میان جنگ و توافق؛ حمله به قشم، پیام‌های متناقض از واشنگتن

    • نویسنده, خشایار جنیدی
    • شغل, بی‌بی‌سی
    • در, واشنگتن
  • منتشر شده در
  • زمان مطالعه: ۴ دقیقه

هم‌زمان با برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و در حالی که نشانه‌های تازه‌ای از پیشرفت مذاکرات غیرمستقیم تهران و واشنگتن امیدها به پایان دادن به ماه‌ها تنش را افزایش داده بود، گزارش‌ها از حملات محدود آمریکا به جزیره قشم خبر می‌دهند؛ حملاتی که به گفته مقام‌های آمریکایی در پاسخ به شلیک ایران به یک هواپیمای آمریکایی انجام شده است.

این رویداد در حالی رخ می‌دهد که دونالد ترامپ از یک سو ایران را به اقدام نظامی تهدید کرده و از سوی دیگر بر ترجیح خود برای دستیابی به توافق تأکید دارد؛ فضایی متناقض که هم‌زمان با سقوط قیمت نفت، از اختلاف‌نظرها در واشنگتن و نگرانی متحدان عرب آمریکا نسبت به پیامدهای یک جنگ تازه پرده برمی‌دارد.

پیام دوگانه ترامپ به تهران: امید به توافق، هشدار درباره تشدید جنگ‌

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در مصاحبه‌ای با فاکس‌نیوز ضمن دفاع از عملیات نظامی آمریکا علیه ایران، گفت احتمال دستیابی به توافق با تهران بالاست، اما در صورت شکست مذاکرات، درگیری‌ها می‌تواند وارد مرحله‌ای شدیدتر شود.

او با تکرار مخالفت خود با برنامه هسته‌ای ایران و انتقاد از توافق هسته‌ای دوران باراک اوباما، مدعی شد حملات آمریکا بخش عمده توان هسته‌ای و نظامی ایران را از بین برده است.

ترامپ در عین حال تلاش کرد از توصیف وضعیت کنونی به عنوان یک جنگ تمام‌عیار پرهیز کند و آن را «جنگی بسیار ملایم» خواند. او گفت آمریکا از «موضع قدرت» مذاکره می‌کند و ترجیح می‌دهد از طریق توافق مانع کشته شدن افراد شود، هرچند هشدار داد که در صورت ناکامی دیپلماسی، احتمال گسترش جنگ وجود دارد.

اکسیوس: اختلاف ترامپ و نتانیاهو بر سر حمله دوباره به ایران

سایت خبری اکسیوس در دو گزارش اختصاصی از اختلاف‌نظر میان دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو درباره زمان ازسرگیری حملات نظامی به ایران و همچنین شکاف در میان مشاوران ارشد رئیس‌جمهوری آمریکا خبر داده است.

به نوشته باراک راوید، نخست‌وزیر اسرائیل در مکالمه تلفنی روز شنبه با آقای ترامپ خواهان حمله نظامی تازه به ایران بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا شده، اما دونالد ترامپ تاکید کرده است که پیش از هر تصمیمی می‌خواهد فرصت بیشتری به تلاش‌های دیپلماتیک بدهد.

اکسیوس می‌نویسد این مکالمه صریح و دشوار بوده و دو طرف درباره زمان‌بندی اقدامات بعدی علیه ایران اختلاف‌نظر داشته‌اند.

در گزارش دیگری، اکسیوس به نقل از ترامپ نوشته است که رئیس‌جمهوری آمریکا برای تصمیم‌گیری درباره حمله دوباره به ایران عجله‌ای ندارد و معتقد است فشارهای اقتصادی، موقعیت ایران را به‌شدت تضعیف کرده است.

به نوشته این رسانه، در دولت ترامپ سه رویکرد متفاوت وجود دارد. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه او، خواهان ادامه مذاکرات و دستیابی به توافق هستند. در مقابل، پیت هگست، وزیر دفاع، از گزینه نظامی حمایت می‌کند. گروه دیگری از مقام‌ها، از جمله اسکات بسنت، مارکو روبیو و جان رتکلیف، ادامه فشار اقتصادی را بدون توافق فوری یا حمله نظامی تازه ترجیح می‌دهند.

اکسیوس همچنین گزارش داده است که میانجی‌های قطری طرحی شامل اقدامات اعتمادساز برای فراهم کردن زمینه مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا تهیه کرده‌اند.

ونس: شانس توافق با ایران افزایش یافته، اما همه گزینه‌ها همچنان مطرح‌اند

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز از پیشرفت مذاکرات میان واشنگتن و تهران خبر داد و گفت او و دونالد ترامپ نسبت به امکان دستیابی به توافق خوش‌بین هستند.

با این حال، ونس تاکید کرد که رئیس‌جمهوری آمریکا همچنان هم گزینه‌های نظامی و هم گزینه‌های غیرنظامی را در اختیار دارد.

او گفت هدف واشنگتن دستیابی به تعهدی قابل راستی‌آزمایی است که تضمین کند ایران برنامه هسته‌ای خود را بازسازی نخواهد کرد. معاون رئیس‌جمهوری آمریکا همچنین اعلام کرد که دولت ترامپ برای ادامه مذاکرات با ایران ضرب‌الاجل مشخصی تعیین نکرده است.

نگرانی متحدان عرب آمریکا از پیامدهای حمله تازه به ایران

روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داده است که متحدان عرب آمریکا در خلیج فارس خود را برای پیامدهای احتمالی دور تازه حملات نظامی به ایران آماده می‌کنند.

به نوشته این روزنامه، دولت‌های منطقه نگران‌اند که حمله گسترده آمریکا یا اسرائیل به ایران، با اقدامات تلافی‌جویانه تهران علیه تأسیسات نفتی، زیرساخت‌های اقتصادی و مراکز غیرنظامی کشورهای عربی همراه شود.

وال‌استریت ژورنال می‌نویسد اسرائیل طرح‌های عملیاتی خود را آماده کرده و نیروهای نظامی این کشور در وضعیت آماده‌باش بالا قرار دارند.

این گزارش همچنین به اختلاف ترامپ و نتانیاهو بر سر زمان حمله احتمالی اشاره می‌کند. در حالی که نخست‌وزیر اسرائیل خواهان اقدام نظامی فوری پس از انتخابات آمریکاست، ترامپ ترجیح می‌دهد ابتدا فرصتی برای دستیابی به توافق دیپلماتیک فراهم شود.

نگرانی کشورهای عربی از جنگ تازه در شرایطی افزایش یافته که درگیری‌های ماه‌های گذشته، امنیت زیرساخت‌های انرژی و مسیرهای کشتیرانی منطقه را با تهدید روبه‌رو کرده است.

سقوط بیش از هفت درصدی قیمت نفت هم‌زمان با افزایش امید به توافق

وال‌استریت ژورنال گزارش می‌دهد که قیمت جهانی نفت دوشنبه، در پی افزایش امیدها به دستیابی به توافق میان ایران و آمریکا و کاهش احتمال ازسرگیری فوری حملات نظامی، بیش از هفت درصد سقوط کرده است.

بر اساس این گزارش، قیمت نفت برنت با کاهش ۷٫۶ درصدی به حدود ۱۰۴ دلار و ۷۷ سنت در هر بشکه رسید. نفت خام آمریکا نیز با کاهش ۷٫۴ درصدی به ۹۶ دلار و ۴۶ سنت رسید.

این بزرگ‌ترین کاهش درصدی روزانه قیمت هر دو شاخص از اواخر ژوئیه بوده است.

کاهش قیمت نفت پس از انتشار گزارش‌هایی درباره پیشرفت تلاش‌های دیپلماتیک قطر و اظهارات دونالد ترامپ درباره نداشتن عجله برای حمله دوباره به ایران رخ داده است.

با وجود این افت، قیمت نفت همچنان بالاتر از سطح پیش از آغاز جنگ قرار دارد و نگرانی‌ها درباره امنیت تنگه هرمز و تداوم صادرات نفت از خلیج فارس از میان نرفته است.

این تحول برای دولت ترامپ در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره اهمیت ویژه‌ای دارد، چون افزایش قیمت بنزین و هزینه‌های انرژی در ماه‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین محورهای حملات دموکرات‌ها علیه سیاست‌های اقتصادی و خارجی کاخ سفید تبدیل شده بود.

کاهش ناگهانی قیمت نفت همچنین نشان می‌دهد که بازارهای جهانی، حتی پیش از دستیابی به توافقی رسمی، به تغییر ارزیابی‌ها درباره احتمال جنگ یا صلح میان ایران و آمریکا واکنش نشان می‌دهند.