Ọ̀pọ̀ èèyàn di àwátì lẹ́yìn tí ọkọ̀ ojú omi ńlá kọlù afárá l’Amẹrika

Akojọpọ awọn iṣẹlẹ kaakiri agbaye

Ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ tí ń lọ lọ́wọ́

Olumide Owaduge and Olubusola Afolayan

6 Èbibi 2023Tinubu fí ọ̀rọ̀ ìkíni ránṣẹ sí ọba Charles lórí ìwúyè rẹ̀
Ààrẹ ti araalu ṣẹṣẹ dibo yan ni Naijiria,Bola Ahmed Tinubu,ti ranṣẹ ikini sí Ọba Charles III.
Ninu iwe ikini naa to kọ, o ni oun ṣetan lati pawọpọ pẹlu oriade ilẹ Gẹẹsi .
Tinubu sọ pe oun n'igbagbọ pe Ọba naa yoo tọ ipasẹ iya rẹ Obabirin Elizabeth nipa mimu idagbasoke ba ilẹ Gẹẹsi ati awọn orilẹ-ède Commonwealth.
Ààrẹ ti wọn dibo yan ti oun naa n gbaradi de iburasipo, se lalaye pe oun lero pe itẹsiwaju yoo ba ibaṣepọ Naijiria ati ilẹ Gẹẹsi lasiko ti Charles III wa lori oye.
Lakotan,Tinubu gba adura àṣeyọrí fún Ọba tuntun titi ti yoo fi pari saa rẹ.
Lọjọ Kokandinlogbon oṣù kaarun ni wọn yoo bura wọlé sipo fún Tinubu lẹyìn àṣeyọrí rẹ ninu idibo ààrẹ to waye losu Keji ọdún 2023
6 Èbibi 2023Àwọn àwòrán tó làmìlaaka níbi ìwúyè Ọba Charles III
6 Èbibi 2023Àwọn èèyàn kan ṣe ìwọ́de tako fífi Ọba jẹ
Ko din ni eeyan bi ọọdunrun, to ṣe iwọde niluu Cardiff, tako iyansipo Ọba Charles.
Nibi iwọde naa ni awọn kan lara wọn ti gbe akọle dani pẹlu akori “Not Our King” (Kii ṣe ọba wa).
Ẹnikan lara awọn oluwọde naa, Bethan Sayed, to ti fi igba kan jẹ oloṣelu, sọ pe “owo ti wọn naa si ori ayẹyẹ iwuye naa ti pọ ju, paapaa niru asiko ti ọpọ eeyan ko ri owo naa ni UK”.
Arabinrin Sayed ni iyalẹnu ni ayẹyẹ to n ṣẹlẹ niluu London jẹ́.
Bakan naa lo sọ pe awọn ṣe iwọde ni ọjọ ti Ọba Charles gba ade, lati fi ṣe ilanilọyẹ fun awọn ọdọ nipa ijọba awaarawa.
“Ọba jijẹ kii ṣi ijọba awaarawa.”
6 Èbibi 2023Wọ́n ti gbé adé lé Ọba Charles lórí ní Westminster Abbey
Ọba Charles ati aya rẹ ti pada si aafin Buckingham Palace.
Lati ọdun 1903, lasiko ti Edward VII fi jẹ ọba, lo ti di aṣa pe ki ori ade tuntun, ki awọn eero lati gbagede Buckingham Palace.
Kẹkẹ ti wọn fi goolu ṣe lo gbe wọn pada si aafin, lẹyin ti Ọba Charles gba ade.
6 Èbibi 2023Ìràn Yorùbá tó n tun ayé ṣe náà ba Oba Charles kẹta yọ ayọ ìgbadé pé à[sikò rẹ yóò tu agbáyé lára
Ṣẹ̀kẹ̀rẹ̀ kìí bá wọn re òde ìbànújẹ́....
Gbogbo ọmọ Yoruba káàkiri àgbáyé kò ni fojú sunkún lásìkò Oba Charles kẹta tó n jẹ lónìí
6 Èbibi 2023Kí ni Ọba Charles sọ nínú ọ̀rọ̀ àkọ́kọ́ tó bá ìlú sọ?
6 Èbibi 2023Wo ǹkan mẹ́fà tí o kò mọ́ nípa ìtẹ́ Oba Charles keta
6 Èbibi 2023
Wo àwòrán inú Westminster Abbey níbití Oba Charles keta yóò ti gbàdúrà àṣeyọrí láti tukọ̀ gbogbo eèyàn abẹ́ rẹ̀ lónìí ọjọ́ kéfa, oṣukarun un, ọdun 2023
6 Èbibi 2023‘Mo ti dáríjin ìbátan mi tó da ásíìdì sí mi lára’
5 Èbibi 2023Ìjàmbá iná lọ́jà Alaba l'Eko, ará ọjà àti iléeṣẹ́ panápaná tako ara wọn lórí aìráye pa iná náà
4 Èbibi 2023Iléeṣẹ́ ọmọ ogun Naijiria dóòlà akẹ́kọ̀ọ́ Chibok méjì lẹ́yìn ọdún mẹ́sàn án lákàtà Boko Haram
Ileeṣẹ ọmọ ogun Naijiria ti tun ti doola meji ninu awọn akẹkọ ile ẹkọ girama Chibok ti Bokom Haram ji gbe lọdun mẹsan sẹyin.
Inu oṣu to kọja ni awọn ọmọ ogun doola awọn akẹkọọ ọhun,Esther Marcus ati Hauwa Malta lagbegbe Lagara, nibi ti awọn ọmọ ogun Boko Haram ti n ṣọṣẹ.
Apapọ iye awọn akẹkọọ ti awọn ọmọ ogun ti doola bayii ti jẹ márùndínláàdóje, 125.
Ọdun 2018 ni Boko Haram funra rẹ kọkọ jọwọ mẹ́tàdínláàdọ́fà, 107, ninu awọn akẹkọọbirin naa, nigba ti awọn ọmọ ogun Naijiria doola mẹta lọdun 2019, meji lọdun 2021 ati mọkanla lọdun 2022.
Inu oṣu Kẹrin, ọdun 2014 ni Boko Haram ji awọn akẹkọọ ọhun gbe nile ẹkọ wọn.
Ọpọ eeyna kaakiri agbaye lo si bu ẹnu atẹ lu ijọba Naijiria fun iṣẹlẹ naa, paapaa bo ṣe kuna lati doola awọn akẹkọọ ọhun.
4 Èbibi 2023Naijiria làwọn èèyàn ti ń san owó iná tó kéré jùlọ ní gbogbo àgbáyé – Ìjọba àpapọ̀
Ijọba apapọ ti sọ pe Naijiria lawọn eeyan ti n san owo ina mọnamọna to kere julọ ni gbogbo agbaye.
Minisita abẹle fun ohun amuṣagbara, Abubakar Aliyu, lo sọ bẹẹ nibi apero kan pẹlu igbimọ ile aṣofin lori ina manọmanọ niluu Abuja.
O ni ogunlọgọ owo ni ijọba n na gẹgẹ bii iranwọ ori ina mọnamọna, eyii to mu ki awọn araalu maa san iwọmba owo perete fun ina ọhun.
Gẹgẹ bii ohun to sọ, iye owo ti awọn eeyan n ra ina ijọba ni Naijiria ko ti iye ti wọn n ra idiyele ina kan naa lawọn orilẹ-ede mii bii Niger Republic, Benin Republic, Mali, Senegal ati Burkina Faso.
O fi kun pe bo tilẹ jẹ pe ijọba n tiraka ki awọn ọmọ Naijiria le maa ri ina lo ni gbogbo igba, ọpọ araalu atawọn ileeṣẹ nla-nla ni kii san owo ina ọhun.
4 Èbibi 2023Obìnrin tó gún orogún rẹ̀ tó jẹ́ aláboyún lọ́bẹ pa nílùú Eko dèrò ẹ̀wọ̀n
Ile ẹjọ giga kan niluu Eko ti paṣẹ ki obinrin ẹni ọdun mejilelogoji kan lọ logba diẹ ninu ọgba ẹwọn lori ẹsun ipaniyan.
Iroyin ni afurasi ọhun, Fatima Rahman, to jẹ ọmọ orilẹ-ede Chad Republic, gun iyawo keji ọkọ rẹ pa lagbegbe Ikorodu.
Gẹgẹ bii ohun ti a gbọ, ṣe ni Fatima dibọn bii nọọsi, to si lọ sile iyawo keji ọkọ rẹ naa ti oyun wa ninu rẹ, ko to gun lọbẹ pa.
Alabagbe oloogbe naa kan lo ri ninu agbara ẹjẹ, ti wọn ti gun ni ori ati ọrun rẹ.
Bo tilẹ jẹ afurasi naa sọ pe oun ko jẹbi ẹsun ọhun, ile ẹjọ ni ko lọ simi ninu ọgba ẹwọn Ikoyibi igbẹjọ naa yoo ṣe maa tẹsiwaju.
Adajọ ile ẹjọ naa, P.E. Nwaka, ti wa sun igbẹjọ ọhun si ọjọ karundinlọgbọn, oṣu Karun un, ọdun 2023 yii.
4 Èbibi 2023Ọwọ́ òfin tẹ ọmọ ọdún mẹ́tàlá tó ṣekúpa èèyàn mẹ́jọ ní Serbia
Ọwọ ọlọpaa ti tẹ ọmọ ọdun mẹtala kan to ṣekupa akẹkọọ mẹjọ ni Serbia.
Wọn mu ọmọde naa lẹyin iro ibọn to dun lakọlakọ nile ẹkọ alakọbẹrẹ Vladislav Ribnikar, to wa ni Belgrade, nibi ti akẹkọọ mẹfa ati olukọ kan ti farapa.
Ọlọpaa in awọn ṣi n ṣe iwadii eredi ikọlu ọhun.
Iroyin ni ibọn baba rẹ ni ọmọ naa lo fun ikọlu ọhun, baba rẹ naa si ti ṣe akọsilẹ awọn ibọn naa lọdọ ijọba ṣaaju iṣẹlẹ ọhun.
A gbọ pe afurasi naa maa n tẹle baba rẹ lọ ibi ti wọn ti n kọ bi wọn ṣe n yinbọn ṣaaju iṣẹlẹ naa, ọlọpaa si ti fi panpẹ ofin mu baba ati iyarẹ bayii.
Aarẹ Aleksandar Vucic ti juwe iṣẹlẹ naa gẹgẹ bii eyii to ba oun ninu jẹ, ati eyii to buru ju ninu itan orilẹ-ede ọhun.
O ni awọn yoo tare ọmọ naa sile iwosan awọn alaarun ọpọlọ fun ayẹwo nitori wọn ko tii le gbe lọ sile ẹjọ nitori ọjọ ori rẹ.
Iroyin ni afurasi naa ni iwe kan lọwọ, ninu eyii to kọ orukọ awọn to fẹ ṣekupa si ki ọwọ to tẹ ẹ.
3 Èbibi 2023Àwọn olùfẹ̀hónúhàn ya bo ọọ́físì CBN nitóri ọ̀wọ́ngógó owó naira tuntun
Awọn ọmọ Naijiria kan ti ṣe ifẹhonuhan niwaju ọọfisi banki apapọ Najiria, CBN, lori ọwọngogo owo naira tuntun.
Awọn eeyan naa ni gomina banki naa, Godwin Emefiele gbọdọ kọwe fi ipo silẹ, ati pe ijọba gbọdọ fi panpẹ ofin mu alatari inira ti awọn ọmọ Naijiria la kọja lasiko ọwọngogo owo naira.
Gẹgẹ bii ohun ti wọn sọ, ọpalanba iya lo jẹ awọn ọmọ Naijiria lasiko ọwọngogo naira naa, ti awọn kan si padanu ẹmi wọn pẹlu.
Wọn ni awọn yoo tẹsiwaju lati maa ṣe ifẹhonuhan naa titi ti gomina banki ọhun yoo fi ṣe ohun ti awọn n fẹ.
Nigba to n ba awọn akọroyin sọrọ, ẹni to ko awọn eeyan naa jọ, George Uboh sọ pe Emefiele gbọdọ ko owo naira tuntun sita ki awọn eeyan le ri owo ọhun.
Uboh sọ pe eredi ifẹhonuhan awọn ko ṣẹyin idajọ ile ẹjọ to paṣẹ fun CBN pe o gbọdọ ko owo naira tuntun naa si igboro.
Ẹwẹ, ọpọ araalu ni ko ri owo naira tuntun naa laarin ilu mọ lati igba ti ile ẹjọ ti sọ pe awọn eeyan ṣi le maa na owo naira atijọ ati owo naira tuntun naa papọ.
3 Èbibi 2023Ẹ̀kún omi ni Rwanda,èèyàn tó le ni ọgọ́rùn ún kú
Iye awọn to ba iṣẹlẹ omiyale lọ ni Rwanda ti le ni ọgọrun gẹgẹ bi awọn alaṣẹ ti ṣe sọ.
Ileeṣẹ iroyin orileede naa RBA jabọ pe eeyan ọgọrun le mẹsan an lo ti ku bayi.
Ninu wọn la ti ri eeyan marundinlọgọrun lati agbegbe iwọ oorun ti awọn mẹrinla siwa lati agbegbe ariwa.
Ṣaaju,gomina agbegbe iwọ oorun sọ fun BBC pe eeyan aadọta padanu ẹmi wọn lẹyin arọrọda ojo mọjumọ.
''Ọpọ ile lo wo lu awọn eeyan,iye awọn taa ṣi ri bayi jẹ marunlelaadọta ti ọpọ si farapa''
Bẹẹ ni Gomina François Habitegeko ṣe ṣalaye.
O ni awọn oju ọna pataki lagbegbe naa to fi mọ ọna tuntun ti wọn ṣẹ́ṣẹ ṣe to gba ti Lake Kivu ni ko ṣe gba bayii.
O fi kun pe awọn igbiyanju lati doola awọn eeyan ṣi n tẹsiwaju ni awọn igberiko to si ṣeeṣe ki iye awọn to farapa pọ si.
Ajọ to n risi ọrọ bi oju ọjọ ti ṣe ri ti ṣaaju kilọ pe ojo inu oṣu yi yoo peleke.
3 Èbibi 2023Arákùnrin tó lọ pa ẹja dàwátì, inú ọ̀ni ní wọn ti rí òkú rẹ̀
Wọn ti ri oku arakunrin kan to dawati lẹyin toun ati awọn ọrẹ rẹ lọ pẹja ni Australia,
Inu ọ̀ni kan ni wọn ti pada ri oku rẹ.
Lọjọ Abamẹta ni wọn ri arakunrin Kevin Darmody kẹyin lagbegbe Kennedy's Bend.
Aaye yi jẹ ibi kan tawọn ọni pọ si ni ariwa Queensland.
Lẹyin ọjọ meji tawọn agbofinro fimu finlẹ lagbegbe naa, wọn pa awọn ọni nla meji kan ti wọn si ba ajẹku oku eeyan ninu wọn.
Wọn ko ti ribi sọ pato ẹni ti oku yi jẹ ṣugbọn awọn ọlọpaa sọ pe o ṣeni laanu pe iru ikẹyin bayi lo tọ si ẹni ọdun marundinlaadọrin yi.
Apẹja to dantọ ni arakunrin Darmody jẹ ti ọpọ eeyan si mọ ladugbo Cape York.
Lọjọ Aje ni wọn yinbọn pa awọn ọni mejeeiji ọhun lẹba ibi ti wọn ti ri arakunrin Darmody kẹyin.
Wọn ba ageku ẹran ara eeyan ninu awọn ọọni mejeeji ti awọn oṣiṣẹ to n mojuto ẹranko inu igbẹ si ni o ṣeeṣe ki awọn mejeeji mọ nipa iku arakunrin naa.
3 Èbibi 2023Ìrírí ìrẹ̀wẹ̀sí ọkàn lẹ́yìn ìbímọ ló jẹ́ kí n pinnu láti ran àwọn obìnrin míì lọ́wọ́
3 Èbibi 2023Kìí ṣe ojúṣe ìjọba ni láti pèsè iṣẹ́ fún àwọn aráàlú, ojúṣe àwọn aládàni ni – Femi Adesina
Agbẹnusọ Aarẹ Muhammadu Buhari, Femi Adesina ti sọ pe kii ṣe ojuṣe ijọba ni lati pese iṣẹ fun awọn araalu, amọ ijoba le pese awọn ohun to yẹ fun awọn ileeṣẹ aladani lati pese iṣẹ ọhun.
Adesina lo sọ ọrọ naa ninu ifọrọwerọ kan pẹlu ileeṣẹ iroyin Arise lasiko to n yanana awọn aṣeyọri ijọba Buhari.
Gẹgẹ bii ohun to sọ, pupọ ninu awọn ileri ti awọn eeyan n sọ pe Buhari ṣe fun awọn ọmọ Naijiria ni ko ti ẹnu Buhari Buhari funra rẹ jade.
O ni “Pupọ ninu awọn ileri ti awọn n sọ pe Buhari ṣe lasiko to n dije du ipo ni ko ti ẹnu oun funra rẹ jade, ohun ti mo ranti ni pe Buhari ni ọpọ araalu ni ko niṣẹ lọwọ, ko si darukọ iye awọn alainiṣẹ naa ni pato.”
“Amọ sibẹsibẹ naa, ojuṣe ijọba ni lati pese ayika to rọrun lati ṣiṣẹ ni Naijiria, kii ṣe ijọba ni yoo pese iṣẹ ọhun.”
“Ohun ti ijọba yoo ṣe ni lati pese anfaani to rọrun lati ṣiṣe, ọdọ awọn aladani ni pupọ ninu awọn iṣẹ naa yoo ti wa.”
“Niwọn igba ti anfaani to rọrun naa ba ti wa, awọn aladani ni yoo pese iṣẹ ọhun.”
3 Èbibi 2023Àǹfàní ńlá ni Naijiria kùnà bí Osinbajo ṣe kùnà láti di Ààrẹ – Sanusi
Emir ilu Kano tẹlẹri, Muhammad Sanusi II, ti sọ pe anfani nla ni Naijiria sọnu bi Ọjọgbọn Yemi Osinbajo ṣe kuna lati di Aarẹ.
Sanusi lo sọ ọrọ naa nibi ifilọlẹ iwe kan ti wọn fi sọri igbakeji Aarẹ ọhun.
O ni Osinbajo jẹ ọkan lara awọn eeyan to n fẹ ilọsiwaju ati idagbasoke Naijiria.
Ti ẹ ko ba gbagbe, Osinbajo wa lara awọn to dije ninu idibo abẹnu ẹgbẹlu oṣelu APC lati du ipo Aarẹ lọdun to kọja amọ o lulẹ ninu idibo abẹnu naa.
Ọpọ eeyan lo si bu ẹnu atẹ lu igbakeji Aarẹ ọhun pe o dije tako ẹni to jẹ ọga ati oloore rẹ ninu oṣelu, iyẹn Bola Ahmed Tinubu.
Gomina banki apapọ Naijiria nigba kan ri naa ni “Mo le fọwọ rẹ sọya pe ifa nla ni Naijiria sọnu bi irufẹ eeyan bii tirẹ ko ṣe si nipo Aarẹ.”
“Amọ mo gbagbọ pe yoo fi ara rẹ jin lati maa gba ijọba to ba wa lori oye lamọran fun itẹsiwaju Naijiria.”

Ọ̀pọ̀ èèyàn di àwátì lẹ́yìn tí ọkọ̀ ojú omi ńlá kọlù afárá l’Amẹrika

Ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ tí ń lọ lọ́wọ́

6 Èbibi 2023Tinubu fí ọ̀rọ̀ ìkíni ránṣẹ sí ọba Charles lórí ìwúyè rẹ̀

6 Èbibi 2023Àwọn àwòrán tó làmìlaaka níbi ìwúyè Ọba Charles III

6 Èbibi 2023Àwọn èèyàn kan ṣe ìwọ́de tako fífi Ọba jẹ

6 Èbibi 2023Wọ́n ti gbé adé lé Ọba Charles lórí ní Westminster Abbey

6 Èbibi 2023Ìràn Yorùbá tó n tun ayé ṣe náà ba Oba Charles kẹta yọ ayọ ìgbadé pé à[sikò rẹ yóò tu agbáyé lára

6 Èbibi 2023Kí ni Ọba Charles sọ nínú ọ̀rọ̀ àkọ́kọ́ tó bá ìlú sọ?

6 Èbibi 2023Wo ǹkan mẹ́fà tí o kò mọ́ nípa ìtẹ́ Oba Charles keta

6 Èbibi 2023

6 Èbibi 2023‘Mo ti dáríjin ìbátan mi tó da ásíìdì sí mi lára’

5 Èbibi 2023Ìjàmbá iná lọ́jà Alaba l'Eko, ará ọjà àti iléeṣẹ́ panápaná tako ara wọn lórí aìráye pa iná náà

4 Èbibi 2023Iléeṣẹ́ ọmọ ogun Naijiria dóòlà akẹ́kọ̀ọ́ Chibok méjì lẹ́yìn ọdún mẹ́sàn án lákàtà Boko Haram

4 Èbibi 2023Naijiria làwọn èèyàn ti ń san owó iná tó kéré jùlọ ní gbogbo àgbáyé – Ìjọba àpapọ̀

4 Èbibi 2023Obìnrin tó gún orogún rẹ̀ tó jẹ́ aláboyún lọ́bẹ pa nílùú Eko dèrò ẹ̀wọ̀n

4 Èbibi 2023Ọwọ́ òfin tẹ ọmọ ọdún mẹ́tàlá tó ṣekúpa èèyàn mẹ́jọ ní Serbia

3 Èbibi 2023Àwọn olùfẹ̀hónúhàn ya bo ọọ́físì CBN nitóri ọ̀wọ́ngógó owó naira tuntun

3 Èbibi 2023Ẹ̀kún omi ni Rwanda,èèyàn tó le ni ọgọ́rùn ún kú

3 Èbibi 2023Arákùnrin tó lọ pa ẹja dàwátì, inú ọ̀ni ní wọn ti rí òkú rẹ̀

3 Èbibi 2023Ìrírí ìrẹ̀wẹ̀sí ọkàn lẹ́yìn ìbímọ ló jẹ́ kí n pinnu láti ran àwọn obìnrin míì lọ́wọ́

3 Èbibi 2023Kìí ṣe ojúṣe ìjọba ni láti pèsè iṣẹ́ fún àwọn aráàlú, ojúṣe àwọn aládàni ni – Femi Adesina

3 Èbibi 2023Àǹfàní ńlá ni Naijiria kùnà bí Osinbajo ṣe kùnà láti di Ààrẹ – Sanusi