Liên Hiệp Quốc cử đoàn tới Campuchia tìm hiểu vụ thành viên Việt Tân bị bắt

Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc (OHCHR) hôm 30/10 đã cử một phái đoàn đến tỉnh Prey Veng, Campuchia, để trao đổi với chính quyền địa phương nhằm tìm hiểu về vụ thành viên Việt Tân bị công an Việt Nam bắt giữ.

Đã một tháng rưỡi kể từ khi Bộ Công an Việt Nam công bố bắt giữ công dân Úc Trần Hiệp và công dân Na Uy Nguyễn Đức Thuận, hai thành viên của tổ chức Việt Tân, với cáo buộc họ nhập cảnh trái phép vào Việt Nam.

Gia đình hai ông cùng những người ủng hộ tin rằng họ đã bị các đặc vụ bắt cóc tại Campuchia rồi đưa về Việt Nam.

"OHCHR cảm ơn chính quyền địa phương đã hợp tác, cởi mở trong đối thoại và chia sẻ thông tin, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiến hành một cuộc điều tra nhanh chóng, toàn diện và hiệu quả nhằm làm sáng tỏ sự việc," OHCHR chia sẻ trên trang Facebook chính thức.

Cán bộ lãnh sự Na Uy và Úc đã tới thăm hai ông tại Trại tạm giam B34 vào các hôm 15 và 16/10.

Trong cuộc gặp nói trên với đại diện lãnh sự Úc, ông Hiệp đã nhờ chuyển thông điệp tới gia đình rằng ông "chưa bao giờ tự mình nhập cảnh vào Việt Nam " và rằng ông đang bị "chấn thương tâm lý" do vụ việc này.

Trong khi đó, ông Thuận cho phía lãnh sự Na Uy hay rằng ông không được tiêm insulin dù đang mắc bệnh tiểu đường, cũng không được hỗ trợ pháp lý. Dù vậy, ông được uống thuốc điều trị tiểu đường dạng viên và nói rằng sức khỏe được cải thiện.

Theo thông tin từ kênh truyền hình TV 2 của Na Uy, giới chức nước này đang thu xếp để thực hiện một chuyến thăm khác trong thời gian tới.

Một số cuộc biểu tình đã được những người ủng hộ hai ông Trần Hiệp và Nguyễn Đức Thuận tổ chức tại Úc và Na Uy trong thời gian qua để kêu gọi chính quyền tích cực hơn trong việc vận động Việt Nam trả tự do cho hai ông.

Hôm 30/10, tham gia nhóm những người biểu tình trước Đại sứ quán Việt Nam trên đường Pilestredet ở Oslo, Na Uy, ông Nguyễn Đức Thiện, em trai của ông Nguyễn Đức Thuận, nói với TV 2:

"Thật bất ngờ, số người tham gia đông hơn rất nhiều so với những gì chúng tôi hình dung, cho thấy mức độ quan tâm đối với vụ việc. Chúng tôi hy vọng đây là một thông điệp rõ ràng được gửi đi ngay trước đại sứ quán. Cách họ xử lý vụ việc là không thể chấp nhận được. Họ không tôn trọng luật pháp quốc tế. Chúng tôi không thể chấp nhận điều đó."

Ông nói thêm rằng ông dự liệu đây sẽ là một cuộc "đấu tranh có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm".

Ông Thiện cũng là thành viên của Việt Tân.

Liên Hợp Quốc, Hoa Kỳ và nhiều nước châu Âu coi Việt Tân là tổ chức chính trị và được hoạt động công khai, trong khi chính quyền Việt Nam từ lâu đã xếp tổ chức này vào danh sách khủng bố.

Gia đình ông Thuận nói với TV 2 rằng họ bác bỏ những cáo buộc của chính quyền Việt Nam, cho rằng đó là "những câu chuyện và bằng chứng bịa đặt".

"Việc Liên Hiệp Quốc hiện đang điều tra vụ việc tại Campuchia có ý nghĩa vô cùng lớn đối với chúng tôi. Điều đó cho thấy Liên Hiệp Quốc nghiêm túc xem xét nghi vấn bắt cóc và đang tích cực tìm hiểu vụ việc," bà Helena Huong Nguyen, người phát ngôn của Việt Tân, nói với TV 2.

Bộ Ngoại giao Na Uy nói "đây là một vụ việc rất nghiêm trọng".

"Vụ việc được xác định là ưu tiên cao và Bộ đang triển khai nhiều hướng xử lý – chính trị, ngoại giao và lãnh sự – nhằm giải quyết vấn đề. Chúng tôi cũng duy trì liên hệ chặt chẽ với chính quyền Úc và gia đình ông Nguyễn Đức Thuận," bà Guri Solberg, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Na Uy, được TV 2 dẫn lời cho hay.

Các tổ chức nhân quyền, trong đó có Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW), Tổ chức Thế giới Chống Tra tấn (OMCT) và Liên đoàn Quốc tế về Nhân quyền (FIDH), tiếp tục gây sức ép, kêu gọi chính phủ Việt Nam trả tự do cho hai ông, đồng thời nêu quan ngại về cáo buộc cưỡng bức mất tích, giam giữ tùy tiện và đàn áp xuyên biên giới.

Vụ bắt giữ được biết đến rộng rãi vào hôm 25/9, khi tổ chức Việt Tân phát đi thông cáo về việc hai thành viên là ông Trần Hiệp và ông Nguyễn Đức Thuận "mất tích tại Campuchia".

Đến ngày 28/9, Bộ Công an Việt Nam thông báo về việc ông Hiệp, ông Thuận và một người nữa là Thái Công Trương Sơn đã bị bắt khi "nhập cảnh trái phép vào Việt Nam" tại Cửa khẩu Mỹ Quý Tây vào ngày 18/9.

Cả ba đã bị khởi tố để điều tra về tội "Khủng bố" theo quy định tại khoản 2 Điều 299 và tội "Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức" theo quy định tại khoản 2 Điều 341 Bộ luật Hình sự.

Cũng theo Bộ Công an, cả ba ông "đã khai nhận là thành viên của tổ chức khủng bố 'Việt Tân', mang theo giấy tờ giả nhập cảnh trái phép vào Việt Nam để tiến hành các hoạt động khủng bố, phá hoại".

Tổ chức Việt Tân và gia đình hai ông Hiệp và Thuận đã bác bỏ các cáo buộc nói trên.

Việt Tân cũng xác nhận ông Hiệp và ông Thuận là thành viên của mình, trong khi nói đang tìm hiểu thêm về trường hợp ông Sơn.

Trong hai cuộc trả lời phỏng vấn riêng biệt với BBC News Tiếng Việt hôm 29/9, đại diện Việt Tân là ông Nguyễn Phong và vợ ông Trần Hiệp là bà Chloe Đặng đều cho hay cả hai ông không hề có ý định sang Việt Nam.

Theo đó, lịch trình của hai ông là bay từ Thái Lan sang Campuchia công tác từ ngày 15-18/9, sau đó bay về Bangkok vào ngày 19/9. Ông Nguyễn Phong nhận định rằng việc bắt giữ những người này "do những người chuyên nghiệp" thực hiện và gọi đây là hành vi "bắt cóc bên ngoài lãnh thổ Việt Nam".

Hôm 7/10, Bộ Nội vụ Campuchia đã phát đi thông cáo phủ nhận việc giới chức nước này đã bắt giữ và bàn giao ông Trần Hiệp và ông Nguyễn Đức Thuận cho chính quyền Việt Nam.