Eurovision đến châu Á: Cơ hội nào cho Tóc Tiên?

Tóc Tiên sẽ là nghệ sĩ mở màn đêm chung kết cuộc thi âm nhạc quốc tế Eurovision Song Contest Asia 2026 vào tối nay 14/11 tại Bangkok, Thái Lan, với ca khúc Em Tiên.

Trong một cuộc thi đề cao cả chất lượng âm nhạc lẫn khả năng trình diễn sân khấu, vị trí đầu tiên có thể là cơ hội để tạo dấu ấn, nhưng cũng đòi hỏi nữ ca sĩ Việt Nam phải thể hiện bản lĩnh trước 10 đối thủ còn lại đến từ châu Á.

Liệu Tóc Tiên có đủ sức cạnh tranh với những thí sinh còn lại để giành chiến thắng?

Trao đổi với BBC hôm 13/11, Tóc Tiên cho biết cô không tránh khỏi bị áp lực.

"Không giống như những cuộc thi trong nước mà Tóc Tiên đã từng trải qua, đây là một cuộc thi mang tầm vóc quốc tế và mình ít nhiều mang trên vai trọng trách đó là đại diện Việt Nam, giới thiệu cho bạn bè khắp năm châu về nền âm nhạc Việt Nam cũng như là những gì mà một nghệ sĩ Việt Nam có thể gửi đến khán giả. Cho nên là Tiên cực kỳ áp lực, cực kỳ lo lắng", nữ ca sĩ cho hay.

Tuy nhiên, nữ ca sĩ cũng nhìn nhận vị trí mở màn theo hướng tích cực. Cô cho rằng những thử thách khó khăn thường là động lực để bản thân vượt qua giới hạn.

"Tóc Tiên xem đây vừa là một thử thách, vừa là một áp lực nhưng đồng thời cũng là một cơ hội, một vinh dự. Chắc chắn là bài hát của mình, phần trình diễn Em Tiên cũng ít nhiều gây được sự ấn tượng nên mới được chọn mở màn", cô nói thêm.

Eurovision là gì?

Eurovision Song Contest là một trong những cuộc thi âm nhạc quốc tế lâu đời và có quy mô lớn nhất thế giới.

Được tổ chức lần đầu vào năm 1956 bởi Liên hiệp Phát thanh Truyền hình châu Âu (EBU), cuộc thi ban đầu được hình thành nhằm thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa các quốc gia châu Âu sau hai cuộc chiến tranh thế giới.

Trải qua 70 năm, Eurovision đã phát triển thành một sự kiện âm nhạc và giải trí có sức ảnh hưởng rộng lớn, nổi tiếng với những tiết mục sân khấu công phu, trang phục độc đáo, những màn trình diễn đôi khi táo bạo và hệ thống bình chọn đầy kịch tính.

Đây cũng là sân khấu từng đưa nhiều nghệ sĩ trở thành ngôi sao quốc tế. Ban nhạc ABBA nổi tiếng toàn cầu sau chiến thắng năm 1974 với ca khúc Waterloo. Celine Dion cũng từng giành chiến thắng tại Eurovision năm 1988 khi đại diện Thụy Sĩ.

Tuy nhiên, việc đưa một công thức truyền hình đã thành công tại châu Âu suốt nhiều thập niên sang châu Á không phải điều dễ dàng.

Đây là ý tưởng đã được bàn thảo suốt hai thập niên nhưng chưa bao giờ trở thành hiện thực, dù đã có nhiều lần khởi động rồi lại đổ vỡ.

Cho đến năm nay 2026, nhân dịp kỷ niệm 70 năm cuộc thi, EBU lần đầu tiên đưa mô hình này sang châu Á với Eurovision Song Contest Asia.

Đêm chung kết đầu tiên tại Bangkok hôm 14/11 quy tụ 11 quốc gia: Thái Lan, Malaysia, Philippines, Việt Nam, Campuchia, Lào, Hàn Quốc, Mông Cổ, Bangladesh, Nepal và Bhutan.

Những quốc gia lớn tại châu Á như Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản và Indonesia đều vắng mặt. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra nhằm tìm cách đưa những quốc gia này tham gia cuộc thi năm sau, với điều kiện cuộc thi tiếp tục được tổ chức.

Công tác tổ chức sự kiện cũng gặp không ít khó khăn.

Việc ngân sách đột ngột bị cắt giảm một triệu USD chỉ ba tuần trước đêm chung kết đồng nghĩa với việc nhiều kỹ thuật viên vốn có kinh nghiệm dàn dựng Eurovision không được đưa sang Thái Lan. Bên cạnh đó, cũng có một số nhân sự xin nghỉ việc.

Những người hâm mộ Eurovision trên khắp thế giới đã nhận ra những vấn đề này và lên tiếng chỉ trích chất lượng âm thanh cũng như ánh sáng trong các video tổng duyệt.

Một điều cần lưu ý là hệ thống bình chọn đặc biệt của cuộc thi có thể còn xa lạ với khán giả châu Á.

Bất kỳ ai cũng có thể bình chọn – mỗi người có tám lượt bình chọn sau khi đăng ký – nhưng không được bình chọn cho thí sinh đại diện quốc gia mình và phải phân bổ phiếu cho ít nhất ba quốc gia khác.

Như vậy có nghĩa là khán giả ở Việt Nam sẽ không thể bình chọn cho Tóc Tiên, và cô cần được sự ủng hộ từ khán giả quốc tế hoặc người Việt Nam ở nước ngoài.

Tóc Tiên đã làm mới Em Tiên như thế nào?

Eurovision nổi tiếng với những tiết mục có tính trình diễn cao, nơi âm nhạc, vũ đạo, trang phục và cách dàn dựng sân khấu đều đóng vai trò quan trọng.

Trong khi đó, cuộc thi cũng có những quy định khá chặt chẽ: mỗi ca khúc không được dài quá ba phút, tối đa sáu người xuất hiện trên sân khấu và không sử dụng ban nhạc biểu diễn trực tiếp.

Với Tóc Tiên, bài toán không chỉ là điều chỉnh một tiết mục để phù hợp với thời lượng và quy định của cuộc thi, mà còn phải tìm cách giữ lại những yếu tố đặc trưng nhất của âm nhạc Việt Nam.

Khi được hỏi đâu là chi tiết cô muốn bảo vệ bằng mọi giá trong phiên bản quốc tế của Em Tiên, nữ ca sĩ nhấn mạnh phần lời tiếng Việt.

Cụ thể, cô muốn giữ lại câu hát "Em Tiên dạo bước í a nơi đây" – một đoạn giai điệu mà theo cô "là một melody rất truyền thống, rất Việt Nam".

"Đó là điều mà Tiên muốn giữ lại", cô nói với BBC.

Một chi tiết khác được giữ nguyên là hình ảnh chiếc nón quai thao – yếu tố gắn với trang phục và văn hóa truyền thống Việt Nam. Tóc Tiên cho biết đây là một trong những chi tiết mà bạn bè quốc tế yêu thích.

Việc lựa chọn giữ lại những yếu tố này cho thấy cách nữ ca sĩ tiếp cận cuộc thi: thay vì cố gắng biến mình thành một nghệ sĩ quốc tế theo một khuôn mẫu có sẵn, cô muốn đưa những dấu ấn văn hóa Việt Nam lên một sân khấu quốc tế.

Tuy nhiên, để ca khúc có thể tiếp cận khán giả không nói tiếng Việt, Tóc Tiên cũng chủ động thực hiện một số thay đổi.

Phần hai của ca khúc được viết lại bằng tiếng Anh với lời mới, nhằm giúp khán giả quốc tế dễ tiếp nhận hơn. Đoạn nhạc cuối cũng được điều chỉnh để tăng không khí sôi động, phù hợp với một tiết mục mở màn.

Trong khi đó, phần vũ đạo của cô được đánh giá là tham vọng nhất, với hàng loạt động tác phức tạp và màn thay đổi trang phục liên tục trên sân khấu.

Những thí sinh đáng chú ý

Eurovision Asia 2026 quy tụ nhiều nghệ sĩ với phong cách âm nhạc và cách dàn dựng sân khấu khác nhau.

Tuy nhiên, việc Eurovision xoay quanh bài hát và phần trình diễn, chứ không phải ca sĩ, đồng nghĩa với việc những nghệ sĩ đã nổi tiếng tại thị trường trong nước chưa chắc có lợi thế tuyệt đối khi bước ra sân chơi chung của khu vực.

Thí sinh đến từ Malaysia, Aina Abdul, được xem là một trong những cái tên nổi bật. Cô nổi tiếng với giọng hát nội lực và những bộ trang phục sân khấu cầu kỳ. Ca khúc Bluest Sky của Aina, lấy cảm hứng từ chú mèo Hiro đã qua đời, được đánh giá là một tiết mục đáng chú ý.

Bộ trang phục của cô do nhà thiết kế Malaysia Melinda Looi thực hiện, cần tới 600 giờ để hoàn thành. Thiết kế sử dụng những chất liệu nhập khẩu từ Ý và Trung Quốc, với bề mặt lấp lánh mô phỏng hình ảnh dòng nước chuyển động.

Thí sinh Hàn Quốc JUNHEE là ca sĩ kiêm nhạc sĩ theo đuổi dòng nhạc đại chúng với giai điệu tươi sáng.

Trong khi đó, nhóm Beatmosphere của Bangladesh lựa chọn hướng đi khác biệt với tiết mục kết hợp hát a cappella và beatbox của sáu thành viên nam, sử dụng rất ít nhạc đệm.

Thí sinh Philippines, Carmelle Collado, mới 19 tuổi nhưng đã có kinh nghiệm tham gia các cuộc thi ca hát trên truyền hình. Với ca khúc Sobra-Sobra, cô muốn truyền tải thông điệp về sự tự tin, mạnh mẽ và năng lượng nữ tính.

Thinla, ca sĩ đến từ Lào, kết hợp âm nhạc truyền thống với các thể loại hiện đại như pop, R&B và dance. Cô cũng thay đổi trang phục biểu diễn, lựa chọn trang phục của các dân tộc vùng cao thay cho chiếc váy ngắn đính kim sa trong video giới thiệu ban đầu.

Một nhân vật đáng chú ý khác là Thukten Nyendra, 24 tuổi, thí sinh đến từ Bhutan. Trước khi đến Bangkok, anh chưa từng rời khỏi đất nước và cũng chưa từng đi máy bay. Với ca khúc Lhayi Semo, Eurovision Asia là cơ hội hiếm có để anh xuất hiện trên một sân khấu quốc tế.

Khi được BBC hỏi về các đối thủ, Tóc Tiên không muốn chỉ ra một nghệ sĩ cụ thể nào là đối thủ nặng ký nhất.

"Tiên nghĩ rằng khi được gặp gỡ, giao lưu với các bạn, Tiên thấy các bạn rất đáng yêu, đúng với tinh thần đến để giao lưu, kết nối. Dĩ nhiên cũng là đến để thi đấu với nhau nữa", cô nói.

Cơ hội của Tóc Tiên là gì?

Một trong những điểm đặc trưng của Eurovision là hệ thống bình chọn kết hợp giữa khán giả và hội đồng giám khảo.

Eurovision Asia cũng áp dụng tỷ lệ 50/50, với một nửa số điểm đến từ bình chọn công chúng và một nửa từ các hội đồng giám khảo của 11 quốc gia tham dự, cùng hạng mục bình chọn thứ 12 dành cho "Phần còn lại của thế giới".

Phiếu bình chọn của khán giả và giám khảo sẽ được quy đổi thành điểm số. Chẳng hạn, ca khúc được khán giả Bhutan hoặc Mông Cổ yêu thích nhất sẽ nhận được 12 điểm từ quốc gia đó, trong khi ca khúc xếp cuối cùng sẽ không nhận được điểm nào.

Điều này khiến cuộc cạnh tranh không chỉ phụ thuộc vào lượng người hâm mộ tại quê nhà. Khả năng tạo ấn tượng với khán giả và giám khảo ở những thị trường khác cũng có thể quyết định kết quả.

Trong quá khứ, từ lâu ở châu Âu đã xuất hiện những thông tin về việc phối hợp bình chọn nhằm ủng hộ các quốc gia láng giềng. Chẳng hạn, bốn quốc gia Bắc Âu thường bình chọn cho nhau.

Hiện tượng này có thể ít xảy ra hơn tại Eurovision Asia. Tuy nhiên, những khác biệt về chính trị, chẳng hạn căng thẳng giữa Thái Lan và Campuchia sau cuộc xung đột biên giới năm ngoái, vẫn có thể ảnh hưởng đến lựa chọn của khán giả hai nước.

Đối với Tóc Tiên, đây vừa là cơ hội vừa là thách thức. Cô có lợi thế là một nghệ sĩ đã có kinh nghiệm biểu diễn lâu năm, hiểu cách làm chủ sân khấu và xây dựng một tiết mục có tính giải trí cao. Tuy nhiên, việc được đông đảo khán giả Việt Nam biết đến không đồng nghĩa với việc cô có thể dễ dàng chinh phục người nghe tại những quốc gia khác.

Một yếu tố đáng chú ý là vị trí trình diễn đầu tiên. Trong các cuộc thi âm nhạc có nhiều tiết mục nối tiếp nhau, người mở màn có nhiệm vụ tạo không khí và thu hút sự chú ý ngay từ đầu. Đây cũng là vị trí đòi hỏi nghệ sĩ phải thể hiện sự tự tin, bởi họ chưa có cơ hội quan sát các tiết mục khác để điều chỉnh tâm lý và phong độ.

Dù vậy, kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố: chất lượng biểu diễn trong đêm chung kết, khả năng truyền tải thông điệp, phản ứng của khán giả và đánh giá của hội đồng giám khảo.