شرکت‌های گمنام، زنگ خطر حباب هوش مصنوعی را به صدا درآورده‌اند

بخشی از صنعت هوش مصنوعی که تا همین اواخر کمتر شناخته شده بود، اکنون در کانون توجه قرار گرفته است؛ اما همه سرمایه‌گذاران از آنچه می‌بینند راضی نیستند.

نام هایی مانند «کورویو» و «نبیوس» برای فعالان حوزه فناوری در سان فرانسیسکو و سیلیکون ولی نام هایی آشنا هستند.

این شرکت‌های مراکز داده، که به «شرکت‌های نئوکلاود» شناخته می‌شوند، انبارهای بزرگی را اداره می‌کنند که مملو از رایانه‌های گران‌قیمت است و آن‌ها را به توسعه‌دهندگان بزرگ هوش مصنوعی مانند انتروپیک، اوپن‌ای‌آی و متا اجاره می‌دهند.

اکنون این شرکت‌ها به موضوع یکی از داغ‌ترین بحث‌ها در سیلیکون‌ولی تبدیل شده‌اند.

بسیاری این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا شرکت‌های نئوکلاود از نظر مالی بنیه کافی دارند و اینکه لغزش‌ها و مشکلات اخیر آن‌ها چه نشانه‌ای درباره وضعیت اقتصاد هوش مصنوعی به ما می‌دهد.

تحلیلگران شرکت گارتنر پیش‌بینی می‌کنند تا سال ۲۰۳۰، هشتاد درصد شرکت‌های نئوکلاود «فعالیت مستقل خود را متوقف خواهند کرد». در همین حال، کارشناسان فورستر انتظار دارند دست‌کم سه شرکت از این نوع به‌زودی و در پی متزلزل شدن وضعیت مالی‌شان، به تملک شرکت‌های دیگر درآیند.

اسکات بسنت، وزیر دارایی آمریکا، تلاش کرده نگرانی‌های اخیر درباره شرکت‌های نئوکلاود را کم‌اهمیت جلوه دهد و در گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌بی‌سی آن‌ها را «بخشی کوچک از کل این زیست‌بوم» توصیف کرد.

نگرانی درباره بدهی

شرکت‌های نئوکلاود معمولا از طریق امضای قراردادهای اجاره بلند مدت با مشتریان بزرگ فناوری که به دسترسی سریع به توان پردازشی نیاز دارند، منابع مالی خود را تامین می‌کنند.

کوری جانسون، تحلیلگر موسسه پژوهشی «د کوایت پیریود» که بر عرضه‌های اولیه سهام متمرکز است، توضیح می‌دهد که شرکت‌ها می‌توانند با استفاده از این قراردادها و همچنین تراشه‌های هوش مصنوعی که خریداری کرده‌اند، به عنوان وثیقه وام دریافت کنند.

او می‌گوید بدهی در میان شرکت‌های نئوکلاود رایج است، چون هزینه سخت‌افزار باید از پیش پرداخت شود.

به عنوان نمونه، به پیشتاز این صنعت یعنی کورویو نگاه کنید. اندازه این شرکت در مقایسه با برخی از غول‌های فناوری که به آن‌ها خدمات ارائه می‌کند، تنها کسری کوچک از آن‌هاست.

اما جانسون معتقد است که وام‌دهندگان هنگام اعطای وام، گاهی بیش از آنکه به اعتبار مالی خود کورویو توجه کنند، توان اعتباری مشتریان این شرکت، مانند مایکروسافت یا متا، را در نظر می‌گیرند.

او می‌گوید: «این موضوع کمک می‌کند توضیح دهیم «کورویو» چگونه ۳۵/۱ میلیارد دلار بدهی انباشته کرده است.»

به نظر می‌رسد بعضی سرمایه‌گذاران مضطرب در حال تجدیدنظر باشند. ارزش سهام «کورویو» در ماه گذشته یک‌ چهارم کاهش یافته و این شرکت تنها نیست.

سهام دیگر شرکت‌های نئوکلاود مانند «آیرن»، «نیبوس» و «اپلاید دیجیتال» هم در همین مدت تقریبا به همین اندازه، یا حتی بیشتر، افت کرده‌اند.

سرمایه‌گذاران بازار بدهی نیز ظاهرا نگران شده‌اند و برای تامین مالی چند شرکت این بخش، بازدهی هرچه بالاتری مطالبه می‌کنند.

مایک اینتراتور، مدیرعامل «کورویو»، گفته بازار «غیرمنطقی» رفتار می‌کند و نسبت به مدل کسب‌وکار شرکتش ابراز اطمینان کرده است.

بعضی از مهم‌ترین شرکت‌های جهان برای استفاده از زیرساخت‌ها و دیگر خدمات هوش مصنوعی «کورویو» در صف هستند.

خاستگاه این صنعت در بازار ارزهای دیجیتال

چند شرکت نئوکلاود ریشه در صنعت پرنوسان استخراج رمزارز دارند. این صنعت متشکل از شرکت‌هایی که رمزارزهایی مانند بیت‌کوین تولید می‌کنند.

استخراج‌کنندگان رمزارز از بخشی از همان زیرساخت‌های فیزیکی‌ استفاده می‌کنند که برای توسعه هوش مصنوعی به کار می‌رود.

کورویو در سال ۲۰۱۷ با تمرکز بر استخراج اتریوم تاسیس شد.

شرکت‌های آیرن، کور ساینتیفیک و اپلاید دیجیتال نیز فعالیت خود را با استخراج ارزهای دیجیتال آغاز کردند.

یکی از استثناها نبیوس است؛ شرکتی که زمانی با نام یاندکس ان وی شناخته می‌شد و بخشی از یاندکس، نسخه روسی گوگل، بود. این شرکت پس از جدا شدن از یاندکس، در سال ۲۰۲۴ نام خود را به نبیوس تغییر داد.

اکنون موفقیت این شرکت‌ها به سرنوشت شرکت‌های بزرگ توسعه‌دهنده هوش مصنوعی و اپراتورهای عظیم مراکز داده وابسته است؛ شرکت‌های بسیار بزرگی که شرکت‌های نئوکلاود اغلب آن‌ها را از مشتریان اصلی خود می‌دانند.

ملیسا اوتو، رئیس بخش پژوهش در شرکت ویزیبل آلفا وابسته به اس‌اندپی گلوبال، می‌گوید: «حجم بسیار عظیمی از سرمایه‌گذاری در حال تزریق شدن به این بخش است. این یک رقابت تسلیحاتی است.»

و شرکت‌های نئوکلاود از این وضعیت سود برده‌اند.

اما چارلی دای، معاون و تحلیلگر ارشد فارستر، می‌گوید بهای این مدل کسب‌وکار، «ریسک مالی بیشتر» در برابر تغییرات است. از جمله این تغییرات، هرگونه بازنگری مشتریان بزرگ فناوری در برنامه‌های هزینه‌کردشان است.

وقتی ماکروسافت و گوگول پیش‌بینی کردند هزینه‌کردشان در زمینه هوش مصنوعی کمتر از برآورد تحلیلگران وال‌استریت خواهد بود، سهام چند شرکت نئوکلاود به‌شدت افت کرد.

بخش زیادی از آینده این صنعت به آنتروپیک و اپن‌ای‌آی نیز وابسته است، دو شرکتی که انتظار می‌رود در ماه‌های آینده فروش سهام به عموم را آغاز کنند.

بردلی تاسک، از شرکت تاسک ونچرز، می‌گوید: «اگر معلوم شود هوش مصنوعی یک حباب است و این حباب بترکد، شرکت‌های نئوکلاود قطعا آسیب خواهند دید.»

آسیب‌پذیرترین بازیگران بازار

آینده شرکت‌های نئوکلاود به توانایی آن‌ها برای ادامه وام‌گیری نیز بستگی دارد که با افزایش نرخ بهره گران‌تر می‌شود.

ایلان ماسک در پستی در شبکه‌های اجتماعی نوشت این وضعیت می‌تواند بیش از ۲۰۰ شرکت نئوکلاود را به ورطه نابودی بکشاند و موجی از ادغام‌ها را رقم بزند؛ به طوری که شرکت‌های کوچک‌تر بیش از همه در معرض خطر خواهند بود. او افزود: «بعضی‌ها دوام می‌آورند، اما تعدادشان زیاد نخواهد بود.»

با این حال، تحلیلگران شرکت یورکویل آیوز می‌گویند تقاضا برای توان پردازشی همچنان از عرضه پیشی گرفته است و شرکت‌های نئوکلاود در حال پر کردن شکافی هستند که شرکت‌های بزرگ‌تر مالک مراکز داده قادر به پوشش آن نیستند.

اما از نگاه برخی، تلاطم‌ها و مشکلات اخیر در بخش نئوکلاود نگران‌کننده است.

مایکروسافت به تازگی قرارداد خود را با شرکت بریتانیایی نئوکلاود «انسکیل» لغو کرده است؛ اقدامی که در پی مشکلات مربوط به تامین برق انجام شد؛ مشکلاتی که ممکن است تا سال ۲۰۳۰ ادامه داشته باشند.

شرکت استرالیایی «فرموس» نیز به تازگی برنامه‌های خود برای عرضه عمومی سهام را کنار گذاشته است.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که مراکز داده با موجی از واکنش‌های منفی عمومی روبه‌رو شده‌اند و همزمان پرسش‌هایی درباره میزان تاثیر هوش مصنوعی بر افزایش بهره‌وری نیروی کار مطرح است.

کوری جانسون می‌گوید: «دلایل موجهی برای نگرانی وجود دارد.»