«ما را کشتند»؛ تعطیلی روزنامه مستقل «نوایا گازتا» زیر فشار دولت روسیه

روزنامه «نوایا گازتا» یکی از برجسته‌ترین رسانه‌های خبری مستقل که همچنان در روسیه فعالیت می‌کرد، اعلام کرده است که در پی فشارهای دولت، به زودی تعطیل می‌شود.

سرگئی سوکولوف، سردبیر این روزنامه، در بیانیه‌ای که در یوتیوب منتشر شد، گفت که «نوایا گازتا دیگر وجود نخواهد داشت.»

استیون روزنبرگ، سردبیر بخش روسی بی‌بی‌سی می‌گوید نوایا گازتا، مقام‌های روسیه را به «قتل» یک روزنامه متهم کرده است.

این روزنامه حکم تخلیه دفتر خود را دریافت کرده و سامانه‌ای که به این روزنامه امکان می‌داد از کمک‌های مالی خوانندگانش برخوردار شود، از کار انداخته شده و این روزنامه دیگر هیچ راهی برای تأمین هزینه‌های انتشار خود ندارد.

این روزنامه به پوشش انتقادی درباره مسائل سیاسی و اجتماعی روسیه و گزارش‌های تحقیقی بی‌پروا درباره موضوعاتی مانند فساد، نقض حقوق بشر شناخته می‌شود. سردبیر بخش روسی بی‌بی‌سی می‌گوید که اینها موضوعاتی خطرناک در روسیه است.

دیمیتری موراتوف، سردبیر پیشین نوایا گازتا، در سال ۲۰۲۱ به‌دلیل تلاش‌هایش برای دفاع از آزادی بیان در روسیه، به‌طور مشترک برنده جایزه صلح نوبل شد.

اما این جایزه مانع از آن نشد که مقام‌های روسیه در سال ۲۰۲۳ او را در فهرست «عوامل خارجی» قرار دهند. مقام‌های روسیه اغلب از این اصطلاح برای محدود و مجازات کردن منتقدان از آن استفاده می‌کنند.

نشانه‌ای از تمایل بیشتر مقام‌های روسیه به اقتدارگرایی

از زمان تأسیس این روزنامه در سال ۱۹۹۳، چند روزنامه‌نگاران آن پس از انتشار مطالب انتقادی درباره مقام‌های دولتی به قتل رسیده‌اند و اخیرا هم برخی از آنها در فهرست «عوامل خارجی» قرار گرفتند.

آنا پولیتکوفسکایا، از جمله این روزنامه‌نگاران بود که ۲۰ سال پیش در راه‌پله ساختمان محل سکونتش هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد. جنگ‌های چچن از جمله موضوعاتی بود که او درباره‌اش گزارش تهیه کرده بود.

خانم پولیتکوفسکایا یکی از معدود روزنامه نگاران روسی بود که در باره نقض حقوق بشر در چچن می نوشت و بسیاری از مردم روسیه تصور میکنند قتل وی سازمان یافته بوده است.

پس از آغاز حمله گسترده روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ هم انتشار نسخه چاپی این روزنامه در روسیه متوقف شد و مقام‌ها وب‌سایت آن را مسدود کردند اما خوانندگان با استفاده از وی‌پی‌ان و فیلترشکن محدودیت‌های رسمی دسترسی به وب‌سایت را دور می‌زدند و مطالبش را می‌خواندند.

کمتر از یک سال پیش پلیس روسیه دفتر تحریریه روزنامه را بازرسی کرد و سپس یک روزنامه‌نگار باسابقه آن بازداشت و به «دسترسی غیرقانونی به اطلاعات رایانه‌ای» متهم شد.

در ارتباط با همین پرونده، سرگئی سوکولوف، سردبیر روزنامه، نیز اخیرا برای بازجویی به اداره پلیس احضار شد و خانه‌اش مورد بازرسی قرار گرفت.

با وجود افزایش فشارها، نوایا گازتا توانسته بود به فعالیت خود هرچند در مقیاسی محدودتر ادامه دهد.

تعطیلی این روزنامه نشانه دیگری از بسته‌تر شدن فضای سیاسی و اجتماعی روسیه و تمایل بیشتر مقام‌های این کشور به اقتدارگرایی تفسیر شده است.