Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaanoromoo

Yeroo dhiheenya kana keessa dargaggoonni hedduun sukkaara baayyinaan fudhachurraa of qusataa dhufaa jiru.
Kunis sababoota hedduurraa ka’a. fakeenyaaf, jijjiirama haala jireenyaa fi sorata  kaarboohaayideetii xiqqaa qaban gargaaramurra kan ka’e ta’uu danda’a. garuu sukkaara fayyadamu dhaabuun dura qabxileen hubatamu qabaatan muraasni jiru.

Sukkaara fayyadamuu dhiisuun dura qabxiilee ijoo hubatamuu qaban

Jarman kaanaabisii bashannanaaf fudhatamu seera-qabeessa goote

Dammii Itoophiyaa dabalatee biyyoota garaagaraattis qorichummaa akka qabu amanama. Keessattuu tibba qorraatti damma nyaachuun qaamni manaa ho’a akka oomishu gargaaruun qorra irraa ittisuuf gargaara yoo jedhamu dhagahama. 
Biyya Giriikiitti ammoo dammi akka ‘nyaataa waaqooleetti’ kan ibsamu yoo ta'u, Chaayinaatti ammoo qorichummaan beekama. Ofii bu'aalee dammaa maal fa'i?

Faayidaalee dammaa kanniin beektuu? Damma nyaachuu kan qabu eenyu?

Obboleeyyan kan ta'an Bashaanaa Mirreessaa, Simeeraa Mirreessaa, Gammachuu Mirreessaa, Shaggituu Mirreessaa, Fufaa Mirreessaa, Galataa Mirreessaafi Kaayyoo Mirreessaa abbaan qofa osoo hin taane oggummaas tokkodha, doktaroota! 

Doktaroota obbolaa torban: Abbaa qofaan osoo hintaane ogummaanis tokkoo

Namoonni takkaa wal arganii ykn gonkumaa wal hin beekne lubbuu waliin du'arraa oolchan. 
Isaan keessaa tokkoonsaa lammii biyya UK yoo ta'u kaan ammoo lammii Jarmaniiti.

Namoonni wal hin beekne lama akkamiin du’arraa wal oolchan

Daa’imman lakkuu guyyaa muraasa qofa jiraatu otoo jedhamuu lubbuun hafan

Maanguddoonni umuriinsaanii waggaa 100 ta'e amala yeroo dargagummaa qabaniin adda ta'e baasu. Maanguddoon dhiiraas ta'e dubartii umurii kana keessatti argaman amaloota isaan wal fakkeessu saddeeti qabu jedha qorannoon. Amaloonni kunneenis kunooti dhiyaadhaa. 

Akkoo fi abbiiyyuu kunuunsitan manaa qabduu? Amaloota saddeet namoonni umuriin jaaran hundi qaban kunooti

Dammi sukkaara nyaataa fi dhugaatii keenya mi’eessuuf fayyadamnu bakka bu’uun nu tajaajiluu danda’aa?


Dammi sukkaara bakka bu'uu danda'a?

Qo'annoo 2023 keessa US'tti godhameen, kanneen gaafataman sadii keessaa tokkoo ol kan tahan, hirriiba gaarii argachuuf jecha, jaalallee isaaniin wajjin darbee darbee siree akka akkaarra akka ciisan himaniiru. 

Lakkoofsi 'jaalalleewwan' ciisichasaanii gargar godhatanii maaliif dabalaa dhufe?

Pilaastikiiwwan xixiqqoo (microplastics) naannoo keenyatti argamu. Ijaan hin arginuun malee yeroo hunda isaaniif saaxilamoo dha.

Pilaastikii xixiqqoon somba namaa keessatti argame - Qorannoo

Namoonni dullumaa wayita adeeman meeshaa muuziqaa taphachuun ykn sirbuun sammuun isaanii fayyaa akka ta’u gargaaruu danda'a jedhu qorattoonni UKtti gaggeeffame tokko.

Dulluma keessa meeshaalee muuziqaa taphachuun fayyaa sammuuf gaariidha-Qorannoo

Pireezidantiin Ameerikaa Joo Baayidan bu'aa qorannoo ragaalee mootummaa iccitiin qabamuu malan akka ta'utti hin qabannee, jireenya isaanii keessattis ta'iiwwan ijoo yaadachaa hin jiran jedhuuf deebii aariin guutame kennan. 

Baayiden, pirezidaantii Masirii Al-Siisii, pirezidaantii Meksiikoo jedhanii waamuun dubbii ijoo tahan

Sochii dhala namaa keessatti yeroon taa’umsaan dabarsan dheeraadha. Bakka hojiitti namoonni hanga sa’atii sagalii taa’umsaan dabarsu jedha qorannoon.
Garuu akkaataan itti teenyu fayyaa keenyaaf akkaan murteessaadha jedhu ogeeyyiin fayyaa.


Akkaataan itti teenyu sirriin kami? Attamiin fayyaa keenya miidha?

Dhaabbanni qabeenya biiliyanara addunyaa kanaa Iloon Maask tahe Niwuraaliink sammuu namaa keessa meeshaa 'chiippi' jedhamu suuquu ibsee ture.

'Chiippiin' sammuu namaa keessatti suuqamu maali? Kaayyoo akkamiif  oola?

Maqaan isaa Dr. Li’ulsaggad Indiriyaas jedhama. Dhalatee kan guddatte Walaayittaa Sooddoo aanaa Ibaalaa Abbayyaa jedhamutti.
Ijoollummaa isaatti namoonni naannoo isaa yeroo dhukkubsatan ogeesa fayyaa argatanii yaalamuuf dadhabii fi fageenya deeman argaa waan guddateef,  ijoolummaan isaa irraa qabee oggeessa wallaansa fayya ykn hakiima ta’uuf hawwuu akka eegale hima.

Dr. Li’ulsaggad: ‘Doktara barnoota yunvarsiitii waggaa torbaa booda hojii dhabee qonnatti deebi’e’

Aanga'oonni fayyaa addunyaa weerara amma yaaddoo itti ta'ee fi irratti mari'achuuf dirqaman kana yeroof maqaasaa ''Weerara X'' jedhaniin.

Akka kooviid addunyaa waliin ga'a jedhamee kan sodaatamu 'Weerarri X' maali? 

Sagantaan talaallii busaa addunyaarra isa jalqabaa tahe Kaameruuniitti jalqabameera. Kanaanis lubbuu daa'imman Afrikaa kumaatamatti lakkaa'amanii baraaruuf abdiin irra kaa'ameera. 

Kaameruun talaallii busaa akka addunyaatti isa jalqabaa ta'e kennuu jalqabde

Saayintisitoonni Chaayinaa jaldeessa resuus jedhamu kan qaccee dhala namaatti dhiyaatu qabu mala kilooniing jedhamuun uuman. Argannoo kunis qorannoo fayyaarratti taasifamu saffisiisa jedhameera.

Saayintisitoonni jaldeessa qaccee dhala namaatti dhiyaatu qabu uuman

Dhukkubni Tiraamzaayiloomninooriyaa dhukkuba nama baayyee muraasa irratti qofa mul’atu yoo tahu, qaamni namaa foolii qurxummii akka qabaatu taasisa ("fish odour syndrome".) 

''Qaamnisaa foolii qurxummii waan qabuuf gaa'elli keenya diigame''

Uummatni addunyaa biiliyoona torba ol afaan, aadaa fi amantiidhaan gargar tahus wantoota waloodhaan qabu keessaa tokko kolfa dha.


Kolfi seelonni dhukkuba lolan qaama keessatti akka oomishaman gargaara

Shamarreen cimina miidhaa irra gaherraan kan ka’e of wallaaltee turte kun haala lubbuusheef yaaddessu keessa turte. Kutaan sammuushee rasaasaan rukkutames faayidaan ala ta’uu eegalee ture.

Naqamtee: Ogeeyyiin fayyaa sammuu shamarree ganna 24 keessaa raasaasa baasuun du’a oolchan

Hogganaan humna waraanaa Ameerikaa Looyid Oostiin dhibee kaanserii qaama saalaa dhiiraa keessatti bahuun [Prostate cancer] qabamuun yaalamaa jiru, jedhe Peentaagon.

Hogganaan humna waraanaa Ameerikaa yaaliif hospitaala galuun yaaddoo uume

Yeroo hirribaa qaamni namaa guutummaatti dalagaa dhaaba jechuu miti. Sammuun, seelonni narvii, onneen, miirri... hunduu hojiisaanii inuma hojjetu.
Garuu akkamiin?

Yeroo rafnu waan qaama keenya mudatuu fi akkamiin akka hojjetu beektuu?

Nama tokko gaafa jalqaba agarru bifti isaanii nu hawwachuu mala, tahus wantoonni qalbii keenya mo'atan biroon jiru.

Fayyaa