Đảng Dân chủ phá tan cục diện chính trị của Tổng thống Trump trong đêm lịch sử

Đảng Dân chủ đã làm đảo lộn bản đồ chính trị của Tổng thống Donald Trump trong một đêm mà tác động có thể là những làn sóng khiến chính trường Mỹ chấn động suốt nhiều năm tới.

Với hàng loạt chiến thắng quan trọng tại những cuộc đua Thượng viện ở những bang vốn trung thành với Đảng Cộng hòa hàng chục năm qua, thậm chí gần một thế kỷ trong trường hợp của Kansas, một "làn sóng xanh" đã quét khắp nước Mỹ, cuốn phăng Đảng Cộng hòa khỏi vị thế cầm quyền.

Sau nửa chặng đường nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, Đảng Dân chủ hiện đã giành quyền kiểm soát chắc chắn tại Hạ viện và lấy lại đa số tại Thượng viện.

Điều đó cho phép họ ngăn cản chương trình nghị sự của ông Trump và mở các cuộc điều tra nhằm vào chính quyền của ông. Thậm chí, một nỗ lực luận tội thứ ba trong lịch sử cũng có thể được đặt lên bàn nghị sự.

Ít ai hình dung được kết cục này trong những tháng sau khi ông Trump bước vào Nhà Trắng lần thứ hai vào tháng 1/2025 với việc Đảng Cộng hòa kiểm soát lưỡng viện.

Khi tâm lý công chúng dần quay lưng với ông và đảng của ông, phe Dân chủ đã bắt đầu hy vọng có thể giành lại Hạ viện.

Tuy nhiên, họ phải đối mặt với một bản đồ bầu cử Thượng viện được xem là bất lợi, với nhiều bang mà ông Trump đã thắng khá dễ dàng chỉ hai năm trước đó.

Nhưng cuối cùng, Đảng Dân chủ đã thay đổi cục diện chính trị bằng chiến thắng tại Texas, Maine, Kansas, Ohio, Iowa cùng hai bang Bắc Carolina và Nam Carolina.

Trong cuộc trao đổi với CBS, đối tác của BBC tại Mỹ, ông Trump cam kết sẽ tìm kiếm các thỏa hiệp với các nghị sĩ Dân chủ tại Quốc hội, đồng thời nói rằng ông không muốn dành hai năm cuối nhiệm kỳ để liên tục phủ quyết các dự luật của phe Dân chủ.

Tuy nhiên, sau đó ông lại phần nào làm suy yếu thông điệp hòa giải này khi đăng lên Truth Social một bức ảnh chiếc mũ bóng chày màu đỏ quen thuộc của mình với dòng chữ "VETO" (phủ quyết).

Tổng thống Mỹ cũng lưu ý rằng tên của ông không xuất hiện trên lá phiếu năm nay, nếu không thì Đảng Cộng hòa đã giành được một chiến thắng áp đảo.

Dù vậy, ông Trump chính là người đã góp phần nâng đỡ nhiều ứng viên Cộng hòa trong cuộc bầu cử lần này, đồng thời nhiều lần kêu gọi cử tri hãy coi đây như một cuộc tái tranh cử của chính ông.

Tại Thượng viện, Đảng Dân chủ đã giành lại ít nhất sáu ghế, qua đó dễ dàng bảo đảm thế đa số.

Adam Hamilton giành chiến thắng ở Kansas, bang chưa từng bầu một thượng nghị sĩ Dân chủ kể từ thời kỳ Đại suy thoái, tức gần một thế kỷ trước.

James Talarico đánh bại ứng viên Cộng hòa Ken Paxton trong cuộc đua Thượng viện tại Texas, chấm dứt chuỗi 38 năm thất bại của Đảng Dân chủ trong các cuộc bầu cử cấp bang tại đây.

Ở Nam Carolina, Annie Andrews vượt qua Darline Graham, người được bổ nhiệm vào vị trí này sau khi anh trai bà, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, qua đời. Chỉ vài tháng trước, hầu như không nhà phân tích nào coi đây là một ghế có thể bị lấy mất.

Tại Maine, Thượng nghị sĩ Cộng hòa kỳ cựu Susan Collins đã thừa nhận thất bại trước ứng viên Dân chủ Troy Jackson.

Vận động viên Paralympic Josh Turek giành chiếc ghế Thượng viện Iowa vốn do Thượng nghị sĩ Cộng hòa Joni Ernst nắm giữ trước khi nghỉ hưu. Đảng Dân chủ cũng lấy lại một ghế Thượng viện ở Ohio khi Sherrod Brown đánh bại Jon Husted trong cuộc đua tái xuất chính trường.

Trong khi đó, ứng viên Dân chủ Abdul El-Sayed đã đánh bại Mike Rogers của Đảng Cộng hòa trong cuộc đua gay gắt tại Michigan.

Nhưng đó chưa phải là dấu chấm hết cho thảm họa bầu cử của Đảng Cộng hòa.

Bang Texas vốn được xem là "thành trì đỏ" tiếp tục chứng kiến một kết quả gây chấn động khác trong cuộc đua thống đốc.

Ứng viên Dân chủ Gina Hinojosa đã đánh bại đương kim Thống đốc Greg Abbott, người hồi đầu năm vẫn được xem là ứng viên gần như chắc chắn tái đắc cử.

Đảng Dân chủ cũng giành chiến thắng trong các cuộc đua thống đốc tại Iowa, Ohio và Georgia, nơi ghi dấu lịch sử khi bầu ra nữ thống đốc da màu đầu tiên.

Trong khi đó, đảng này cũng lần đầu tiên giành đa số tại Hạ viện kể từ năm 2022.

Theo dự báo, Đảng Dân chủ sẽ giành 245 ghế Hạ viện, trong khi Đảng Cộng hòa chỉ giành được 166 ghế.

Khi xem xét những cuộc đua then chốt, có thể thấy nhiều nguyên nhân dẫn tới chiến thắng của phe Dân chủ.

Đảng Dân chủ đã giành lại các ghế Hạ viện ở Texas, Bắc Carolina, Pennsylvania, Iowa, Kentucky và Colorado cùng nhiều nơi khác. Họ cũng đứng trước khả năng gia tăng số ghế tại Virginia và Indiana.

Các cử tri da màu ở các bang miền Nam đi bỏ phiếu với số lượng kỷ lục, góp phần đưa Đảng Dân chủ tới chiến thắng.

Trong khi đó, cử tri gốc Mỹ Latinh, nhóm từng giúp ông Trump chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, đã quay trở lại ủng hộ Đảng Dân chủ một cách rõ ràng.

Đảng Dân chủ giành chiến thắng ở cả ba khu vực bầu cử Hạ viện có đa số cử tri gốc Mỹ Latinh dọc biên giới Texas - Mexico.

Nhóm cử tri này cũng giúp phe Dân chủ bảo vệ thành công các ghế Hạ viện tại Florida, nơi Đảng Cộng hòa từng tìm cách giành thêm lợi thế bằng việc vẽ lại ranh giới khu vực bầu cử.

Thực tế, các cuộc chiến về phân chia lại địa hạt bầu cử vốn thống trị tiêu đề các bài báo trong nhiều tháng của năm 2025 cuối cùng lại không mang lại lợi ích cho Đảng Cộng hòa như kỳ vọng.

Tại Texas, họ hy vọng việc vẽ lại ranh giới sẽ giúp đảng có thêm năm ghế mới. Nhưng kết quả ngày 3/11 cho thấy họ thậm chí có thể mất một ghế.

Nếu có một điểm sáng cho phe bảo thủ, thì bang Florida nhìn chung vẫn có xu hướng nghiêng về cánh hữu.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Ashley Moody tái đắc cử với cách biệt sít sao. Dân biểu Byron Donalds cũng chiến thắng để trở thành thống đốc da màu đầu tiên của bang Florida.

Đảng Cộng hòa cũng giữ được ghế thống đốc tại Vermont và New Hampshire.

Tuy nhiên, đó chỉ là những điểm sáng hiếm hoi trong một đêm nhìn chung đầy thất vọng đối với họ.

Chỉ hai năm trước, ông Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống với 49,8% số phiếu phổ thông và tuyên bố đó là một sự ủy nhiệm mạnh mẽ từ cử tri.

Sau đó, ông điều hành đất nước theo tinh thần đó, thúc đẩy nhiều chính sách gây tranh cãi về thương mại và nhập cư, đồng thời phát động cuộc chiến với Iran, điều mà phần lớn người Mỹ phản đối.

Và trong ngày 3/11 này, cử tri Mỹ đã gửi tới ông một thông điệp phản đối mạnh mẽ mà sẽ không dễ bị lãng quên.