ترامپ پنجشنبه این هفته با رهبران روسیه و چین درباره ایران گفت‌وگو می‌کند

کاخ سفید اعلام کرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پنجشنبه ۲۸ آبان/۱۹ نوامبر در حاشیه نشست کشورهای آسیا و اقیانوسیه با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، دیداری سه‌جانبه خواهد داشت.

به گفته اولیویا ویلز، سخنگوی کاخ سفید، این دیدار تاریخی میان رهبران آمریکا، روسیه و چین، همزمان با حضور آقای ترامپ در نشست سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا و اقیانوسیه در شهر شنژن برگزار خواهد شد.

او گفت: «رئیس‌جمهور به‌روشنی اعلام کرده است که در کنار موضوعات دیگر، درباره کاهش تسلیحات هسته‌ای در جهان گفت‌وگو خواهد کرد؛ تسلیحاتی که به باور رئیس‌جمهور ترامپ، گسترش آن‌ها بسیار خطرناک است.»

گفته می‌شود که موضوع ایران هم ممکن است در دیدار رهبران سه قدرت بزرگ هسته‌ای جهان مطرح شود، اما موضوع اوکراین در دستور کار این مذاکرات نخواهد بود.

جنگ ایران به یکی از نقاط اختلاف میان دو آمریکا و چین تبدیل شده است. چین بزرگترین خریدار نفت ایران و اصلی‌ترین شریک تجاری جمهوری اسلامی ایران است.

چین و روسیه هنوز درباره نشست سه جانبه اظهارنظری نکرده‌اند.

رسانه‌های دولتی چین دیروز، به نقل از سخنگوی وزارت امور خارجه این کشور، گزارش دادند که شی جین‌پینگ در حاشیه نشست سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا و اقیانوسیه در مذاکرات دوجانبه شرکت خواهد کرد اما اشاره‌ای به برگزاری نشست سه‌جانبه نکردند.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین هم به رسانه‌های دولتی روسیه گفته بود که «نشانه‌هایی حاکی از آمادگی» برای برگزاری چنین مذاکراتی در حاشیه این نشست وجود دارد.

یک مقام ارشد آمریکایی که نامش فاش نشده، به خبرگزاری‌های آسوشیتدپرس و رویترز گفت که انتظار نمی‌رود این گفت‌وگوها به توافقی منجر شود.

آقای ترامپ اواخر چهارشنبه این هفته برای شرکت در نشست دو روزه سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا و اقیانوسیهوارد شنژن خواهد شد. ۲۱ کشور در این نشست شرکت دارند.

به گفته منابع آمریکایی او فردای روز ورودش، یعنی پنجشنبه این هفته در مذاکرات دوجانبه با شی جین‌پینگ شرکت خواهد کرد. این چهارمین دیدار دو رهبر از زمان دوره دوم ریاست جمهوری آقای ترامپ خواهد بود.

اولیویا ویلز گفت: «رئیس‌جمهور ترامپ سفر خود به چین را با برگزاری نشستی سه‌جانبه میان رئیس‌جمهور ایالات متحده، رئیس‌جمهور جمهوری خلق چین و رئیس‌جمهور فدراسیون روسیه به پایان خواهد رساند.»

او افزود که سفر آقای ترامپ، که شامل حضور او در نشست اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسه‌آن) در فیلیپین یک روز پیش از نشست در چین است، به «دستیابی به دستاوردهای تاریخی برای مردم آمریکا و پیشبرد منافع ایالات متحده در منطقه هند و اقیانوس آرام» کمک خواهد کرد.

پیمان کنترل تسلیحات هسته‌ای میان آمریکا و روسیه در ماه فوریه یعنی بهمن گذشته منقضی شد. این وضعیت باعث شد بزرگترین زرادخانه‌های هسته‌ای جهان بدون محدودیت‌ها و سازوکارهای نظارتی مهم باقی بمانند و درعمل همکاری‌های دو کشور در زمینه کنترل تسلیحات که به پایان جنگ سرد کمک کرده بود، متوقف شود.

سازمان ملل متحد از هر دو کشور آمریکا و روسیه خواسته است بدون تاخیر درباره چارچوبی جدید به توافق برسند. با این حال، دونالد ترامپ گفت که می‌تواند این توافق را با پیمانی بهتر جایگزین کند که چین را هم در بر بگیرد. این کشور در حال گسترش زرادخانه هسته‌ای خود است.

مقام‌های ارشد پیشین آمریکا و تحلیلگران در آن زمان به بی‌بی‌سی گفتند که تلاش برای جلب همکاری پکن و مسکو می‌تواند موانع بزرگی ایجاد کند و دستیابی به چنین توافقی ممکن است سال‌ها زمان ببرد.

شی جین‌پینگ طی یک سال اخیر و در فاصله چند روز، به‌طور جداگانه میزبان ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ در پکن بوده است. رئیس‌جمهور آمریکا هم در ماه سپتامبر از همتای چینی خود در واشنگتن میزبانی کرد.

از زمان آغاز تجاوز نظامی روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، پکن به یکی از شرکای تجاری حیاتی مسکو تبدیل شده است. این جنگ روسیه را به انزوای بین‌المللی فرو برده و موجب تحریم‌های اقتصادی و نظامی کشورهای غرب علیه مسکو شده است.

با این حال، توافق بحث‌برانگیز آمریکا برای واردات گازوئیل روسیه و تعلیق تحریم‌ها علیه بزرگترین خریداران نفت و گاز از روسیه، از جمله چین، که ماه گذشته و در آستانه انتخابات میاندوره‌ای کنگره آمریکا انجام شد، نگرانی‌های اروپا را درباره نرمتر شدن موضع دولت آقای ترامپ در قبال روسیه افزایش داد.

در همین حال، دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ در نشست‌های یک سال اخیر خود در پکن و واشنگتن تلاش کرده‌اند تصویری از گرمتر شدن روابط دو کشور ارائه کنند.

هرچند به نظر می‌رسد که در موضوعات مهمی مانند تجارت، رقابت دو کشور برای تسلط بر حوزه هوش مصنوعی و مسئله تایوان، پیشرفت چشمگیری حاصل نشده است.