ระบบไมโครซอฟท์ล่ม ส่งผลกระทบคนนับแสนทั่วโลก มีสาเหตุมาจากอะไร ?

บริษัทไมโครซอฟท์ กำลังเร่งแก้ไขปัญหาเหตุขัดข้องครั้งใหญ่ที่ส่งผลกระทบต่อผู้ใช้งานนับแสนคนทั่วโลกที่ใช้บริการต่าง ๆ ในแอปพลิเคชันกลุ่ม Microsoft 365 เช่น ทีมส์, เอาท์ลุค จนถึงซอฟต์แวร์ปัญญาประดิษฐ์อย่างโคไพลอต (Copilot) ของไมโครซอฟท์ ซึ่งต่างได้รับผลกระทบจาก "ปัญหาการเชื่อมต่อ"

เหตุขัดข้องและรายการแจ้งเหตุว่าไม่สามารถใช้งานระบบของไมโครซอฟท์ได้เกิดขึ้นในหลายประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น สิงคโปร์ สหราชอาณาจักร และออสเตรเลีย รวมทั้งในไทย

เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นต่อเนื่องมาเป็นเวลาอย่างน้อย 10 ชั่วโมงแล้ว โดยข้อมูลจากเว็บไซต์ติดตามสถานะบริการอย่าง ดาวน์ดีเทคเตอร์ (Downdetector) ได้ระบุว่า มีรายงานปัญหาการใช้งานเอาต์ลุค พุ่งสูงขึ้นทั่วโลก โดยแตะระดับเกือบ 140,000 รายการในช่วงเวลาประมาณ 18:00 น. ตามเวลามาตรฐานกรีนิช (GMT) ของวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา (ตรงกับเวลา 01.00 น. ในเวลาไทย)

ทั้งนี้บริการของไมโครซอฟท์ มีแพลตฟอร์มที่เชื่อมต่อกับบริการทางเทคโนโลยีอื่น ๆ อีกมากมาย จึงทำให้เหตุขัดข้องในครั้งนี้จึงส่งผลกระทบต่อแพลตฟอร์มหลักอื่น ๆ ด้วยเช่นกัน เช่น โอเพนเอไอ (Open AIX ยักษ์ใหญ่ด้านปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งบริษัทระบุว่ากำลังตรวจสอบปัญหาที่ส่งผลต่อการเชื่อมต่อไปยังบริการต่าง ๆ ของไมโครซอฟท์ ซึ่งทำให้เครื่องมือบางอย่างไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ

นอกจากนี้ แอนโทรปิก (Anthropic) ก็ระบุเช่นกันว่าพบปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อการเชื่อมต่อไปยังบริการของ Microsoft 365

ไมโครซอฟท์กล่าวถึงสาเหตุว่าอย่างไร

ไมโครซอฟท์ระบุว่าสาเหตุของการหยุดชะงักของระบบเกิดจาก "ภาระการทำงานที่สูงผิดปกติ" ( Elevated load) บนโครงสร้างพื้นฐานของบริษัทในหลายภูมิภาค

นั่นหมายความว่า เซิร์ฟเวอร์ของไมโครซอฟต์ซึ่งเป็นคอมพิวเตอร์ประสิทธิภาพสูงที่ทำหน้าที่ประมวลผลต่าง ๆ เช่น เครื่องมือสำหรับการทำงานและแอปพลิเคชันกำลังต้องรองรับปริมาณงานมากกว่าที่ระบบจะจัดการได้ตามปกติ

ไมโครซอฟท์ซึ่งเป็นผู้พัฒนาระบบปฏิบัติการวินโดว์ส (Windows) ระบุว่าปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากปริมาณผู้ใช้งานหรือทราฟฟิกที่เพิ่มขึ้น แต่เกิดจากเซิร์ฟเวอร์บางส่วน "ไม่สามารถใช้งานได้อย่างกะทันหัน ส่งผลให้เซิร์ฟเวอร์ที่เหลือต้องรับภาระหนักมากขึ้น"

นอกจากนี้ส่วนสำคัญส่วนหนึ่งของเซิร์ฟเวอร์ที่ได้รับผลกระทบก็เผชิญกับภาระงานที่หนักเกินไป จนทำให้เกิดปัญหาการให้บริการหยุดชะงัก

สำหรับสาเหตุที่ไมโครซอฟท์บอกว่าการหยุดชะงักของการให้บริการดังกล่าวมาจาก "ภาระการทำงานที่สูงผิดปกติ" หรือ Elevated load นั้นคือสถานการณ์ที่เซิร์ฟเวอร์คอมพิวเตอร์ต้องรองรับภาระการทำงานหรือแรงกดดันจากการประมวลผลในปริมาณที่สูงกว่าปกติมาก

ขณะเดียวกัน ชาร์ลส ลามานนา ผู้บริหารของไมโครซอฟท์ ออกมาระบุว่าเหตุขัดข้องของระบบทั่วโลกในครั้งนี้ ไม่ได้เกิดจากเหตุการณ์ด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ซึ่งเป็นการยืนยันว่า ปัญหาดังกล่าวไม่ได้เกิดจากการกระทำที่เป็นอันตรายหรือการแฮกระบบแต่อย่างใด

"เราเสียใจที่เหตุขัดข้องวันนี้ส่งผลกระทบต่อการใช้งานของลูกค้าของเรา และเรากำลังทำงานเพื่อแก้ไขปัญหานี้" ลามานนากล่าวบนโพสต์ที่เขียนบนเอ็กซ์ (X)

ออสมอนด์ เชีย ผู้สื่อข่าวธุรกิจบีบีซีรายงานว่า ไมโครซอฟท์เปิดเผยว่า เหตุการณ์ระบบขัดข้องในครั้งนี้น่าจะไม่ได้มีสาเหตุมาจากการโจมตีทางไซเบอร์ โดยอ้างคำสัมภาษณ์ของพอล สเปน จากบริษัทกอริลลา เทคโนโลยี (Gorilla Technology ) บริษัทที่ปรึกษาในนิวซีแลนด์ ที่ระบุว่า หากเป็นเช่นนั้นจริง ปัญหาก็ย่อมเกิดจาก "ความไร้ความสามารถอย่างร้ายแรง" ซึ่งหากยังคงดำเนินต่อไป อาจส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจคิดเป็นมูลค่าหลายล้านดอลลาร์สหรัฐ

พอลกล่าวเสริมว่า การที่อีเมลและบริการต่าง ๆ ไม่สามารถใช้งานได้ ทำให้บริษัทต่าง ๆ ต้องสูญเสียเวลาในการดำเนินธุรกิจไปหนึ่งวันเต็ม ซึ่งสร้างความหงุดหงิดให้กับผู้ใช้งานเป็นอย่างมาก

ประเทศใดบ้างได้รับผลกระทบ ลักษณะปัญหาเป็นอย่างไร

ราชิตา ปราสาด ผู้สื่อข่าวบีบีซี รายงานจากเมืองมุมไบ ประเทศอินเดียว่า นับตั้งแต่เวลาหลัง 11.00 น. ตามเวลาท้องถิ่นในอินเดีย เหตุการณ์ระบบขัดข้องกำลังส่งผลกระทบต่อการทำงานของผู้คนจำนวนมาก โดยอีเมลไม่สามารถรับส่งได้ และการประชุมผ่านโปรแกรมทีมส์ ก็ไม่สามารถดำเนินการได้อย่างราบรื่น

ราชิตาได้พูดคุยกับบุคคลที่ทำงานในตลาดทุน ซึ่งกล่าวว่าพวกเขาต่างตื่นตระหนกเมื่อพบว่าไม่สามารถเข้าถึงรายงานวิจัยประจำวันได้ ก่อนที่จะถึงการประชุมในช่วงเช้าซึ่งเป็นเวลาที่พวกเขาต้องตัดสินใจเรื่องสำคัญประจำวัน

ผู้บริหารระดับสูงของบริษัทนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์แห่งหนึ่งในอินเดียกล่าวโดยไม่ประสงค์ออกนามว่า "เอาท์ลุค ใช้งานไม่ได้ โชคดีที่เรามีช่องทางอื่นสำรองไว้จึงไม่มีปัญหาอะไร แต่สำหรับการประชุมส่วนใหญ่ โดยเฉพาะกับลูกค้ารายใหญ่ เราใช้โปรแกรมทีมส์เป็นหลัก ซึ่งตรงนี้กลายเป็นปัญหาขึ้นมา"

สำหรับบริษัทในอินเดียที่มีกำหนดจะรายงานผลประกอบการรายไตรมาสในวันนี้ รวมถึงบริษัทที่ได้ประกาศผลประกอบการไปก่อนหน้านี้แล้ว ส่วนใหญ่อยู่ในสถานะเฝ้าระวัง เนื่องจากมีการวางแผนจัดการประชุมร่วมกับนักลงทุนและนักวิเคราะห์เอาไว้

ขณะที่รัฐบาลญี่ปุ่นระบุว่า แพลตฟอร์มไอทีที่ใช้งานร่วมกันได้รับผลกระทบจากเหตุระบบของไมโครซอฟท์ขัดข้องเช่นกัน โดยมาซานาโอะ โอซากิ รองเลขาธิการคณะรัฐมนตรี กล่าวกับผู้สื่อข่าวเมื่อช่วงเช้าวันนี้ว่า "เราทราบว่าทาง ไมโครซอฟท์กำลังดำเนินการกู้คืนบริการต่าง ๆ และเราจะคอยติดตามการแก้ไขปัญหาของบริษัทต่อไป"

ด้านโทชิฮารุ ฟุรุคาวะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัล กล่าวว่าหน่วยงานต่าง ๆ ที่ใช้งานเอาท์ลุค "ได้จัดเตรียมช่องทางการสื่อสารสำรองไว้หลายรูปแบบแล้ว เช่น โทรศัพท์ เครื่องมือแชท และข้อความตัวอักษร"

ด้วยวิธีการเหล่านี้ "การดำเนินงานของรัฐบาลจึงยังคงดำเนินต่อไปได้โดยไม่หยุดชะงัก"

ลอรา บิกเกอร์ ผู้สื่อข่าวบีบีซีประจำกรุงปักกิ่งของจีนรายงานว่า ที่กรุงปักกิ่งก็ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ที่นี้เช่นกันจนทำให้ใช้งานโปรแกรมต่าง ๆ ไม่ได้

เธอระบุว่าสถานการณ์นี้เป็นที่น่าหงุดหงิดเป็นพิเศษ เนื่องจากบริการอินเทอร์เน็ตจากฝั่งตะวันตกจำนวนมากถูกจำกัดการเข้าถึงอยู่แล้ว ขณะที่บริษัทจีนส่วนใหญ่เลือกใช้ซอฟต์แวร์ที่พัฒนาขึ้นภายในประเทศ โดยมี WPS Office เป็นโปรแกรมที่ได้รับความนิยมสูง

ทว่าสำหรับสำนักงานและธุรกิจหลายแห่งในจีนที่ต้องร่วมงานกับเพื่อนร่วมงานในต่างประเทศ เอาท์ลุคถือเป็นหนึ่งในช่องทางสื่อสารที่เชื่อถือได้เพียงไม่กี่ช่องทางที่มีอยู่

ทั้งนี้จีนมีระบบเซ็นเซอร์อินเทอร์เน็ตที่ซับซ้อนที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ซึ่งรู้จักกันในชื่อ "Great Firewall" (หรือกำแพงไฟเมืองจีน) ระบบนี้จำกัดการเข้าถึงเว็บไซต์จากฝั่งตะวันตกหลายแห่ง รวมถึง กูเกิล, เฟซบุ๊ก และอินสตาแกรม ตลอดจนสำนักข่าวต่างประเทศอีกมากมาย เช่น บีบีซี ดังนั้น การต้องเผชิญกับอุปสรรคทางเทคโนโลยีจึงไม่ใช่เรื่องแปลกใหม่สำหรับพวกเราส่วนใหญ่ที่อาศัยอยู่ที่นี่

อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตในจีนบางส่วนที่ใช้งานเอาท์ลุค กลับมองเหตุการณ์หยุดชะงักครั้งนี้ในแง่บวก

"ขอบคุณไมโครซอฟท์ ที่ทำให้เราได้เริ่มวันหยุดสุดสัปดาห์เร็วขึ้น" ผู้ใช้รายหนึ่งเขียนไว้เช่นนั้น

เฮเลน เดวิดสัน ผู้สื่อข่าวประจำออสเตรเลียรายงานว่า หน่วยงานด้านข่าวกรองและตำรวจสหพันธ์ของออสเตรเลียได้รับผลกระทบจากเหตุระบบขัดข้องในครั้งนี้ด้วยเช่นกัน แม้เจ้าหน้าที่จะระบุว่าผลกระทบที่เกิดขึ้นนั้นมีเพียงเล็กน้อยก็ตาม

ขณะที่ศาลสูงสุดของฟิลิปปินส์ได้ออกคำเตือนว่า "การตอบกลับอีเมลและการดำเนินการธุรกรรมอื่น ๆ อาจมีความล่าช้า"

ทางด้านศาลในสิงคโปร์ก็ระบุเช่นกันว่ากำลัง "ประสบปัญหาเกี่ยวกับอีเมลขาเข้าและขาออก" พร้อมทั้งแนะนำให้ประชาชนติดต่อผ่านทางโทรศัพท์หากมีเรื่องเร่งด่วน

นอกจากนี้ศาลในภูมิภาคอเมริกาเหนือ ไม่ว่าจะเป็นที่นครลอสแอนเจลิส รัฐเท็กซัส ของสหรัฐฯ หรือรัฐอัลเบอร์ตาของแคนาดา ต่างก็ได้ออกแถลงการณ์ในลักษณะเดียวกัน โดยเตือนว่าการสื่อสารต่าง ๆ อาจเกิดความล่าช้าได้