Германияда турмуш қимматлашувига қарши намойишлар тартибсизликларга айланди, дўконлар талон-торож қилинди

Шанба куни кечқурун Германиянинг Франкфурт шаҳри марказида тартибсизликлар иштирокчилари дўконларни талон-торож қилди. Мамлакатнинг бир қатор шаҳарларида турмуш қимматлашувига қарши намойишлар тўқнашувларга айланиб кетди.

Германиянинг молиявий маркази ҳисобланган Франкфуртдан ташқари, Берлин, Кёлн ва Ҳамбург шаҳарларида ҳам зўравонлик ҳолатлари кузатилди. Полиция маълумотига кўра, намойишчилар фавқулодда хизмат ходимларига қарата мушаклар, тошлар ва шишалар отган. Уларни тарқатиш учун полиция сув пуркагичлардан фойдаланган.

Шанба куни кундузи эса минглаб одамлар асосан тинч ўтган намойишларда қатнашган эди. Акцияларни «Z авлоди бошқарувни қўлга олади» деган маънони англатувчи Gen Z regelt ҳаракати ташкил этган.

Намойишчилар мактабларга етарли маблағ ажратилмаётгани, турмуш қимматлашуви, давлат харажатларининг қисқартирилиши ва ҳарбий хизматга қарши норозилик билдирган.

Германиядаги тартибсизликлар Францияда ёшлар бошчилигида ўтган шунга ўхшаш оммавий намойишлар ортидан юз берди. Францияда ҳам шанба куни 320 мингдан ортиқ одам норозилик акцияларига чиққан.

Якшанба куни Германия ички ишлар вазири Александер Добринд Bild газетасига берган интервюсида полиция тунда «сўнгги ҳафталарда Парижда кузатилган зўравонликларга ўхшаш воқеалар»нинг олдини олганини айтди. У тартибсизликлар ва талончиликда қатнашганларга нисбатан қаттиқ жазо чоралари қўллашга чақирди.

Тунда Франкфуртнинг асосий савдо кўчасининг катта қисми полиция томонидан ёпиб қўйилди. Полиция вакили шаҳарда кўплаб одамлар ҳибсга олинганини маълум қилди.

Франкфурт, Мюнхен ва Берлин расмийлари намойишларда 18 минггача одам қатнашганини билдирди. Бу ташкилотчилар ўз веб-сайтида келтирган рақамнинг тахминан ярмига тенг. Германия оммавий ахборот воситалари эса шанба куни мамлакат шаҳарларида ўн минглаб одамлар намойишга чиққанини хабар қилмоқда.

Gen Z regelt ҳаракати матбуот котиби Лина Фридрихнинг айтишича, намойишлардан мақсад «уруш ва мажбурлашга эмас, тинчлик ва эркинликка эришиш учун курашиш»дир.

«Биз учун энг муҳими — соғлиқни сақлаш ва таълим тизимларини янада кўпроқ қўллаб-қувватлаш. Биз мажбурий ҳарбий хизматга қаршимиз ва жамиятдаги оғирлик ҳамма ўртасида адолатлироқ тақсимланиши тарафдоримиз», — деди у.

Шанба куни кечқурун Франкфурт полицияси шаҳар марказида «зўравонлик билан кечаётган тартибсизликлар» юз бераётганини ва вазиятни назоратга олиш учун махсус полиция бўлинмалари сафарбар этилганини маълум қилди.

Полицияга кўра, бир нечта дўконнинг ойналари синдирилган, фавқулодда хизмат ходимларига қарата «Молотов коктейллари» — ёндирувчи суюқлик солинган шишалар отилган.

Расмийлар қурол-яроғ дўконининг ҳам ойналари синдирилганини билдирди. Гумонланувчилардан бири қўлга олингач, полиция иккита қуролни мусодара қилган. Айрим одамлар бошқа дўконларга ҳам бостириб кириб, спорт пойабзаллари каби молларни ўғирлаган.

Франкфурт жойлашган Ҳессен федерал ери ички ишлар вазири Роман Позекнинг айтишича, шаҳардаги намойишчилар орасига «сўл қанотга мансублиги аниқ бўлган 100 нафарга яқин экстремист» қўшилган.

Вазир намойишлар бундай якун топганини «шармандалик» деб атади.

«Франциядаги манзаралар ҳали ҳаммамизнинг кўз ўнгимизда турибди — талончилик, уйларнинг ёқиб юборилиши, полиция машиналарига ўт қўйилиши ва полиция ходимларига ҳужумлар... Бу борада Францияни намуна қилиб кўрсатиш мумкин эмас», — деди у.

Полиция маълумотига кўра, якшанбага ўтар кечаси Франкфуртда вазият тинчланган.

Асосан тинч ўтган намойишлар ортидан Германиянинг бошқа шаҳарларида ҳам шунга ўхшаш тартибсизликлар юз берди.

Кёлн шаҳрида полиция маълумотига кўра, марказий темирйўл вокзали яқинида полиция ходимларига ҳужум қилинган. Уларга қарата шишалар ва ҳатто велосипед отилган.

Кёлн полицияси раҳбари Йоханнес Ҳерманс бу воқеаларга муносабат билдириб, шундай деди:

«Ўз келажаги учун тинч йўл билан намойиш ўтказмоқчи бўлган ёшлар орасига фақат зўравонликни кўзлаган экстремистлар кириб олгани жуда ачинарли».

Берлинда кундузи ўтказилган йирик намойишлар ортидан кечқурун кичикроқ норозилик акцияси бўлиб ўтди. Берлин полициясига кўра, унда 27 нафар полиция ходими жароҳат олган, 56 нафаргача одам вақтинча қўлга олинган.

Ҳамбургда эса қора кийим кийган одамлар мушаклар отиб, кўчаларда ўрнатилган тўсиқларга ўт қўйган. NDR жамоат телерадиокомпанияси хабарига кўра, 120 нафар одам ҳибсга олинган.

Германиядаги намойишлар Европанинг бошқа мамлакатларида ҳам йирик норозилик акциялари ўтказилган кунга тўғри келди.

Францияда кетма-кет учинчи ҳафта охирида оммавий намойишлар бўлиб ўтди. Мамлакатнинг турли шаҳарларида асосан тинч кечган акцияларда 320 мингдан ортиқ одам қатнашди.

Намойишчилар турмуш қимматлашувига қарши чоралар кўришни, давлат хизматлари, айниқса таълим соҳасидаги муаммоларни ҳал қилишни талаб қилмоқда.

Мамлакат бўйлаб минглаб полиция ходимлари сафарбар этилди. Айрим шаҳарларда полиция намойишчиларга қарши кўздан ёш оқизувчи газ қўллади.

Тулуза, Лион ва Марсел шаҳарларидаги тўқнашувлар ортидан 500 дан ортиқ одам ҳибсга олинди.

Франция ички ишлар вазири Лоран Нунеснинг айтишича, полиция ходимларидан бири унга қарата отилган «Молотов коктейли» оқибатида жароҳат олган. Кейинроқ Франция прокуратураси қасддан одам ўлдиришга уриниш моддаси бўйича тергов бошлади.

Париж полицияси маълумотига кўра, бир неча юз нафар тартибсизлик иштирокчиси хавфсизлик кучларига турли буюмлар отиб, ҳужум қилган.

Франциядаги намойишлар ташкилотчиси бўлган «Сариқ нимчалилар» (Gilets Jaunes) ҳаракати сўнгги пайтларда мамлакат бўйлаб ўтказилган норозилик акцияларида ўнлаб намойишчилар оғир жароҳат олганини билдирди. Уларнинг кўпчилиги, ҳаракатга кўра, полиция қўллаган «гранаталар»дан жабрланган.

Октябр ойи бошида 15 ёшли ўсмирнинг қўли портлаш оқибатида узилиб кетганидан сўнг, Франция полицияси талабалар намойишларини назорат қилишда шовқинли портловчи гранаталардан фойдаланишни тўхтатган эди.

Италияда ҳам норозилик намойишлари бўлиб ўтди. Рим ва Турин шаҳарларида полиция билан намойишчилар ўртасида айрим тўқнашувлар юз берди.

Португалияда эса минглаб одамлар ижара тўғрисидаги қонун лойиҳасига қарши намойиш ўтказди. Намойишчилар фикрича, янги қонун мамлакатдаги уй-жой инқирозини янада оғирлаштириши мумкин. Португалияда сўнгги ўн йил ичида уй-жой нархлари икки баравардан кўпроқ ошган.

Оммавий юришдан сўнг ўрнатилган янги чодирлар лагери ҳам полиция томонидан тарқатилди.

Сўнгги пайтларда Европанинг қатор мамлакатлари — Франция, Белгия, Ирландия, Испания, Португалия, Италия, Греция, Сербия ва Албанияда асосан ёшлар кўчаларга чиқиб, норозилик намойишлари ўтказмоқда.

Намойишчиларнинг талаблари мамлакатдан мамлакатга фарқ қилса-да, уларни асосан турмуш қимматлашуви билан боғлиқ муаммолар бирлаштирмоқда. Хусусан, уй-жойга эга бўлиш имконияти, таълим сифати ва давлат хизматларига ажратиладиган маблағларнинг қисқартирилиши норозиликларнинг асосий сабаблари бўлиб қолмоқда.