Ғазода қум тепалиги чодирлар устига қулаши оқибатида уч бола ва бир аёл ҳалок бўлди. Ғазоликларга ёрдам бериляптими?
Сурат манбаси, Reuters
Ғазо сектори марказида кучли ёмғирдан сўнг қум тепалиги чодирлар устига қулаб тушиши оқибатида уч бола ва бир аёл ҳалок бўлди. Бу ҳақда ҲАМАС назоратидаги Соғлиқни сақлаш вазирлиги хабар берди.
Ҳодиса якшанба куни кечаси Дайр ал-Балаҳ шаҳри жанубидаги кўчирилган оилалар яшайдиган лагерда содир бўлган. Хабарларга кўра, яна беш киши жароҳатланган ҳолда қутқариб олинган.
Видеоларда эркаклар телефон чироқлари ёрдамида катта тошлар, қум ва қулаб тушган чодирлар остида қолган тирик одамларни қидираётгани акс этган.
ҲАМАС назоратидаги Ички ишлар вазирлигига қарашли Фуқаро мудофааси хизмати бу «инсоний фожиа» халқаро ташкилотларни зудлик билан ҳаракатга келтириши кераклигини билдирди. Хизмат кўчирилган аҳолини хавфсиз бошпаналар билан таъминлаш, чодирларни қумли ҳудудлар, қияликлар ва кўчки хавфи мавжуд жойлардан узоқлаштиришга чақирди.
Хабарларга кўра, шанба куни ёққан жала Ғазо бўйлаб ўн минглаб чодирларни сув остида қолдирган. Оқибатда кўплаб фаластинликлар ухлаш учун қуруқ жойсиз қолган.
End of Ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларимиз
Фуқаро мудофааси хизмати айрим жойларда сув сатҳи 1,5 метргача кўтарилганини билдирди. Хизматга 2100 та ёрдам сўраб мурожаат келиб тушган, аммо қутқарувчилар уларнинг атиги 10 фоизига жавоб бера олган.
«Кўчирилган одамлар ҳаётини ҳимоя қилиш — кечиктириб бўлмайдиган инсоний масъулият. Уларнинг чодирлари қум ва ёмғир суви остида ўлим тузоғига айланмаслиги керак», — дея огоҳлантирди хизмат.
Фуқаро мудофааси хизмати якшанба куни дастлаб қум тепалиги қулаб тушиши оқибатида уч бола ва икки аёл ҳалок бўлганини хабар қилган эди. Аммо душанба куни эрталаб Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳалок бўлганлар орасида фақат бир аёл борлигини маълум қилди.
Bu yerga yetib kelganimizda lagerdagi yigitlar bilan birga odamlarni öz qöllarimiz bilan qazib çiqardik. Bolalarni va ayolni çiqarib oldik.
Мустафо ал-Масрий BBC'га айтишича, у ва бошқа қутқарувчилар жабрланганларни қум ва вайроналар остидан қўллари билан қазиб чиқарган.
«Бу ниҳоятда қийин эди. Қум тепалиги жуда катта ва кенг эди. У чодир устига қулаб тушди, биз нима қилишни билмай қолдик», — деди у.
«Бу ерга етиб келганимизда лагердаги йигитлар билан бирга одамларни ўз қўлларимиз билан қазиб чиқардик. Болаларни ва аёлни чиқариб олдик».
«Уларнинг отаси етиб келиб, "Болаларим, болаларим, болаларим, болаларим!" деб бақира бошлади. Биз унинг болаларини чиқариб, тез ёрдам машинасига жойладик ва шифохонага олиб бордик».
Ал-Масрийнинг айтишича, у Ғазо шимолидаги Байт Ҳанун шаҳридан кўчирилган, аммо қайтиб борадиган жойи бўлмагани учун Ғазо марказида қолган.
«Биз атрофни айланиб, очиқ майдонлар ва тепаликлар орасидан жой қидирдик. Аммо шу ердан бошқа ўзимга маъқул келадиган жой тополмадим».
Сурат манбаси, Getty Images
BBC News O‘zbek контенти энди Сизнинг WhatsApp да
Аъзо бўлиш учун бу ерга босинг
End of podcast promotion
Халқаро миграция ташкилотининг минтақавий инқирозлар бўйича мувофиқлаштирувчиси Карл Бейкер Ғазодан туриб BBC'га берган интервьюсида ҳудуднинг 2,1 миллион аҳолиси умумий майдоннинг атиги 30 фоизида яшашга мажбур бўлаётганини айтди.
Унинг сўзларига кўра, кўплаб одамлар «афсуски, агар уруш бўлмаганида, одатда яшаш учун танланмайдиган жойларда истиқомат қилмоқда».
Бейкер БМТ агентлиги ва унинг ҳамкорлари аҳоли қишдан чиқиб олиши учун етарли миқдорда чодир ва брезент етказиб бериш, шунингдек, лагерларда сувни чиқариш тизимларини яхшилашга ҳаракат қилаётганини билдирди.
Бироқ у ҳозир Ғазога киритилаётган ёрдам аҳоли эҳтиёжларини қондириш учун етарли эмаслигини таъкидлади ва бу ёрдамни «жуда кичик ярага ёпиштирилган пластир»га қиёслади.
«Бизга кўпроқ ёрдам, моддий кўмак керак. Маҳаллий жамоалар ўзларига ёрдам бера олиши учун маблағ зарур», — деди у. «Ҳали жуда кўп иш қилиниши керак».
БМТ агентликлари Исроил расмийларини кўчирилган оилаларнинг яшаш шароитларини яхшилаш учун зарур махсус техника ва материалларни Ғазога киритишга рухсат беришга чақирган.
Ёрдам етказиб беришни мувофиқлаштирувчи Исроил ҳарбий идораси — Cogat якшанба куни маълум қилишича, «Ғазони қишга тайёрлаш режаси» бошланганидан бери ҳудудга 91 мингдан ортиқ чодир, чиқиндиларни олиб чиқиш учун 12 та вакуумли машина, шунингдек, насос иншоотлари учун ёқилғи ва мотор мойи етказиб берилган.
Бироқ идора Исроил ҲАМАС ва бошқа фаластинлик қуролли гуруҳлар ҳарбий мақсадларда фойдаланиши мумкин бўлган ускуналарни киритишга рухсат бермаслигини ҳам таъкидлади.
БМТ маълумотларига кўра, Исроил ва ҲАМАС ўртасидаги уруш давомида Ғазодаги барча биноларнинг тахминан 80 фоизи вайрон бўлган ёки шикастланган.
1,9 миллиондан ортиқ одам ўз уйини тарк этишга мажбур бўлган. Уларнинг кўпчилиги бир неча марта кўчирилган. Ҳозир улардан 1,2 миллиони чодирлар ёки қўлбола бошпаналарда яшамоқда.
БМТ 2025 йил октябрида ўт очишни тўхтатиш бўйича келишувга эришилганига қарамай, Ғазодаги гуманитар вазият ҳамон оғирлигича қолаётганидан огоҳлантирган.
Исроилнинг ҳаво зарбалари ва бошқа ҳужумлари аҳоли яшайдиган ҳудудларга ҳамон зарар етказмоқда. Бу одамлар ҳалок бўлиши ва жароҳатланишига, мулкнинг вайрон бўлишига ва аҳолининг яна кўчишга мажбур бўлишига сабаб бўлмоқда.
Ғазодаги уруш 2023 йил 7 октябрда ҲАМАС бошчилигидаги қуролли гуруҳлар Исроил жанубига ҳужум қилганидан кейин бошланган. Ўша ҳужумда тахминан 1200 киши ўлдирилган, яна 251 киши гаровга олинган.
Шундан бери Ғазода 74 640 дан ортиқ одам ҳалок бўлган. Бу ҲАМАС назоратидаги Соғлиқни сақлаш вазирлиги маълумотлари бўлиб, БМТ унинг рақамларини ишончли деб ҳисоблайди.
