Ông Nguyễn Bảo Hoàng làm chủ tịch Hội đồng Tín thác Đại học Fulbright Việt Nam: Có gì đáng chú ý?

Ông Nguyễn Bảo Hoàng, con rể của cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, vừa trở thành chủ tịch Hội đồng Tín thác Trường Đại học Fulbright Việt Nam.

Trong một thông báo được công bố hôm 3/11 trên website chính thức, Trường Đại học Fulbright Việt Nam cho biết ông Nguyễn Bảo Hoàng chính thức đảm nhiệm vị trí chủ tịch Hội đồng Tín thác kể từ ngày 1/11/2026.

Ông Bảo Hoàng được bổ nhiệm vào chức vụ này để thay thế cho ông Chris Helzer, nhân vật chuyển sang vị trí phó chủ tịch Hội đồng Tín thác.

Sự bổ nhiệm này lập tức thu hút nhiều sự chú ý, không chỉ bởi ông Nguyễn Bảo Hoàng có một lý lịch đặc biệt, mà còn bởi Fulbright Việt Nam từng bị giới dư luận viên cũng như một số cơ quan truyền thông chính thống, đặc biệt là kênh Truyền hình Quốc phòng, cáo buộc là nơi ươm mầm "cách mạng màu".

Ông Nguyễn Bảo Hoàng là ai?

Ông Nguyễn Bảo Hoàng – còn gọi là Henry Nguyen – sinh năm 1973 tại Sài Gòn. Cha ông là ông Nguyễn Bá Bang, một cựu quan chức của Bộ Kinh tế Việt Nam Cộng hòa. Sau khi Sài Gòn sụp đổ, ông Nguyễn Bá Bang đưa gia đình chạy nạn sang Mỹ.

Ông Nguyễn Bảo Hoàng tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành văn học cổ điển tại Đại học Harvard, có bằng bác sĩ y khoa của Trường Y khoa (MD) và bằng thạc sĩ quản trị kinh doanh (MBA) của Trường Quản trị Kellogg, đều thuộc Đại học Northwestern, theo lý lịch do Đại học Fulbright Việt Nam công bố.

Mối quan hệ giữa cha con ông Nguyễn Bảo Hoàng với chính quyền Việt Nam bắt đầu được biết đến vào năm 2001, khi ông Nguyễn Bá Bang thành lập công ty viễn thông Viaworld Internet Telecommunications Corporation (VITC), hợp tác với Tổng công ty Bưu chính Viễn thông (VNPT) thuộc nhà nước. Sau khi VITC thành lập văn phòng ở Hà Nội, ông Bảo Hoàng bắt đầu hoạt động nhiều hơn tại Việt Nam.

Vào năm 2003, ông Nguyễn Bảo Hoàng trở thành tổng giám đốc quỹ đầu tư IDG Ventures Vietnam (thuộc Tập đoàn Dữ liệu Quốc tế IDG) khi IDG đầu tư mạnh vào Việt Nam. IDG và Nguyễn Bảo Hoàng được biết đến trong giai đoạn này với các khoản đầu tư vào VC Corporation, YAN Media Group, Vật Giá và VinaGame.

Sau đó, ông Nguyễn Bảo Hoàng tiếp tục mang các thương hiệu ẩm thực như Pizza Hut và đặc biệt là McDonald's đến Việt Nam. Sự ra đời của Tạp chí Forbes phiên bản tiếng Việt cũng là một trong những nỗ lực đáng chú ý của doanh nhân này.

Vào năm 2008, doanh nhân Nguyễn Bảo Hoàng tổ chức đám cưới với bà Nguyễn Thanh Phượng, con gái của ông Nguyễn Tấn Dũng. Đây là giai đoạn mà ông Nguyễn Tấn Dũng đang dần trở thành một thủ tướng đầy quyền lực, trong đó giới quan sát nhận thấy quyền lực của chính phủ có phần lấn át quyền lực của ban lãnh đạo Đảng khi đó do ông Nông Đức Mạnh làm tổng bí thư.

Cuộc hôn nhân này gây chú ý bởi cả khía cạnh chính trị lẫn kinh doanh. Việc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng kết thông gia với ông Nguyễn Bá Bang là một cựu quan chức Việt Nam Cộng hòa đã làm dấy lên nhiều tranh luận trái chiều. Một số chỉ trích trong khi số khác coi đó là biểu hiện thực chất của sự hòa giải.

Về kinh doanh, ông Nguyễn Bảo Hoàng đang quản lý các quỹ đầu tư và dự án kinh doanh hàng trăm triệu đô la, còn bà Nguyễn Thanh Phượng là người đứng đằng sau Ngân hàng Bản Việt. Các hoạt động kinh doanh của họ được đánh giá là sẽ thuận lợi hơn khi kết hợp lại với nhau dưới thời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Ông Nguyễn Tấn Dũng rời chức vụ thủ tướng và về hưu vào tháng 4/2016, đối thủ chính trị của ông là Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã bắt đầu thực hiện một cuộc "đốt lò".

Hàng loạt nhân vật liên quan đến ông Dũng, trong đó có Ủy viên Bộ Chính trị Đinh La Thăng, cựu Bộ trưởng Công thương Vũ Huy Hoàng và nhiều doanh nhân, đã bị kỷ luật, truy tố, lãnh án tù.

Trong thời gian đó, các hoạt động của ông Bảo Hoàng và bà Thanh Phượng dường như ít nổi bật trên truyền thông.

Tuy nhiên, sự kiện ông Trọng qua đời vào tháng 7/2024 cùng với sự trỗi dậy của ông Tô Lâm đã làm thay đổi cơ bản cục diện này. Ông Nguyễn Tấn Dũng đã xuất hiện trở lại trên truyền thông rất thường xuyên, được đánh giá là người đóng vai trò lớn trong quá trình xây dựng và củng cố quyền lực của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Trong giai đoạn này, các hoạt động kinh doanh của bà Nguyễn Thanh Phượng và ông Nguyễn Bảo Hoàng cũng được truyền thông đăng tải nhiều hơn.

Ông Nguyễn Bảo Hoàng cũng được biết đến nhiều với các khoản đầu tư vào lĩnh vực thể thao và các hoạt động của ông trong lĩnh vực này, đảm nhiệm các cương vị như chủ tịch Liên đoàn Bóng rổ Việt Nam và chủ tịch Liên đoàn Bóng rổ Đông Nam Á.

Ông từng dẫn đội tuyển bóng rổ Việt Nam đi dự SEA Games năm 2023 tại Campuchia, nơi đội nữ giành huy chương vàng nội dung 3x3.

Fulbright Việt Nam và làn sóng tấn công 'giáo dục khai phóng', 'cách mạng màu'

Quyết định thành lập Đại học Fulbright Việt Nam được chính thức trao vào tháng 5/2016, trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Mỹ Barack Obama.

Trước đó, dường như bất đồng về tự do học thuật đã khiến nỗ lực thành lập đại học này gặp trắc trở trong một thời gian dài. Quốc hội Mỹ luôn nhấn mạnh rằng Đại học Fulbright Việt Nam là trường phi lợi nhuận và độc lập, được hưởng tự do học thuật kiểu Mỹ. Điều này là một điểm nhạy cảm đối với Việt Nam vốn luôn muốn kiểm soát nội dung các giáo trình giảng dạy, nhất là trong các trường đại học.

Đến năm 2015, tuyên bố chung Việt – Mỹ trong chuyến đi mang tính lịch sử tới Nhà Trắng của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng có nội dung: "Việt Nam sẽ cấp giấy phép đầu tư cho cơ sở của Đại học Fulbright tại Thành phố Hồ Chí Minh".

Ông Ted Osius, Đại sứ Mỹ giai đoạn 2014-2017, kể lại trong hồi ký Không gì là không thể: "Tại Khách sạn Waldorf ở New York, với các ủy viên Bộ Chính trị và các bộ trưởng chính phủ chứng kiến, Tổng Bí thư Trọng đã tuyên bố rằng Đại học Fulbright sẽ có tự do học thuật đầy đủ và tự quản. Đây là điều còn hơn cả mong đợi của chúng tôi từ nhà lý luận chủ chốt của Đảng. Trước đó, các trường đại học tại Việt Nam chỉ được phép dạy những gì Đảng đã thông qua."

Đại sứ Osius cho biết thêm: "Đại học Fulbright sẽ được cấp giấy phép với tư cách là một tổ chức của Việt Nam chứ không phải một tổ chức từ nước ngoài cấy vào, và chính phủ tại Hà Nội nhận ra rằng trao quyền tự chủ và hứa hẹn về tự do học thuật có tác động đáng kể lên sự kiểm soát của Đảng đối với những gì mà sinh viên học."

Dù có cam kết của người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam, nhưng "tự do học thuật", "giáo dục khai phóng" vẫn là những khái niệm nhạy cảm đối với nhiều cán bộ Đảng và đội ngũ dư luận viên, đặc biệt là với thực tế Fulbright nhận tài trợ từ chính quyền Mỹ.

Vào năm 2024, Đại học Fulbright Việt Nam đã hứng chịu một làn sóng tấn công trực tuyến tố cáo cơ sở giáo dục này là "ổ cách mạng màu". Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam do quân đội điều hành vào ngày 21/8/2024 có phóng sự với nhan đề Không để cách mạng màu đổi màu giáo dục và khẳng định "lễ tốt nghiệp không có quốc kỳ Việt Nam" cùng khẩu hiệu "không sợ hãi – fearless" là những biểu hiện của "cách mạng màu". Tuy nhiên, video này sau đó đã bị gỡ khỏi kênh Quốc phòng Việt Nam.

Sau đó, Đại học Fulbright Việt Nam đã đăng thư ngỏ khẳng định tính chính danh của trường, viện dẫn việc trường được thành lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, trường cũng liên tục nhấn mạnh rằng "Fulbright Việt Nam là một trường đại học Việt Nam", chịu sự quản lý của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam và trường vẫn cho sinh việc học các môn bắt buộc về lý luận chính trị, pháp luật, giáo dục quốc phòng và an ninh.

Để chấm dứt cuộc tấn công, đến ngày 26/8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng tuyên bố Đại học Fulbright Việt Nam là thành quả của hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Hoa Kỳ và rằng Việt Nam hoan nghênh các hoạt động của Đại học Fulbright Việt Nam như đã được khẳng định trong Tuyên bố chung về nâng cấp quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2023.

Từ đó đến nay, không còn các đợt tấn công rầm rộ và trực diện nhằm vào Đại học Fulbright Việt Nam. Tuy nhiên, làn sóng tấn công vào "tự do học thuật", "giáo dục khai phóng" vẫn rất rầm rộ trên các diễn đàn mạng. Tên của các tổ chức giáo dục như Đại học Fulbright Việt Nam thi thoảng vẫn được nhắc tới trong các bài viết chống "cách mạng màu".

Vai trò của ông Nguyễn Bảo Hoàng tại Fulbright Việt Nam

Ông Nguyễn Bảo Hoàng đã tham gia và gắn bó với Đại học Fulbright Việt Nam ngay từ thời điểm trường này được thành lập vào năm 2016. Ông cùng với bà Nguyễn Thanh Phượng là những người đã cam kết hiến tặng một số tiền lớn cho ngôi trường này.

Theo mô hình quản trị của các trường đại học phi lợi nhuận quốc tế, Hội đồng Tín thác của Đại học Fulbright Việt Nam giữ vai trò định hướng chiến lược, bảo đảm nhà trường thực hiện đúng sứ mệnh và phát triển bền vững.

Vào giai đoạn đầu sau khi thành lập, chức vụ chủ tịch Hội đồng Tín thác của Đại học Fulbright Việt Nam từng gây tranh cãi, khi cựu Thượng nghị sĩ Bob Kerrey được bổ nhiệm, do vai trò của ông này trong cuộc thảm sát Thạnh Phong thời Chiến tranh Việt Nam. Sau đó, trường đã bổ nhiệm bà H. Kim Bottomly thay thế.

Với chức danh chủ tịch Hội đồng Tín thác, ông Nguyễn Bảo Hoàng không trực tiếp điều hành các hoạt động học thuật, giảng dạy. Thay vào đó, ông sẽ cùng Hội đồng định hướng chiến lược và giám sát sự phát triển dài hạn của trường.

Trong thông cáo, Fulbright Việt Nam khẳng định "với nền tảng học vấn, kinh nghiệm lãnh đạo và tâm huyết dành cho giáo dục, ông Nguyễn Bảo Hoàng được kỳ vọng sẽ mở rộng kết nối giữa Fulbright với các trường đại học, tổ chức giáo dục và doanh nghiệp quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và xây dựng Trường Đại học Fulbright Việt Nam trở thành một trong những lựa chọn hàng đầu của sinh viên tại Việt Nam".

Ở một phương diện khác không kém phần quan trọng, theo đánh giá của một số nhà quan sát, sự am hiểu, kinh nghiệm và quan hệ của ông Nguyễn Bảo Hoàng trong doanh giới và chính giới, cùng với thế lực của gia đình cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, sẽ mang lại nhiều thuận lợi và an toàn cho tổ chức giáo dục này.