Y ddwy ffrind sydd eisiau 'creu rhywbeth i gymuned Capel Bangor'

"Oedd y ddwy o ni'n gweld fod eisiau rhywbeth yng Nghapel Bangor."

Wedi i'r pentref yng Ngheredigion golli dwy dafarn a siop y pentref yn y blynyddoedd diwethaf roedd yna fwlch amlwg yn y gymuned.

Ac mae dwy ffrind o'r ardal, Morfudd Pugh a Ffion Evans, wedi gwireddu breuddwyd drwy agor caffi yn hen adeilad y siop lle bu teulu Ffion yn byw a gweithio am ddegawdau.

Mae Morfudd eisoes yn berchen ar gaffi Halen a Pupur yn Nhregaron ac yn falch iawn i agor ail gaffi sy'n cynnwys siop fach yng Nghapel Bangor: "Mae fe wedi bod yn eitha' emosiynol.

"Mae'r ddwy o ni wedi cael y gweledigaeth, mae'r ddwy o ni wedi eisiau creu gofod sydd yn le i'r gymuned."

Fel un sy' wedi ei magu yn y pentref mae gan Ffion gysylltiad cryf gyda Capel Bangor, a'i thadcu oedd yn arfer rhedeg siop y pentre yn yr 1950au. Gyda'r siop eisoes wedi cau roedd hi'n awyddus i brynu'r adeilad.

Dywedodd Morfudd, sy'n dod o Lanilar ond yn byw yn Llanddewi Brefi erbyn hyn: "Oedd hi'n rili awyddus i brynu'r siop nôl er mwyn gallu gwneud rhywbeth 'na, sef rhywbeth i'r gymuned.

"Yn amlwg mae hi'n gwybod 'mod i yn rhedeg Halen a Pupur sy' wedi bod yn llwyddiannus ac wedi troi'n rhywbeth cymunedol i Dregaron."

Felly daeth y ddwy ynghyd i agor y caffi am y tro cyntaf ar 1 Tachwedd, 2026.

Gyda Morfudd yn gyfrifol am y caffi a Ffion yn berchen ar yr adeilad, dywedodd Morfudd fod y profiad o weithio gyda hen ffrind o'i chyfnod yn Ysgol Penweddig wedi bod yn emosiynol: "Ni'n trio creu bach o hwb cymunedol, rhywle i bobl stopio ac i gwrdd yng Nghapel Bangor.

"Achos fi'n credu bod y lle yn cael ei anghofio achos mae fe'n rhywle mae pobl wastad yn gyrru trwyddo, ond byth yn stopio.

"O'n i eisiau jyst cael rhywbeth 'na achos mae'r ddwy dafarn wedi cau."

Gyda'r ddwy yn famau ifanc mae unigrwydd wedi bod yn sbardun iddynt hefyd, fel mae Morfudd yn ei esbonio: "Dwi'n credu o'dd y ddwy o ni'n gweld bod angen rhywbeth 'na.

"Doedd dim i gael yn lleol o ran cysondeb bod ar agor. Mae gen i bedair o ferched a ti'n mynd â'r plant i'r ysgol ar ôl penwythnos llawn o redeg rownd a 'neud pethau gyda'r plant a jyst meddwl, 'reit, dwi'n mynd i'r ysgol bore Dydd Llun a wedyn bydda i'n mynd am goffi rhywle'.

"A jyst dim byd ar agor. A dyna'r prif reswm agorais i gaffi yn Nhregaron hefyd.

"I unrhyw un sydd yn magu teulu, fel fi a Ffion sy' â babi bach pum mis oed, does dim byd yn lleol i ti jyst popio mewn i gael coffi neu i eistedd yng nghwmni pobl eraill.

"Mae'n gallu bod yn unig i fagu plentyn. Mae'r gŵr neu'r partner yn mynd i'r gwaith, a wedyn ti gartre gyda'r babi. So mae'n mynd i fod yn neis i'r pentre allu cael lle er mwyn dod ynghyd ac eistedd lawr dros baned a sgwrs."

Gyda'r caffi yn agor am barti agoriadol ar 1 Tachwedd mi wnaeth rhyw 300 o bobl ddod i'r caffi am y tro cyntaf.

Meddai Morfudd: "Mi wnaeth lot o bobl leol a rhai o Dregaron ddod i gefnogi a phobl oedd y ddwy ohono ni yn 'nabod o'r ysgol. Oedd e'n hyfryd.

"Ni'n mynd i gael gymaint o gynnyrch lleol â phosib yn ardal y siop er mwyn gallu jyst neud e'n fwy hwylus i bawb yn lleol."

Mae Morfudd yn cydnabod fod hi'n gyfnod anodd i fusnesau gyda chostau ynni yn cynyddu a chostau byw yn ddrytach i bawb ond mae'n credu fod pobl yn fwyfwy cefnogol o fusnesau lleol ers Covid: "Mae pobl yn fwy parod i aros yn lleol ac mae mwy o alw am fusnesau lleol nag erioed.

"Mae pobl yn dechrau sylweddoli fod rhaid cefnogi busnesau lleol neu fyddan nhw'n colli nhw.

"Mae pobl yn dod mewn i'r caffi i gefnogi ac yn hapus i wario yn lleol. Dwi'n credu oedd 'na flynyddoedd cyn Covid pan oedd hynny ddim yn digwydd.

"Dwi'n hapus i roi cynnig iddi a jyst yn gobeithio fydd pobl yn dod mas a chefnogi fi."

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.