ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ስብሒ ምቕዛሕ ዛሕሊ ተጠቒምካ ኣብ ዝተወሰኑ ከባቢታት ኣካላትና ዘሎ ስብሒ ምንካይ ማለት እዩ። እዚ ኣገባብ እወታዊን ኣሉታዊን ጎንታት ኣለዎ።

ካብ ኣካላትና ስብሒ ብዛሕሊ ብኸመይ ይውገድ? ሓደጋ'ኸ ኣለዎ’ዶ? 

ሰብመዚ ጥዕና ኤርትራ ከምዝብልዎ፡ ዓመታዊ ልዕሊ 80 ሽሕ ሰባት ኣገልግሎት ጥዕና ዓይኒ ክረኽቡ እንከለዉ፡ ልዕሊ 5 ሽሕ ካብዚኦም መጥባሕቲ ሓበላ ዓይኒ ዝግበረሎም'ዩ። ንካልኦት ልዕሊ 1600 ሰባት ድማ ካብ ዑረት ዘድሕን ካልእ መጥባሕቲ ተኻይድሎም። 

ኤርትራ - ሆስፒታል ከረን 'መነጸር ዓይኒ ከፍሪ ጀሚሩ' ተባሂሉ

ኤምኤልዲ ብሰንኪ ብልሹው ጂን ዝመጽእ ኮይኑ እቶም እዚ ኩነታት ዘለዎም ህጻናት ኤኣርኤስኤ (ARSA) ዝበሃል ኣገዳሲ ኤንዛይም ከፍርዩ ኣይኽእሉን። 

ምንኣስ ሓፍታ ኣድሒና፡ ንባዕላ ግን...

ኣገዳስነት ደም ኣብ ህይወት ዝዀነ ዘይስሕቶ እኳ እንተኾነ፥ መብዛሕቱኡ ሰብ ግና ኣብ ነብሱ ፡ ስድራ ቤቱ ወይ ቀረባ ቤተሰቡ ጸገም ምስ ኣጋጠመ ወይ እውን ኣብቲ ዓውዲ ዝነጥፍ ብዓል ሞያ እንተኾይኑ ጥራሕ እዩ  ዝርዶኦ። 

ኡጋንዳ፡ ብኤርትራውያን ዝተመስረተ ማሕበር ወለንተኛታት ለገስቲ ደም እንታይ እዩ?

ብደቂ ተባዕቶት ዝውሰድ ከኒና መከላኸሊ ጥንሲ፡ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ከይንቀሳቐስ ክዓግት ወይ ኣንፈት ክስሕት ክገብር ተኽእሎ ከምዘሎ ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት ሓቢሮም። 

ብደቂ ተባዕትዮ ዝውሰድ ከኒና መከላኸሊ ጥንሲ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ከይንቀሳቐስ ዓጊቱ 

ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ሶርያ ኣብ ዘጋጠመ ምንቅጥቃጥ ምድሪ፡ ካብ ትሕቲ ፍርስራስ ሓደ ዝዓነወ ህንጻ ሓዳስ ዝተወለደት ዕሸል ብህይወት ተረኺባ።

ምንቅጥቃጥ ምድሪ ቱርኪን ሶርያን፡ ኣብ ትሕቲ ፍርስራስ ዝተወልደት ዕሸል ብህይወት ተረኺባ

ብዙሓት ሰባት ብኽያት ጸቕጢ ከም ዝፍውስ ይኣምኑ። ሳይንስኸ ነዚ እምነት እዚ ይድግፎ ድዩ?

ብኽያት ንጥዕናና እንታይ ረብሓ ኣለዎ?

ክታበት ኮሮናቫይረስ ብኣውራኡ፡ ቁጽሪ ናብ ሆስፒታል ዝኣቱን ዝመውትን ብዝሒ ሰብ ናይ ምንካይ ዕላማ ከምዘለዎ መጽናዕትታት ይሕብሩ። እንተዀነ፡ ዓለም ኣንጻር ኮሮናቫይረስ እተካይዶ ኵናት ዛጊት ኣይተዓወተን። 

ብዛዕባ ክታበት ኮቪድን ጐድናዊ ሳዕቤናቱን እንታይ ንፈልጥ? 

ፕረዚደንት ፓኪስታን ነበር ፐርቨዝ ሙሻራፍ ኣብ መበል 79 ዓመት ዕድመኡ ከም ዝሞተ ተፈሊጡ። 

ፕረዚደንት ፓኪስታን ነበር ፐርቨዝ ሙሻራፍ ኣብ 79 ዓመቱ ዓሪፉ

"እቲ ዘገርም ነገር፡ 10 ሚእታዊት ሰራዊት ጻጸ ጥራይ ብምስልጣን፡ ናብ መላእ መግዛእቲ ጻጸ ምብጻሕ ይከኣል፤ እዚ ዝከኣል ድማ ጻጸ ሓበሬታ ናይ ምልውዋጥ ልምዲ ስለዘለዎምን ነቲ ሓበሬታ ናብ ነንሕድሕዶም ናብቶም ካልኦት 90 ሚእታዊት ጻጸ ስለዘመሓላልፍዎን እዩ።"

ጻጸ ብሓቂ ኣብ ደቂ ሰባት መንሽሮ ከለልዩ ይኽእሉ ድዮም?

ራስል ኩክ ካብ እንግሊዝ ወርቲንግ - ዌስት ሳሰክስ እዩ። መዓልታዊ 39.1 ማይልስ (63 ኪ.ሜ) ክጎዪ ምዃኑን ዝኾነ ናይ ዕረፍቲ መዓልታት ከምዘይህልዎን ኣፍሊጡ’ሎ። እቲ ካብ 5 ለካቲት ዝጅምር ጽንኩር ጉያ ሸሞንተ ኣዋርሕ ክወስድ ትጽቢት ይግበር።

ኣብ መላእ ኣፍሪቃ ኣብ 240 መዓልታት 360 ማራቶን ክጎዪ ዝወጠነ እንግሊዛዊ

ካብቶም ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ዓይነታት ዕሲ ብኣጻብዕ ዝቑጸሩ ጥራይ እዮም ሕማም ዘስዕቡ፣ እንተኾነ ግን ገሊኦም ዘስዕብዎ ጸገም ካብ ዝረኸሰ ጽፍሪ እግሪ ኣዝዮም ዝኸፍኡ ክኾኑ ይኽእሉ’ዮም።

ለበዳ ፋንጋስ ንኹላትና ናብ ዞምቢ ክቕይረና ይኽእል’ዶ?

ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝተገብረ መጽናዕቲ፡ ክሳዕ ትሽዓተ ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ንፖርኖግራፊ ይቃልዑ ከም ዘለዉ ኣመልኪቱ።

ህጻናት ንፖርኖግራፊ ይቃልዑ ኣለዉ - ሓድሽ ጸብጻብ

ፖል ማክዶናግ፡ ኣብ ሓደ መዕቆቢ ህጻናት ስኮትላንድ መዓልታዊ ኣካላውን ኣእምሮኣውን መጥቃዕቲ ይበጽሖ ከም ዝነበረ ይገልጽ።

'መዓልታዊ ስቅያት' ኣብ መንበሪ ህጻናት

ኣብዚ እዋን እቲ ለበዳ ኣብ ክልል ኦሮምያ ኣብ ዞባታት ባሌ፡ ጕጂን ምዕራብ ኣርሲን ኣብ ዝርከባ 8 ወረዳታት (ኣብ 66 ቀበሌታት) ከምኡ እውን ኣብ ክልል ሶማሌ ዞባ ሊበን ዘለዋ ክልተ ወረዳታት ተዘርጊሑ ኣሎ።

ኢትዮጵያ፡ ክልላት ኦሮምያን ሶማልን ለበዳ ሕማም ሸሮኽ  ኣጋጢሙ

“ስድራይ፡ ቈልዓ ከለኹ ኣካላተይ ብጸጕሪ ዝተሸፈነ ከም ዝነበረ ይነግሩኒ። ድሓር ግን ኣብ ዕድመ ጉርዝውና ምስ በጻሕኩ ከም ጭሕሚ ተመሊሱ ዓብዩ። መንእሰይ ኮይነ እየ ጭሕሚ ከም ዘለኒ ዝተረዳእኩ።”

ሳይንስ ብዛዕባ ጭሕሚ ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ እንታይ ይብል?

ልዕሊ 1.4 ቢልዮን መናእሰይ እዝኖም ክጻንዖም ከምዝኽእል መጽናዕቲ ኣመላኺቱ

ንኣብነት 10 ብር ሒዞም ናብ ሆስፒታል ዝመፁ ሕሙማት ኣለው። 10 ብር እንታይ ትገዝእ? ካርዲ ንምውፃእኸ ትኣክል’ዶ ትኸውን? ሓደ ሓደ ግዜ ጎደና ተመሓደርቲ (ግዳም ሓደር) ዝኾኑ ሰባት ኣብ ጽርግያ ወዲቖም እንትገዓሩ ሰባት ሒዞምዎም ናብቲ ሆስፒታል ይመፅኡ። ገለ እዋናት ድማ ፖሊስ ካብ ኣፍ ሞት ንዘለዉ ሕሙማት ሒዙ ይመፅእ። ብፍላይ ግዳም ሓደር ህጻናት።

ኣብ ኢትዮጵያ ድኻ ክፋል ሕብረተሰብ ብኸቢድ እንትሓምም ኣበይ ይሕከም?

እታ ለቘታ ሒደት መጠን ኬዝዩም-137 ዝበሃል ጸርገ-ንጡፍ ዝሓዘት ክትኸውን እንከላ፡ ምስ እትትንከፍ ብርቱዕ ሕማም ክተስዕብ ትኽእል እያ። 

ደቃቕ ለቘታ ጸርገ-ንጡፍ ብምጥፋኣ ከቢድ ሻቕሎት ፈጢራ 

ክሊቶፕላስቲ፡ ዘይንቡር ዓቐን ጕድበ ንምእራም ወይ ንምምሕያሽ ዝግበር መጥባሕቲ ኮይኑ ብዝተፈላለዩ ዓይነታት መስርሕ ይፍጸም። 

ዓቐን ጕድበ ብመጥባሕቲ ክጐድል ይኽእል ዶ?

እቲ ኣብ ማእከል መሬት ዝርከብ ዝሽክርከር መዓሙቕ መሬት፡ ብተጻይ ኣንፈት ክሽክርከር ጀሚሩ ክኸውን ከም ዝኽእል ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት ይዛረቡ።

መዓሙቕ መሬት ብተጻይ ኣንፈት ክዘውር ጀሚሩ ክኸውን ይኽእል’ዩ - ተመራመርቲ

እንታይ እዩ ዘጨንቐኒ ዘሎ?

ዛጊድ ዝተረጋገጸ ነዊሕ ዕድመ ብምባር ዝተመዝገበት ፡ ኣብ 1997 ኣብ 122 ዓመታ ዝሞተት ፈረንሳዊት ጂያን ካልመት ኮይና ልዕሊ 120 ዓመት ምንባራ ዝተረጋገጸ ብሕታዊት ሰብ እያ።

ምስጢር ልዕሊ 100 ዓመት ምንባር እንታይ እዩ? 

ከቢድ ከቢድ ጽግያታዊ ደም ወይ ድማ ሜነረጂያ ኣብ እዋን ወርሓዊ ጽግያት ካብቲ ልሙድ ንላዕሊ መድመይቲ ክህሉ ዝገብር ኵነታት እዩ።