Faransiiska oo wajahaya hubanti la'aan siyaasadeed kadib markii doorashadii baarlamaanka aaney cidna helin aqlabiyad

Tebin toos ah

1. 23 Sebtembar 2026Maxkamadda caalamiga ee ICC oo dembi ku heshay Maxamed Saciid Cabdiqani

   

   Xigashada Sawirka, AFP via Getty Images

   Maxkamadda caalamiga ah ee dambiyada (ICC) ayaa ku heshay dambi hoggaamiye hore oo ka tirsanaa maleeshiyooyinka Jamhuuriyadda Afrikada Dhexe, kaas oo lagu helay dambiyo ka dhan ah aadanaha, oo ay ka mid yihiin jirdil iyo xabsi aan sharci ahayn, xilligii dagaalkii sokeeye ee dalkaas ka dhacay sannadkii 2013.

   Maxameed Saciid Cabdiqani.wuxuu ahaa taliyaha sare ee kooxda fallaagada Seleka, oo u badan Muslimiin, taas oo xukunka ka tuurtay madaxweynihii dalkaas François Bozizé, arrintaasna waxay dalka gelisay colaad dhiig badan ku daatay oo u dhexeysay kooxo diimeed.

   Xeer-ilaaliyeyaashu waxay sheegeen inuu maamulayay xabsiga aadka looga cabsan jiray, halkaas oo dadka looga shakiyay inay taageersanaayeen madaxweynihii xilka laga tuuray lagu garaaci jiray, sidoo kalena loo diidi jiray cunto iyo biyo.

   Saciid ayaa diiday dhammaan eedeymaha loo soo jeediyay.

   Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:

   Wajiga saygayga ayaan garan waayay, sidaasna waxaan ku ogaaday inaan cudurkaan qabo

   Sida loo ilaaliyo Makka Al Mukarrama iyo magaalooyinka kale ee barakaysan

   Maxay Suudaantu u danaynayaan in ay dahab qotaan ayadoo uu dagaal socdo

2. 23 Sebtembar 2026Sheekadii dhexmartay Axmed Madoobe iyo janaraalkii Itoobiyaanka ahaa ee gacanta ku soo dhigay isaga oo dhaawac ah

   

   Xigashada Sawirka, Baraha bulshada

   "Dhiig badan oo Itoobiyaan ayaa lagu shubay. Waxaan kuu sheegayaa in dhiigiisu yahay Itoobiyaan" ayuu si kaftan leh u yiri Amabasadoor Wondomu Asamenew safiirkii Itoobiya ee Soomaaliya.

   Axmed Maxamed Islaam oo 12-kii sano la soo dhaafay ahaa madaxweynaha maamulka Jubaland waxa uu ka mid ahaa madaxdii maxaakiimta Islaamka. Ciidamada Itoobiya ayaa dhawacay kaddibna waxaa lagu soo daaweeyay Addis Ababa.

   Sida uu sheegay safiirka Itoobiya, Wondomu Asamenew, Axmed Madoobe isagoo dhaawac ah ayey ciidamada Itoobiya qabteen 19 sano ka hor markii ay Soomaaliya soo galeen. Xiligaas waxa uu ka mid ahaa Al-shabab.

   Mareykanka iyo Itoobiya way raadinayeen. Mareykanka waxay ku dareen liiskooda buugga madow. Weerar cirka ah oo Mareykanku qaadeen ayuuna ku dhaawacmay.

   Ciidamada Itoobiya ee howlgalka waday waxay sheegeen in ujeedkoodu uusan aheyn in ay dilaan balse u ahaa in ay qabtaan sidaasina waxaa BBC-da u sheegay korneel Gebre Ikbar Alemseged oo ahaa sarkaalkii hoggaaminayay ciidamada soo qabtay.

   Halkan ka sii akhri

3. 23 Sebtembar 2026La-taliyaha Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya oo war cusub ka sheegay xiisadda Tigray

   La-taliyaha Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya, Getachew Reda, ayaa ku eedeeyay Jabhadda Xoreynta Shacabka Tigray (TPLF) inay weerar cusub ku qaadday fariisimaha dowladda ee gobollada Canfarta iyo Amxaarada.

   Bayaan uu soo dhigay baraha bulshada, Getachew wuxuu yiri: “Hoggaanka TPLF ayaa saaka aroortii qaaday weerar ballaaran oo lagu qaaday fariisimaha dowladda ee Canfarta iyo Amxaarada.” Wuxuu intaas ku daray in tallaabadan ay dhacday iyadoo ay jiraan dadaallo ay wadaan dhinacyo gudaha iyo kuwo caalami ah oo looga hortagayo in colaadda Tigray dib u soo noqoto.

   Getachew wuxuu sidoo kale sheegay in ciidamada Tigray ay la wareegeen garoomo diyaaradeed oo ay maamusho dowladda federaalka oo ku yaalla gobolka, taasoo keentay in la hakiyo duulimaadyadii ku socday Tigray iyo kuwii ka soo baxayay.

   Horaantii maalintaas, maamulka Tigray ayaa ku dhawaaqay in ciidamadoodu ay galeen “hawlgallo dagaal oo difaac ah”, iyagoo ka jawaabaya waxa ay ku tilmaameen duullaan ay ciidamada Itoobiya ku qaadeen gobolka.

   Iska horimaadkan ayaa muujinaya sii xoogeysi weyn oo ku yimid xiisadda, iyadoo ay isku mar dhacday hakinta duulimaadyadii Ethiopian Airlines ee Tigray iyo warar sheegayay in ciidamada Tigray ay la wareegeen Garoonka Diyaaradaha ee Mekelle.

   Dowladda federaalka weli kama aysan soo saarin war rasmi ah oo ku saabsan wararka sheegaya in dagaal uu ka qarxay gobolka.

   Mas’uuliyiinta Tigray waxay ciidamada Itoobiya ku eedeeyeen inay sii xoojiyeen howlgallada gobolka, iyagoo sheegay in duqeymaha cirka iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ay geysteen burbur ballaaran, isla markaana dagaallo dhulka ah ay ka dhaceen meelo ka mid ah gobolka.

   Maamulka deegaanka ayaa sidoo kale sheegay in 22-kii Sebtembar uu Koonfurta Tigray ka dhacay weerar drone ah oo lagu dilay 14 qof, halka 22 kalena ay ku dhaawacmeen.

   Duqa magaalada Alamata, Moges Shiferaw, ayaa BBC u sheegay in weerarku dhacay abbaaro 9:30 subaxnimo, waxaana ku lug lahaa ku dhawaad 20 weerar oo drone ah iyo hal weerar oo ay fulisay diyaarad militari, kuwaas oo ka dhacay gudaha iyo nawaaxiga magaalada Alamata.

   Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:

   Wajiga saygayga ayaan garan waayay, sidaasna waxaan ku ogaaday inaan cudurkaan qabo

   Sida loo ilaaliyo Makka Al Mukarrama iyo magaalooyinka kale ee barakaysan

   Maxay Suudaantu u danaynayaan in ay dahab qotaan ayadoo uu dagaal socdo

4. 23 Sebtembar 2026Xuutiyiinta Yemen oo digniin adag soo saaray iyo cida ay u direen

   

   Xigashada Sawirka, EPA

   La-taliye militari oo ka tirsan fallaagada Xuutiyiinta Yemen ayaa ka digay in kooxdu ay weerari doonto danaha Maraykanka ee Bariga Dhexe haddii Maraykanku uu faragelin ku sameeyo dagaalka Yemen isagoo taageeraya Sacuudi Carabiya, ama uu isku dayo inuu dib u furo Marinka Bab al-Mandab.

   “Haddii Maraykanku ku dhiirrado inuu faragelin militari ku sameeyo isagoo adeegsanaya maraakiibtiisa, ama uu isku dayo inuu gacanta ku dhigo Bab al-Mandab, taasi waxay u tahay khad cas oo isaga iyo cid kasta oo kale ah,” ayuu Abdel Mohammed al-Thawr u sheegay AFP, isagoo intaas ku daray: “Waan u dagaallami doonnaa.”

   Xuutiyiinta oo Iran ay taageerto ayaa dhowaan la wareegay marinkan cidhiidhiga ah ee maraakiibtu isticmaalaan, kaas oo ah albaabka laga galo Badda Cas, halka Sacuudi Carabiya lagu soo warramay inay Maraykanka iyo beesha caalamka ka codsatay kaalmo militari oo lagula dagaallamo Xuutiyiinta.

   Xannibaada Xuutiyiintu ku sameeyeen Bab al-Mandab ayaa cadaadis saartay Sacuudi Carabiya, oo ah dalka ugu weyn adduunka ee dhoofiya saliidda.

   Xaaladdan, oo ay weheliso xannibaadaha ku yimid isu-socodka maraakiibta ee Marinka Hormuz sababo la xiriira dagaalka u dhexeeya Maraykanka iyo Iiraan, ayaa sare u qaaday qiimaha saliidda.

   Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:

   Sida loo ilaaliyo Makka Al Mukarrama iyo magaalooyinka kale ee barakaysan

   Maxay Suudaantu u danaynayaan in ay dahab qotaan ayadoo uu dagaal socdo