow dhaqaale ka dalbadaan Manchester City, haddii lagu xaqiijiyo xadgudubyada lagu eedeeyay.

  17. War deg deg ah, Ciidamada Israa'iil oo saaka weerar ku qaaday Daanta Galbeed ee la haysto

    .

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Wakaaladda wararka Falastiin ee Wafa ayaa sheegtay in ciidamada Israa’iil ay saaka weerar ku qaadeen magaalada Kafr Aqab, oo waqooyi ka xigta Qudus, iyo magaalada Al-Bireh ee Daanta Galbeed ee la haysto.

    Sida warbixintu sheegtay, ciidamada Israa’iil ayaa gaadiid militari ku maray waddooyinka Kafr Aqab, kaddibna u gudbay Al-Bireh, halkaas oo ay galeen xaafado kala duwan, isla markaana bam-gacmeedyo ku tuureen xerada qaxootiga Al-Amari.

    Ilaa hadda ma jiro war rasmi ah oo laga soo saaray weerarkan.

  18. War deg deg ah, Iran oo ku baaqday in Midowga Yurub iyo NATO lagula xisaabsatmo doorkooda ay ka qaateen dagaalka Iran lagula jiro

    Iran

    Xigashada Sawirka, IRNA

    Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda Iran, Ismail Baghaei, ayaa sheegay in Midowga Yurub, dalalka xubnaha ka ah iyo dalalka xubnaha ka ah NATO lala xisaabtamo doorkooda iyo ka-qaybgalka ay ku lahaayeen hawlgalladii milatari ee Mareykanka iyo Israa’iil ee ka dhanka ahaa Iran.

    Baghaei ayaa sheegay in hadal uu jeediyay Xoghayaha Guud ee NATO, Mark Rutte, uu muujinayo in dalalka Yurub ay si ula kac ah uga qaybqaateen dagaalka, inkastoo arrintaas ay hore u diideen.

    Wuxuu ku baaqay in la baaro taageerada milatari, siyaasadeed iyo saadka ee ay dowladaha Yurub bixiyeen, taas oo uu sheegay inay sababtay dhimasho iyo burbur.

    Baghaei wuxuu sidoo kale sheegay in muwaadiniinta Yurub ay xaq u leeyihiin inay dowladahooda kala xisaabtamaan go’aannadii ay ku taageereen ama uga qaybqaateen dagaalka.

    Wuxuu intaas ku daray in kororka qiimaha shidaalka iyo dhibaatooyinka kale ee ka dhashay dagaalka lagu qiimeeyo iyadoo la tixgelinayo doorka dowladaha Yurub.

  19. Xog caafimaad iyo mid shaqsiyeed oo xasaasi ah oo laga xaday FBI-da Mareykanka

  20. War deg deg ah, Pakistan iyo Hindiya oo hadallo adag hawada isu mariyay

    .

    Xigashada Sawirka, United Nations

    Hindiya ayaa Qaramada Midoobay kaga jawaabtay hadalkii Ra’iisul Wasaaraha Pakistan, Shehbaz Sharif, iyadoo adeegsanaysa “xuquuqda jawaabta”.

    Wakiilka Hindiya u qaabilsan Qaramada Midoobay ayaa Pakistan ku eedeeyay inay taageerto argagixisada, iyadoo sheegtay in weerarrada ka imanaya Pakistan ay yeelan doonaan cawaaqib culus.

    Waxey uu sidoo kale sheegtay in Jammu iyo Kashmir ay qayb ka yihiin Hindiya, halka Pakistan ay sheegtay in Kashmir ay tahay arrin muhiim u ah dalkooda.

    Shehbaz Sharif ayaa hore u sheegay in isku day kasta oo Hindiya ku joojiso biyaha webiga Indus uu Pakistan u arki doonto “fal dagaal”