ትራምፕ ምቍራጽ ተዅሲ ኢራንን እስራኤልን ግብራዊ ምዃኑ ኣፍሊጡ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 4 ጥቅምቲ 2026'ቁጥዐ ኣብ ጎደናታት ስጳኛ’ - ቅልውላው ኣባይቲ ዘበገሶ ናዕቢ

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

   ኣብ መላእ ስጳኛ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት፡ ንተኻረይቲ ዝያዳ ሓለዋ ክግበረሎም ጸዊዖም።

   መንግስቲ ህጹጽ ሕጊ ኣባይቲ ከጽድቕ ዘይምኽኣሉ ስዒቡ እዩ ነበርቲ ተቓውሞኦም ዘስምዑ ዘለዉ።

   ትማሊ ቀዳም ኣብ ማድሪድ፡ ቫለንሽያን ባርሴሎናን ሓዊሱ ኣብ ከተማታት ኣስታት 50 ሰልፍታት ተቓውሞ ተኻይዱ።

   ኣብ መንጎ ገለ ሰልፈኛታትን ፖሊስን እውን ጎንጺ ተፈጢሩ ኣሎ።

   ሓንቲ ጓል 87 ዓመት ጓል ኣንስተይቲ ብርቱዕ ወሰኽ ክራይ ገዛ ክትከፍል ብዘይምኽኣላ ካብ መንበሪኣ ምስጓጓ ስዒቡ እዩ፡ ኣብ መላእ ስጳኛ ብደረጃ ሃገር ተቓውሞታት ተላዒሉ።

   ኣብ ምብራቓዊ ገማግም ባሕሪ እትርከብ ከተማ ቫለንሽያ፡ ኣብ ጥቓእቲ ናይ ንብረት ዋዕላ ዘአንግድ ዝነበረ ማእከል ስነጥበብ ፓላው ደ ለስ ኣርትስ ረይና ሶፍያ ምስ ኣባላት ፖሊስ ከምዝተጋጨዉ ኣሳእል የመልክቱ።

   ሓያሎ ሰልፈኛታት መከላኸሊታትን ኣቑሑን ናብ መኮንናት ንብረት ክድርብዩ እንከለዉ፡ ፖሊስ ድማብጎማ ጥይት ምላሽ ከምዝሃበ ማዕከናት ዜና ስጳኛ ሓቢረን።

   ህዝባዊ ፈነወ ኣርቲቪኢ፡ ትሽዓተ ኣባላት ፖሊስ ከምዝቖሰሉን 5 ሰባት ድማ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝኣተዉን ሓቢሩ።

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA/Shuttershock

2. 4 ጥቅምቲ 2026መንግስቲ ፈደራል ኣብ ክልል ትግራይ መሰጋገሪ መንግስቲ ከቕውም ምዃኑ ኣፍሊጡ

3. 4 ጥቅምቲ 2026ኣመሪካ፡ ኢትዮጵያን ኤርትራን ናብ ዘተ ሰላም ክምለሳ ኣተሓሳሲባ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ዋሽንግተን፡ ኢትዮጵያን ኤርትራን ልኡላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነት ጎረባብቲ ሃገራት ከኽብራን ወጥሪ ዝያዳ ከጋድድ ካብ ዝኽእሉ ተግባራት ክቑጠባን ጸዊዓ።

   ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ቶሚ ፒጎት፡ ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ "ኢትዮጵያን ኤርትራን ልኡላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን ጎረባብተን ከኽብራ፡ ግጭት ካብ ዘጋድዱ ተግባራት ተቖጢበን: ናብ ዘተን ምትሕብባርን 2018 ክምለሳ" ሃገሩ ኣትሪራ ከምዘተሓሳሰበት ገሊጹ።

   "ቀርኒ ኣፍሪቃ ካልእ ወተሃደራዊ ግጭትን ሰብኣዊ ቅልውላውን ክስከም ኣይክእልን'ዩ" ኢሉ።

   "ዝዀነ ግጭት ነቲ ምስ ክልቲአን ሃገራት ዝቕጽል ዘሎ ምትሕብባር ኣመሪካን ሓባራዊ ረብሓታትን ኣብ ሓደጋ ዘእቱ እዩ::"

   መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ "ኤርትራ ምስ ሱዳንን ግብጽን ኰይና ብዓመጽቲ ንዝቖመ ኪዳን ትድግፍ ኣላ" ብዝብል ክሲ: ምስታ ሃገር ዝነበሮ ዲፕሎማስያዊ ርክብ ኣብዚ ሰሙን’ዚ ኣቋሪጹ እዩ።

   ሰለስቲአን ሃገራት ግን ነዚ ክሲ ብተደጋጋሚ ክነጽጋ ጸኒሐን እየን::

   ኢትዮጵያ ዲፕሎማሰኛታት ኤርትራ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓት ካብታ ሃገር ክወጹ ምእዛዛ ስዒቡ፡ ኤርትራ እውን ምስ ኢትዮጵያ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ምሉእ ብምሉእ ከምዝበተኸት ኣፍሊጣ ኣላ::

4. 4 ጥቅምቲ 2026ዞባዊ ወጥሪ ኣብ ዝጋደደሉ እዋን፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስን ፕረዚደንት ኣልሲስን ተራኺቦም

5. 4 ጥቅምቲ 2026መንግስቲ ትግራይ ካብ መቐለ ወፂኡ 'ዕጥቃዊ ቃልሲ' ከምዝቕፅል ኣፍሊጡ

6. 3 ጥቅምቲ 2026ታደሰ ወረደ፡ ብሓይልታት ጸጥታ ትግራይ ካብ ሆቴል ተወሲዱ ተባሂሉ

7. 3 ጥቅምቲ 2026ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ዋዕላ ዞባዊ ጸጥታን ድሕነትን ንምስታፍ ናብ ግብጺ ኣምሪሑ

8. 3 ጥቅምቲ 2026ኢልሃንን ብጾታን ሓድሽ ውግእ ኢትዮጵያ ብምዅናን ህጹጽ ዘተ ክካየድ ጸዊዖም

9. 3 ጥቅምቲ 202603 ጥቅምቲ ዝኽሪ ላምፐዱሳ፡ ህይወት ኣማኢት ኤርትራውያን ዝቐዘፈ ህልቂት

10. 3 ጥቅምቲ 2026'ዘይተፈትሑ ዓበይቲ ምስጢራት ስነ-ፍልጠት'፡ መደንዘዚ ብዛዕባ ኣእምሮና እንታይ ይገልጽ?

11. 3 ጥቅምቲ 202626 ሰባት ብጃልባ ባሕሪ ዘሳገረ ኤርትራዊ ማእሰርትን ምጥራዝን ተፈሪዱ

12. 2 ጥቅምቲ 2026ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን ኣመሪካ ኣብ ዋሽንግተን

13. 2 ጥቅምቲ 2026ኢትዮጵያ፡ ሕብረት ኣፍሪቃ ህጹጽ ኣኼባ ክጽውዕ ኣምነስቲ ተማሕጺኑ

    

    ምንጪ ስእሊ, Amnesty International

    ሕብረት ኣፍሪቃ ነቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዳግማይ ተወሊዑ ዘሎ ግጭት ንምህዳእ ህጹጽ ኣኼባ ክጽውዕ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ጸዊዑ።

    እቲ ትካል ተሓላቒ መሰላት ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ እቲ ሓድሽ ኲናት ካብ ዝውላዕ ኣትሒዙ ብዙሓት ሰላማውያን ሰባት ግዳይ ሞት ኮይኖም ምህላዎም ብምጥቃስ፡ ኣብ ሲቪላውያን ዝወርድ ሳዕቤናት ከይገድድ ስግኣት ከምዘለዎ የጠንቅቕ።

    "ዝኸፍአ ጃምላዊ ቅትለት ክፍጸምን ቊጽሪ ዝቕተሉ ሲቪላውያን ክውስኽን ክጽበ የብሉን" ክብል እቲ ኣህጉራዊ ሕብረት ንጡፍ ግዳ ክጻወት ሓቲቱ።

    በዚ መሰረት፡ ቤትምኽሪ ሰላምን ጸጥታን ናይቲ ሕብረት ብቕልጡፍ ተኣኪቡ መፍትሒ ከናዲ ተላብዩ።

    ብመንግስቲ ፈደራል ዝድገፉ ሓይሊ ሰላም ተባሂሎም ዝፍለጡ ዕጡቓት ትግራይ ኣንጻር እቶም ብህወሓት ዝምርሑ ሓይልታት ትግራይይ "ጸረ-መጥቃዕቲ" ብምውሳድ ኣብ ዝደፍእሉ ዘለዉ እዋን'ዩ እቲ ተሓላቒ መሰላት ነቲ መግለጺ ዝህብ ዘሎ።

    ኣብዚ ቀረባ እዋን፡ ህወሓት፡ ኣብ ክልል ኣምሓራ ክዋግኡ ንዝጸንሑ ዕጡቓት ፋኖን ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ ዝተባህለ ዕጡቕ ጉጅለን ዝርከብዎም ሸውዓተ ተቓውምቲ ጥምረት ብምፍጣር ኣንጻር ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ዝምራሕ ማእከላይ መንግስቲ ኲናት ከምዝኸፈቱ ምፍላጦም ይዝከር።

    ሰሜን ኢትዮጵያ ብፍላይ ክልላት ትግራይን ኣምሓራን፡ ከምኡ'ውን ክልል ዓፋር ካብቲ ዝሓለፈ፡ ህይወት ኣማኢት ኣሽሓት ዝቐዘፈ ኲናት፡ ከይሓወዩ'ዮም ደግሲ ደማዊ ግጭት ኣጋጢምዎም ዘሎ።

14. 2 ጥቅምቲ 2026'ብጠበንጃ ዝምለስ ሕቶ ኦሮሞ ፈጺሙ ኣይክህሉን'ዩ' - ኣብይ ኣሕመድ

    

    ምንጪ ስእሊ, Ludovic MARIN / AFP via Getty Images

    ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሓድነቱ ኣጠናኺሩ ሰላም፡ ዕርቅን ሕውነትን ከስፋሕፍሕ ጸዊዑ።

    ኣብይ ኣሕመድ፡ ሎሚ ዓርቢ 22 መስከረም 2019 (ግ) ክጽንበል ዝጀመረ ብዓል ዒሬቻ ኣመልኪቱ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፡ ብፍላይ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ውግእ፡ ዞባዊ ግጭትን ዲፕሎማስያዊ ወጥሪን እናወሰኸ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ተቓወምቲ ሓይልታት ናብ ሰላም ተመሊሶም ኣብ ዘተን ልምዓትን ትኹረት ክገብሩ ተማሕጺኑ።

    ንኣፍሪቃ ሞዴል ክትከውን እትኽእል ኢትዮጵያ ክሃንጽ ድሌት ከምዘለዎ ብምግላጽ ድማ፡ ብሰላም ናብ ሃገሮም ክምለሱ ንዝደልዩ ጉጅለታት "ኣፍደገ ሰላም" ክፉት ምዃኑ ኣስሚሩ።

    ኣብይ ነዚ መልእኽቲ ዘመሓላልፍ ዘሎ፡ ኢትዮጵያ ኣብ ጸጥታውን ዲፕሎማስያውን ቅልውላው ኣብ ዝኣተወትሉ እዋን እዩ።

    ብፍላይ ኣብ ትግራይን ሰሜን ኢትዮጵያ ብሓፈሻን ኣብ መንጎ መንግስቲ ፌደራልን ዕጡቓት ተቓወምቲ ሓይልታትን ዳግማይ ውግእ ካብ ዝጅመር ሰሙን ኣቝጺሩ ኣሎ።

    መንግስቲ ኢትዮጵያ ንኤርትራ፣ ሱዳንን ግብጽን ንተቓወምቲ ሓይልታት ይድግፋ ኣለዋ ክብል ክኸስስ እንከሎ፡ እተን ሃገራት ግና ነቲ ክሲ ነጺገንኦ እየን።

    እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኢትዮጵያ ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ኤምባሲኣ ከምዝዓጸወትን 10 ኤርትራውያን ዲፕሎማሰኛታት ካብታ ሃገር ክወጹ ከምዝኣዘዘትን ትማሊ ሓሙስ ኣፍሊጣ ነይራ። ኤርትራ ኣብ ዝሃበቶ ግብረመልሲ ድማ ምስ ኢትዮጵያ ዝነበራ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ምሉእ ብምሉእ ከምዝበተኸት ገሊጻ።

    ብዘይካ'ዚ፡ ኢትዮጵያ፡ ሓደ ግብጻዊ ዲፕሎማት ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ካብታ ሃገር ክወጽእ’ውን ኣዚዛ'ላ። ግብጺ ኣብ ካይሮ ዝርከብ ኣማኻሪ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ካብታ ሃገር ክወጽእ ብምእዛዝ ምላሽ ሂባ ኣላ። እዚ ስጉምትታት እዚ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ ዲፕሎማስያዊ ቅልውላው ኣጋዲድዎ ኣሎ።

15. 2 ጥቅምቲ 2026ፈረንሳ፡ ብሰንኪ ተቓውሞ ተመሃሮ ኣማኢት ኣብያተ ትምህርቲ ተዓጽየን

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

    ምስ ምምሕያሽ ኩነታት ኣብያተ-ትምህርቲ ዝተሓሓዝ ተቓውሞታት ተመሃሮ ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን፡ 40 ርእሰ መምህራን ቆሲሎም ኣለዉ።

    ሚኒስተር ትምህርቲ ኤድዋርድ ጌፍራይ ንማዕከናት ዜና ፈረንሳ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ 40 ርእሰ መምህራን ዝርከብዎም 65 ሰራሕተኛታት ኣብያተ ትምህርቲ ከምዝቖሰሉን፡ ትማሊ ሓሙስ ጥራይ ድማ 1949 ሰባት ኣብ ቀይዲ ከምዝኣተዉን ገሊጹ።

    ጠንቂ እቲ ተቓውሞታት፡ ሕጽረት መምህራን፡ ልዕሊ ዓቐን ጽዑቕ ክፍልታትን ዝዓነወ ህንጻታትን ኰይኑ፡ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን እዩ ኣብ ፓሪስ ተጀሚሩ። ድሕሪኡ ግን ናብ መላእ እታ ሃገር ተዘርጊሑ’ሎ።

    ሎሚ ንግሆ ኣብ ምዕራባዊ ፈረንሳ ከተማ ብሬስት፡ ፖሊስ ኣብ ልዕሊ ገለ ሰልፈኛታት ዘንብዕ ጋዝ ተጠቒሞም።

    ኣብ ከተማ ረንስ ዝነብር ወዲ 16 ዓመት መንእሰይ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ እቲ ፖሊስ ዝወስዶ ዘሎ ግብረ መልሲ ንሰልፈኛታት "ዝያዳ ከምዘቖጥዖም" ገሊጹ።

    እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ሚኒስተር ፍትሒ ፈረንሳ ጀራልድ ዳርማኒን ብወገኑ "ካብ ሰልፊ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ናብ ምዝንባዕ ህዝባዊ ስርዓት ተሰጋጊርና" ክብል ነቲ ኵነታት ገሊጽዎ'ሎ።

16. 2 ጥቅምቲ 2026ዶ/ር ደብረጽዮን፡ ኣብ እዋናዊ ኵነታት እንታይ ኢሉ?

    ኣቦ መንበር ህወሓት ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ትማሊ 1 ጥቅምቲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ሓድሽ ውግእ ምጅማሩ ብምሕባር፡ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ናይ ህልውና ምዃኑ ገሊጹ።

    ኣብ ርእሲ እዚ፡ ህዝቢ ትግራይ ፖለቲካዊ ኣፈላላያቱ ንጐድኒ ብምሕዳግ ንህልውናኡ ደው ክብል ተማሕጺኑ።

    ብዛዕባ እቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ወተሃደራዊ ኵነታት መብርሂ ዝሃበ ደብረጽዮን፡ ሰራዊት ትግራይ ኣብ ዝተፈለለየ ከባቢታት ይዋጋእ ከም ዘሎን እቲ ኲናት ተንቀሳቓሲ ብምዃኑ ሓይልታት ፈደራል ገለ ቦታታት ትግራይ ክሕዙ ከም ዝኽእሉን ኣፍሊጡ።

    ብተመሳሳሊ፡ ድሕሪ መግለጺ ደብረጽዮን ገብረሚካኤል፡ ኣዛዚ ናይቲ ካብ ህወሓት ዝተፈንጨለ 'ሓይሊ ሰላም ትግራይ' ዝተባህለ ዕጡቕ ጕጅለ ዝዀነ ብርጋደር ጀነራል ገብረእግዚኣብሄር በየነ፡ ኣብ ዩቱብ ቻነል 'ቲቢኤስ ቲቪ' ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ንሱ ዝመርሖ ሓይልን ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያን ብዙሓት ከባቢታት ትግራይ ተቘጻጺሮም ከም ዘለዉ ሓቢሩ።

    ንሱ ኣብ መግለጺኡ፡ መብዛሕትኡ ከባቢታት ራያ፡ ከምኡ'ውን "ገለ ከባቢታት እንደርታ፡ ሳምረን ተምቤንን ምቍጽጻር ጀሚርና ኣለና፡" ኢሉ።ምሉእ ንባብ

17. 2 ጥቅምቲ 2026ኣብ 2018 ዝተፈረመ ሓባራዊ ኣዋጅ ሰላምን ምሕዝነትን ኤርትራን ኢትዮጵያን

    • ኣብ መንጎኢትዮጵያን ኤርትራን ዝጸንሐ ኩነተ-ኲናት ኣኽቲሙ ኣሎ። ሓድሽ መዋእል ሰላምን ምሕዝነትን ተራሕዩ ኣሎ።
    • ክልቲኦም መንግስታት፡ህያው ረብሓታት ህዝብታቶም ንዘገልግልን ዘሳጒምን፡ ጥቡቕ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ፡ ማሕበራዊ፡ ባህላዊ፡ ጸጥታዊ ምትሕብባር ክሰርሑ እዮም።
    • ኣብ መንጎክልቲአን ሃገራት፡ ናይ መጓዓዝያን ንግድን ተለኮሚኒኬሽንን ርክብ እንደገና ክጅምር፡ ዲፕሎማስያዊ ህላወን ንጥፈታትን ክሕደስ እዩ።
    • ውሳኔ ዶብኤርትራን ኢትዮጵያን ኪትግበር እዩ።
    • ክልቲአን ሃገራትዞባዊ ሰላምን ልምዓትን ምትሕብባርን ንምውሓስ ብሓባር ክሰርሓ እየን። ክልቲኦም መንግስታት፡ ንኹሎም ኣዕሩኽ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከምኡ’ውን ንኹሎም ደለይቲ ሰላም ምስጋናኦም እናኣቕረቡ፡ ኣብዚ ታሪኻዊ ህሞት ምሕዝነቶምን ደገፎምን ከሐይሉ ይጽውዑ።

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP

18. 2 ጥቅምቲ 2026ዶ/ር ደብረጽዮን፡ ኣብ እዋናዊ ኵነታት እንታይ ኢሉ?

19. 2 ጥቅምቲ 2026ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ዲፕሎማስያዊ ዝምድናአንን ዝሓለፎ መድረኻትን

20. 2 ጥቅምቲ 2026መንግስታዊ ተሌቪዥን ኢትዮጵያ፡ "ግብጺ፡ ብድሕሪ እቲ ህውከት ኢድ ኣለዋ’’ ክትብል ትኸስስ

    መንግስታዊ ኣገልግሎት ተሌቪዥን ኢትዮጵያ ትማሊ ምሸት ንግብጺ ዝነቅፍ ናይ ሓደ ደቒቕ ጸብጻብ ኣመሓላሊፉ።

    እቲ ጸብጻብ ግብጺ፡ "ብድሕሪ እቲ ህውከት ኢድ" ከምዘለዋ ብምግላጽ፡ ካይሮ ኣብቲ ብ20 መስከረም ዝጀመረ ሓድሽ ውግእ ከም ዝተሳተፈት ዘመልክት እዩ።

    ኢቢሲ፡ ንግብጺ “ካብ ውሽጢ ንኢትዮጵያ ንምድኻምን ንምስንኻልን ስዉር ስትራተጂ ትጥቀም ኣላ” ክትብል ትኸስስ።

    ብተወሳኺ፡ ካይሮ "ከፋፊልካ ናይ ምግዛእ ስትራተጂ" ትጥቀም ከምዘላ እውን ትገልጽ። "ብሓያልን ስምረትን ኢትዮጵያ ዝተሰናበደት ካይሮ፡ ሃገር ከተደሚ ንዓመጽቲ ንምዕጣቕን ንምድጋፍን ገንዘብ ኣፍሲሳ እያ።''

    " እቲ መግለጺ መንግስታዊ ተሌቪዥን ኢትዮጵያ ወሲኹ ግብጺ "ዲጂታዊ ውግእ፡ ንሰፊሕ መርበባት ናይ ሓሶት ሓበሬታ ብምምዋል ጽልኢ ዝመልኦ ዘረባታት ንምዝርጋሕን ዜጋታት ኣንጻር ንሓድሕዶም ንምጽላእን" ትጥቀም ከምዘላ ገሊጻ።

    ኢትዮጵያን ግብጽን ብቐንዱ ምስ ህንጸት ግድብ ህዳሰ ሩባ ኣባይ ዝተኣሳሰረ ነዊሕ ዝጸንሐ ዲፕሎማስያዊ ምስሕሓብ ተሸሚመን ከምዝጸንሓ ይፍለጥ።

    እቲ ግብጺ ንውሕስነት ማይ ናይ ህልውና ስግኣት ገይራ እትርእዮ ዓቢይ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ኣብ መስከረም 2025 ተመሪቑ።

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters