આંતરજ્ઞાતીય પ્રેમ, એક ફોન અને દલિત યુવકની હત્યા, આખો મામલો શું છે?

ઉત્તરાખંડના ટિહરી ગઢવાલ જિલ્લામાં 17 વર્ષના દલિત યુવકના મોતનો મામલો ચર્ચામાં છે.

મૃતકના પરિવારજનોનો આરોપ છે કે સોમવારે યુવક અને તેના મિત્રને એક પરિવારના સભ્યોએ ઘરમાં બંધક બનાવીને માર માર્યો હતો, જેના પછી યુવકનું મોત થયું હતું.

પોલીસે હત્યા અને એસસી/એસટી ઍક્ટ હેઠળ કેસ નોંધીને બે આરોપીની ધરપકડ કરી છે.

દરમિયાન, ઉત્તરાખંડ અનુસૂચિત જાતિ આયોગે પણ આ મામલાની સુઓમોટો નોંધ લીધી છે અને પોલીસ પાસેથી રિપોર્ટ માગ્યો છે.

દલિત યુવકનું મોત કેવી રીતે થયું?

મૃતકના પિતા ધનપાલલાલે દાખલ કરેલી ફરિયાદમાં જણાવાયું છે કે તેમને 8 જૂનની સવારે એક ફોન કોલ આવ્યો હતો. ફોન કરનારે પોતાની ઓળખ યશવીરસિંહ પંવાર તરીકે આપી હતી.

એફઆઇઆરમાં ધનપાલલાલે આરોપ લગાવ્યો છે કે ફોન કરનારે કહ્યું કે તેમનો પુત્ર કેતનલાલ અને તેનો મિત્ર દિવાકર ડિમરી આખી રાત તેમના કબજામાં હતા અને તેમને માર મારવામાં આવ્યો હતો.

ફરિયાદ મુજબ, માહિતી મળતાં જ ધનપાલલાલ અને પરિવારના અન્ય સભ્યો ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા અને કેતન અને દિવાકરને ઘાયલ જોયા. ત્યાર બાદ બંનેને હૉસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા. કેતન ગંભીર હાલતમાં હતો અને સારવાર દરમિયાન તેનું મૃત્યુ થયું.

સ્થાનિક માહિતી અને મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, કેતનની એક સગીર છોકરી સાથે મિત્રતા હતી. રવિવારે રાત્રે, કેતનને છોકરીના ફોન પરથી ફોન કરવામાં આવ્યો હતો. કેતન તેમના મિત્ર દિવાકર ડિમરી સાથે ત્યાં પહોંચ્યા હતા. એવું કહેવાય છે કે છોકરીના પરિવારને આ વાતની જાણ થઈ ગઈ હતી.

મૃતકના પરિવારનો આરોપ છે કે ત્યાર બાદ બંને યુવાનોને બંધક બનાવીને માર મારવામાં આવ્યો હતો. જિલ્લા પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, ઘટનાની સંપૂર્ણ સત્યતા તપાસ બાદ જ બહાર આવશે.

આ કેસમાં બે આરોપીની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, છોકરીના પરિવારના અન્ય સભ્યોનો સંપર્ક થઈ શક્યો નથી.

પોલીસે કહ્યું, "આ પ્રેમપ્રકરણનો મામલો છે"

ટિહરી ગઢવાલના સિનિયર સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ઑફ પોલીસ (એસએસપી) શ્વેતા ચૌબેએ બીબીસી ન્યૂઝ હિન્દી સાથે વાત કરતા કહ્યું કે આ એક પ્રેમપ્રકરણ સાથે જોડાયેલો મામલો છે.

તેમણે કહ્યું, "છોકરી પણ સગીર છે. આ પ્રેમસંબંધનો મામલો છે. બંને ફોન પર નિયમિત વાત કરતાં હતાં. છોકરીના ફોન પરથી છોકરાને ફોન કરવામાં આવ્યો હતો, ત્યાર બાદ છોકરો તેના મિત્ર સાથે ત્યાં પહોંચ્યો."

એસએસપીના જણાવ્યા અનુસાર, "તપાસનું એક મહત્ત્વપૂર્ણ પાસું એ છે કે શું યુવકને કોઈ યોજનાના ભાગરૂપે બોલાવાયો હતો કે પછી છોકરીના પિતા બંનેને સ્થળ પર એકસાથે જોઈને અચાનક ગુસ્સે થઈ ગયા હતા."

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, ધનપાલલાલની ફરિયાદના આધારે, લંબગાંવ પોલીસ સ્ટેશનમાં ગુના નંબર 09/2026 નોંધવામાં આવ્યો છે.

પોલીસે જાતિ અથવા સામાજિક દરજ્જાના આધારે હત્યા અને ગુનાઓ માટે ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 103(1), 3(5) અને એસસી/એસટી (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમની કલમ 3(2)(વી) હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે.

પોલીસે જણાવ્યું હતું કે ચંબા સર્કલ ઑફિસર મહેશ લાખેરાને આ કેસની તપાસ સોંપવામાં આવી છે. ઘટનાસ્થળેથી વૈજ્ઞાનિક અને અન્ય પુરાવા એકત્રિત કરવામાં આવ્યા છે અને સાક્ષીઓનાં નિવેદનો લેવાઈ રહ્યાં છે.

એસએસપી શ્વેતા ચૌબેના જણાવ્યા અનુસાર, છોકરીના પિતા યશવીરસિંહ પંવાર અને તેમના દાદા વિદ્યાસિંહ પંવારની અત્યાર સુધીમાં ધરપકડ કરવામાં આવી છે. બંને આરોપીને કોર્ટમાં રજૂ કરાયા હતા અને તેમને ન્યાયિક કસ્ટડીમાં મોકલી દેવાયા હતા.

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, મૃતકનું પોસ્ટમૉર્ટમ ત્રણ ડૉક્ટરોની પેનલ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું અને તેની વીડિયોગ્રાફી કરવામાં આવી હતી. તપાસ ચાલુ છે.

'અનુસૂચિત જાતિના હોવાને કારણે હત્યા થઈ'

કેતનના પિતા ધનપાલલાલ કહે છે કે તેમનો દીકરો 12મા ધોરણનો વિદ્યાર્થી હતો અને ભાઈ-બહેનોમાં સૌથી મોટો હતો.

બીબીસી હિન્દી સાથે વાત કરતા તેમણે કહ્યું, "મારા પુત્રને ગુમાવવાનું દુ:ખ શબ્દોમાં વ્યક્ત કરી શકાતું નથી."

ધનપાલલાલે આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેમના પુત્રને એટલે નિશાન બનાવાયો કે તે અનુસૂચિત જાતિનો હતો. તેમના મતે, ઘટનાની રાત્રે કેતન રાબેતા મુજબ ઘરે હતો અને તેનાં માતાપિતાને જાણ કર્યા પછી તે સૂઈ ગયો હતો.

ધનપાલલાલ કહે છે, "ત્યાર બાદ અમને ખબર નથી કે તે ક્યારે ઘરની બહાર નીકળ્યો. મારું માનવું છે કે એક સુનિયોજિત ષડ્યંત્રના ભાગરૂપે, છોકરીના ફોનમાંથી ફોન કરીને મારા પુત્રને બોલાવાયો હતો."

ધનપાલલાલનો આરોપ છે કે બીજા દિવસે સવારે તેમને યશવીરસિંહ પંવારનો ફોન આવ્યો. તેમના મતે, ફોન કરનારે કહ્યું કે કેતનના હાથ-પગ ભાંગી ગયા છે.

તેઓ કહે છે, "મેં તેને પૂછ્યું કે તમને આ રીતે મારવાનો અધિકાર કોણે આપ્યો? જો તમે કંઈક કરવા માગતા હોત, તો તમે તેને પોલીસને સોંપી શક્યા હોત."

ધનપાલલાલનો દાવો છે કે વાતચીત દરમિયાન ફોન કોલ ચાલુ હતો અને તે તેના પુત્રનો અવાજ સાંભળી શકતો હતો.

તેમના શબ્દોમાં, "મારો દીકરો બૂમો પાડી રહ્યો હતો, 'પપ્પા, આવો અને મને બચાવો.'"

ધનપાલલાલ કહે છે કે જ્યારે તેઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા ત્યારે કેતન ખૂબ જ ગંભીર હાલતમાં હતો.

કમિશને સંજ્ઞાન લીધું, સામાજિક કાર્યકરો પણ બોલ્યા

ઉત્તરાખંડ અનુસૂચિત જાતિ આયોગે ટિહરી ઘટનાનું સ્વતઃ સંજ્ઞાન લીધું છે. આયોગ દ્વારા જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેણે દલિત યુવકના મૃત્યુના મામલાને ગંભીરતાથી લીધો છે અને ટિહરી ગઢવાલના વરિષ્ઠ પોલીસ અધીક્ષક પાસેથી વિગતવાર અહેવાલ માગ્યો છે.

કમિશને પોલીસને નિષ્પક્ષ અને ઝડપી તપાસ સુનિશ્ચિત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

કમિશનના સભ્ય રાજેશસિંહ રાજા કોલીએ જણાવ્યું હતું કે, "અનુસૂચિત જાતિ સમુદાયના લોકો સામે થતા અત્યાચાર અને ભેદભાવના કેસોમાં કમિશન સંવેદનશીલતા અને પ્રતિબદ્ધતા સાથે કામ કરશે. કમિશન ગુનેગારો સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત કરવા માટે નજીકથી નજર રાખશે."

સામાજિક સંગઠન 'ઇન્સાનિયત મંચ' સાથે સંકળાયેલા સામાજિક કાર્યકર રવિ ચોપરા કહે છે, "સમાજના કોઈ પણ વર્ગની વ્યક્તિની હત્યા કરવી એ ગુનો છે. આવા કિસ્સાઓમાં ન્યાયી કાર્યવાહી કરવી ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે."

રવિ ચોપરાએ કહ્યું, "સમાજના નબળા વર્ગો સામે હિંસા અને ઉત્પીડનની ઘટનાઓ, પછી ભલે તે જાતિ કે ધર્મના આધારે હોય, ચિંતાનો વિષય છે."

સામાજિક કાર્યકર અનૂપ નૌટિયાલ આ ઘટનાને સમાજ માટે ચેતવણી માને છે.

તેમણે કહ્યું, "આ ઘટનાથી મને ખૂબ દુઃખ થયું છે. માનવતાવાદી દૃષ્ટિકોણથી તેની નિંદા થવી જોઈએ. આ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે કે આઝાદીનાં આટલાં વર્ષો પછી પણ આપણા સમાજમાં આવી ઘટનાઓ બની રહી છે."

નૌટિયાલના મતે, આ ઘટના માત્ર એક ગુનાહિત કેસ નથી, પણ સમાજ સામેના વ્યાપક સામાજિક પ્રશ્નો તરફ પણ નિર્દેશ કરે છે.

આ કેસની તપાસ હાલમાં ચાલુ છે. પોલીસનું કહેવું છે કે તપાસમાંથી જે પણ તથ્યો બહાર આવશે તેના આધારે આગળની કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

બીબીસી માટે કલેક્ટિવ ન્યૂઝરૂમનું પ્રકાશન