Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Bunni attamiin dhugaatii si'eessuufi beekamaa ta’e?

Naannoo Tigraayitti hojjetaan Hayidar Riffeeraal Hospitaal Maqaleetti argamutokko meeshaalee wallaansa fayyaa miliyoona hedduu akka baasan tilmaamamurra miidhaa geessisuu daarektarri hospitaalichaa Dr. Abrahaa Gabre-Igzihaabeer BBCtti himan.

Maqalee- Hospitaala Ayidaritti hojjetaan meeshaa wallaansa fayyaa mil. hedduutti tilmaamu mancaase

Raasil Kuuk jireenyasaa alkoolifi qorichi sammuu adoochu mancaase jijjiiruf waan gochuu qabu gaafa yaadu, bakka jiraatu Inglaand irraa ka'ee Afrikaa fiixee tokkoo hanga fiixee biraatti deemuu murteesse. Maalif akka Afrikaa filate isatu beeka. 

Nama ardii Afrikaa fiixee kibbaatii hanga kaabaatti fiige kanaan wal-baraa

Qorichi sammuu hadoochu 'kuush' jedhamu kun, qorichoota 'psychoactive' akka akkaa walitti makuun kan tolchan ogguu tahu, waggootaan dura biyyattiitti jalqabame.

Qorichi sammuu namaa hadoochu lafee namaarraa tolfamu hammaannaan labsiin yeroo muddamaa labsame

Maanguddoon ganna 62 kun Hospitaala Waliigalaa Masaachusetis (MGH) keessatti wal’aansa baqaqsanii yaaluu torban lama dura era argatee booda Roobii darbe kana gara manasaatti deebi’e.

Namtichi kaleen booyyee dhaabameef gara manasaatti deebi’e

UKtti kanaan dura loltoonnis ta'ee qondaaltonni waraanaa areeda guddifachuun dhorkaa ture. Amma garuu loltoonnis ta'ee qondaltonni areedasaanii guddifachuu akka danda'aniif dhorkaa duraan ture kaastetti.

UKn seera loltoonni akka areeda hin guddifanne dhorku kaaste

Xurii dhiiga keessa jiru qulqulleessuun bifa fincaaniitiin akka ba'u kan godhu kaleen qaama nama baayyee barbaachisoo ta'an kessaa isa tokkodha.

Mala salphaa ja'a fayyaa kalee keenyaa eeggachuuf nu gargaaran

Afaanoromoo

Lakkoofsi namoota Itoophiyaa keessatti sababa dhibee busaatiin du’anii ji’a Bitootessaa keessa dabaluunsaa akka isa yaaddesse Dhaabbata Biyyoota Gamtoomaniitti Waajjirri Qindeessaa Dhimmoota Namoomaa (UNOCHA) ibse.



Lakkoofsi namoota busaan Itoophiyaa keessatti du'anii yaaddessaa ta'uu UN beeksise

Magaalaan Finfinnee teessoo biyyaa ta'uurraa kan ka'e tajaajilli fayyaa wayyaa'an gidduugala itti kennamudha. Waldhaansa fayyaa olaanaa barbaacha kanneen gara magaalittii hedduumminaan dhufan naannolee biyyattii hundarraa ta'us, harki caalu naannoo Oromiyaa irraa akka ta'e qorannoon waggaa darbe taasifame kun ni agarsiisa.

'Kaayyoon keenya Finfinneetti tajaajila fayyaa turjumaanaa hanbisuudha'- Dr Shimallis Laggasaa

Kurruufuun isa kurruufu qofa hirriba dhowwa miti. Namoota bira rafan irrattis miidhaa qaamaafi sammuu dhaqqabsiisa. Bultiillee diiguu danda’a.



Kurruufun akkamiin gaa'ila diiguu danda'a? Furmaanni isaa maali?

“Guyyoota 10 keessatti daa’imman gatamanii argaman jaha ofitti fudhanne,” Aadde Zabanaay Asfaaw hundeesituufi hoji-gaggeessituu Dhaabbata Tola Ooltummaa Saw la Saw.

Dhimma daa'imman dhalatanii gataman magaalaa Jimmaatti yaaddoo uume

Namni umuriin isaa waggaa 62 ta'e kaleen booyyee wallaansa baqaqqsanii yaaluutiin galfameef tokko haala gaariin fayyaa jira jedhame.

Namichi kaleen booyyee galfameef  ‘sirriitti fayyaa jira’ 

Dubartoonni garaatti baatan bakka hojii ho'a guddaan jiru keessa hojjetan ulfi garaasaanii jiru carraa du'aaf saaxilamuu ykn irraa ba'uun isaa harka lamaan dabaluu qorannnoon Indiyaatti taasifame mul'iseera.

Dubartoonni garaatti baatan bakka hojiitti ho'a cimaaf saaxilaman ulfi irraa bahuu danda'a - Qorannoo

Gabaabumatti - Daawons Sindiram yeroo namni kiroomoozoomii dabalataa wajjin dhalatudha. Rakkoon fayyaa qaccee sanyii kun, gara caalu dandeettii waa barachuu fi waa namni fakkaatu irratti dhiibbaa geessisa. 



Daawon Sindiram maali, akkamiin adda baafna? 

Saayitistoonni seelota vaayirasii HIVn faalaman muranii baasuun milkaa'uu ibsan. 

Qorattoonni seelii HIVn faalame muranii baasuun nama fayyisuu akka danda'an ibsan

Namoonni tokko tokko manaa osoo gadi hin bahin yeroo dheeraa taa'uu filatu. Kaan ammoo kutaa dukkanaa keessa yeroo qophaa yeroo fudhatanii rafuu fedhu. Eerfoonii gurratti godhatanii muuziqaa sagalee guddisanii dhaggeeffachuu kan amaleeffatanis lakkoofsa xiqqaa miti. 

Amaloota fayyaa sammuu keenyaa miidhan kanneen beektuu? 

Heelan Tasfaafi abbaan warraashee gaa’ela erga dhaabbatanii waggaa lama ta’eera; mucaa godhachuuf fedhii qabaatanis argachuu hin dandeenye.
Maatiishee bira gaafa deeman “Isin maaf ijoollee hin godhattan?” kan jedhu gaaffii yeroo hunda isaan yaaddessuudha. Isaan mucaa godhachuu jibbanii osoo hin taane, godhachuu hin danda’an.


Itoophiyaatti sanyii dhiiraafi hanqaaquu dubartii arjoomuun maseenummaaf furmaata ta’aa laata?

Dargaggoon kuni tarii hojii namoonni baay’ee hin tilmaamne yookiin immoo umrii isaa kanatti irraa hin eegne dalagaa jira ta’a. Garuu, lafee namaa gurguruun jiraataa jira. 

Dargaggoo ganna 24 lafee namaa gurguru

Namichi daa'imummaan poliyoon qabamee fi maqaa "namticha somba sibiilaa keessaa" jedhamuun beekamu ganna 78'tti du'e. 

Pool Aleksaandar: 'Namtichi maashiniin somba ta'eef' ganna 78'tti du'e 

Dr. Nagaasee Abbabaa Oromiyaa, Godina Shawaa Kibba Lixaa Aanaa Walisoo ganda Dambalii Kattaatti dhalatte. Abbaanshee Abbabaa Akkanaa barsiisaa yoo ta’an, haati ishee ammoo Nagaaseen dhalattee ganna sadiitti boqotani. Haatishee guddiste ammoo dhukkubsattuu waan turteef daa’imummaatti itti gaafatamummaa mana keessaa ulfaataa fudhatte.

Dr. Nagaasee: Dubartii qormaata jireenyaarra aanuun ispeeshaalistii ulfaa fi gadameessaa taate

Jarmanitti maanguddoon ganna 62, faallaa gorsa ogeeyyii fayyaa adeemuun talaallii Covid yeroo 217 fudhachuu doktaroonni ibsan. 

Maanguddoo Jarman talaallii Koronaa yeroo 217 fudhatan

'Hojjettoota mootummaa magaalaa Adaamaa keessaa 24% ulfaatina garmalee qabu'

Kolfuu akkaan jaalanna. Nam baacoo nutti himu jajuun uumama keenya keessa waan jiru fakkaata.    
Haatahu malee qo'annoon haaraa, dhala namaa qofa miti - bineensonnis akka walirratti baacan ykn walitti qoosan mul'iseera. 

Bineensonni akka walitti qoosan quba qabduu?

Barsiisaan Itoophiyaa keessaa jijjiirama hawaasaarratti qorannoo taasiseen badhaafame, badhaasni kun "hojiiwwan gara fuulduraatti hojjetuuf itti gaafatamummaa" kan isaa kenne tahuu hime.

Fayyaa