رسوایی جنسی در انویدیا چگونه به دردسری برای کاخ سفید تبدیل شد؟

دونالد ترامپ چقدر به جنسن هوانگ نزدیک بود؟

پاسخ این است: بسیار نزدیک.

رئیس انویدیا یکی از معدود مدیران تجاری بود که دسترسی مستقیم به رئیس‌جمهوری آمریکا داشت. او بارها با ترامپ دیدار کرده بود، همراه او به بریتانیا سفر کرده بود و در ماه مه نیز برای سفر ترامپ به چین، در هواپیمای ویژه ریاست‌جمهوری آمریکا همراهش بود.

جنسن هوانگ فقط یکی دیگر از میلیاردرهای حوزه فناوری نبود که به دنبال جلب توجه رئیس‌جمهور باشد. او به یکی از صداهای مهم در یکی از بزرگ‌ترین اختلاف‌های درون دولت تبدیل شده بود: اینکه چه میزان از پیشرفته‌ترین فناوری‌های آمریکا باید اجازه ورود به چین را داشته باشد.

انویدیا تراشه‌هایی تولید می‌کند که موتور انقلاب هوش مصنوعی هستند. واشنگتن از سال ۲۰۲۲ صادرات پیشرفته‌ترین پردازنده‌های این شرکت به چین را محدود کرده است، زیرا معتقد است این تراشه‌ها می‌توانند به پکن در توسعه توانایی‌های نظامی و فناورانه کمک کنند.

اما اجرای این محدودیت‌ها دشوار است. تراشه‌ها را می‌توان به‌طور قانونی در کشورهایی مانند سنگاپور و مالزی خریداری و سپس به چین منتقل کرد. شرکت‌های چینی همچنین می‌توانند از طریق مراکز داده خارج از کشور، قدرت پردازشی اجاره کنند.

جنسن هوانگ مدت‌هاست استدلال می‌کند که این محدودیت‌ها نتیجه معکوس دارند. به گفته او، این سیاست‌ها انویدیا را از بازاری عظیم بیرون می‌رانند و شرکت‌های چینی را تشویق می‌کنند جایگزین‌های خود را توسعه دهند.

به نظر می‌رسید ترامپ با این دیدگاه همدلی دارد و سال گذشته به انویدیا اجازه داد فروش برخی تراشه‌ها به چین را در ازای سهمی از درآمد از سر بگیرد، هرچند پیشرفته‌ترین تراشه‌های «بلک‌ول» همچنان مشمول ممنوعیت‌اند.

اما حالا این رابطه بسیار پیچیده‌تر به نظر می‌رسد.

واشنگتن چه می‌دانست و چه کرد؟

اتهام‌های مطرح‌شده درباره رابطه گزارش‌شده جنسن هوانگ با آلیس هوانگ، که هیچ نسبت خانوادگی با او ندارد و از مدیران سابق شرکت «مگاسپید» مستقر در سنگاپور بوده، این احتمال را مطرح کرده که یک عملیات اطلاعاتی خارجی نه فقط یک تاجر قدرتمند، بلکه فردی را هدف گرفته باشد که دسترسی کم‌ سابقه به رئیس‌جمهوری آمریکا داشته است.

گزارش‌ها حاکی است نهادهای اطلاعاتی آمریکا به ارتباط آلیس هوانگ با دستگاه اطلاعاتی چین مظنون‌اند. پکن این اتهام‌ها را رد کرده است.

هیئت‌مدیره انویدیا گفته دلیلی ندارد باور کند اسرار شرکت یا امنیت ملی به خطر افتاده باشد. اما این رابطه پرسش بسیار بزرگ‌تری را مطرح کرده است: دولت واشنگتن چه می‌دانست و در برابر آن چه کرد؟

این پرسش مستقیما به هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، می‌رسد.

وزارتخانه او مسئول کنترل صادرات فناوری‌های حساس آمریکا بود. هم‌زمان فشارهایی نیز بر آن وارد می‌شد تا درباره نگرانی‌های مربوط به مگاسپید، یکی از مشتریان انویدیا که مظنون بود به انتقال تراشه‌های پیشرفته به چین کمک می‌کند، اقدام کند.

روز پنجشنبه، تان یونگ پونگ، مدیرعامل مگاسپید که با نام جیمز تان نیز شناخته می‌شود، گفت شرکت «تعهدات خود بر اساس قوانین کنترل صادرات آمریکا را بسیار جدی می‌گیرد» و «متعهد است به شکلی سازنده و شفاف با دولت آمریکا همکاری کند».

او گفت شرکتش با بازرسی‌های وزارت بازرگانی آمریکا همکاری کرده است.

یادداشتی بسیار محرمانه درباره نگرانی‌های مربوط به آلیس هوانگ و مگاسپید در اختیار لوتنیک قرار گرفته بود. او در برابر اقدام علیه این شرکت مقاومت کرد، تصمیمی که اکنون زیر ذره‌بین قرار دارد.

برخی دیگر از مقام‌های ارشد خواهان واکنشی سخت‌گیرانه‌تر بودند.

گزارش شده است که اسکات بسنت، وزیر دارایی، از جمله کسانی بود که پرسید چرا مگاسپید در فهرست سیاه وزارت بازرگانی قرار نگرفته است.

همچنین پرسش‌هایی مطرح شده درباره اینکه چرا تحقیق درباره این شرکت مستقر در سنگاپور، پس از دخالت انویدیا، متوقف شد.

روزنامه نیویورک تایمز گزارش داده است که مشاور حقوقی ارشد انویدیا با بازرسان وزارت بازرگانی که درباره انتقال احتمالی غیرقانونی تراشه‌ها از سوی مگاسپید تحقیق می‌کردند تماس گرفت و به یکی از منصوبان ارشد ترامپ استناد کرد.

گفته می‌شود پس از آن، وزارت بازرگانی تحقیق خود را متوقف و پرونده را به وزارت دادگستری واگذار کرد.

این ماجرا ظاهرا اختلافی جدی درباره جهت‌گیری سیاست ترامپ در قبال چین را برجسته کرد.

هوانگ خواهان دسترسی به بازار چین بود. برخی دیگر از مقام‌ها ظاهرا نگران پیامدهای این موضوع برای امنیت ملی بودند. لوتنیک میان این دو موضع قرار گرفته بود.

اکنون فشار سیاسی در حال افزایش است.

اعضای کنگره از هر دو حزب خواهان پاسخ‌اند.

دموکرات‌ها تحقیقاتی را درباره نحوه بررسی شرکت‌های چینی که برای خرید تراشه‌های هوش مصنوعی تائید شده بودند از سوی وزارت بازرگانی آغاز کرده‌اند.

جمهوری‌خواهان نیز رویکرد دولت را زیر سوال برده‌اند.

کناره‌گیری جنسن هوانگ نیز از شدت فشارها کم نکرده است.

جان مولنار، نماینده جمهوری‌خواه و رئیس کمیته ویژه مجلس نمایندگان درباره چین، گفت موفقیت انویدیا و دیگر شرکت‌های هوش مصنوعی آمریکا به سود منافع ملی است، اما شرکت‌ها «هرگز نباید امنیت کشور ما را به خطر بیندازند» و به شرکت‌های چینی اجازه دسترسی به پیشرفته‌ترین تراشه‌های خود را بدهند.

الیزابت وارن، سناتور دموکرات و ارشدترین عضو حزب در کمیته بانکداری سنا، گفت استعفای هوانگ او را از مسئولیت مبرا نمی‌کند و از لوتنیک خواست توضیح دهد چرا شکاف‌های موجود در کنترل صادرات همچنان باز مانده‌اند.

در همین حال، جنسن هوانگ روز چهارشنبه به قانون‌گذاران جمهوری‌خواه گفت او قصد دارد با درخواست آن‌ها برای ادای شهادت پشت درهای بسته همکاری کند.

کاخ سفید به درخواست بی‌بی‌سی برای اظهارنظر پاسخ نداده با این حال، به روزنامه نیویورک پست گفته است که ترامپ اعتماد کامل خود را به لوتنیک حفظ کرده و او را «تحول‌آفرین‌ترین وزیر بازرگانی در تاریخ معاصر آمریکا» توصیف کرده است.

این حمایت بسیار صریح است، به‌ویژه در شرایطی که گزارش‌هایی منتشر شده مبنی بر این‌که مقام‌ها در حال بررسی این موضوع‌اند که آیا لوتنیک باید مجبور به کناره‌گیری شود یا نه.

چند پرسش آشکار وجود دارد.

اگر واقعا به لوتنیک درباره خطرها هشدار داده شده بود، چرا وزارتخانه او اقدام نکرد؟

و اگر دیگر مقام‌های ارشد واقعا برای اقدام فشار می‌آوردند، چرا این‌همه طول کشید؟

بی‌بی‌سی برای دریافت نظر با وزارت بازرگانی آمریکا تماس گرفته است.

اما پرسش بزرگ‌تری نیز برای ترامپ وجود دارد.

ترامپ رابطه نزدیکی با هوانگ ایجاد کرده بود. او مستقیما در تصمیم‌ها درباره فروش تراشه به چین نقش داشت.

و بنا بر گزارش نیویورک تایمز، درباره نگرانی‌های اطلاعاتی نیز در جریان قرار گرفته بود.

اکنون دیگر دشوار است که این ماجرا صرفا به‌عنوان قضاوت نادرست یک تاجر یا یک وزارتخانه دولتی کنار گذاشته شود.

زندگی شخصی جنسن هوانگ ممکن است جرقه این بحران را زده باشد، اما پرسش‌ها اکنون به خود کاخ سفید رسیده‌اند.

او تا چه اندازه نفوذ داشت؟

ترامپ چه می‌دانست؟

و در نهایت چه کسی مسئول حفاظت از حساس‌ترین فناوری‌های آمریکا بود؟