پشت پرده باندهای مواد مخدر فرانسه؛ کودکانی که برای آدم‌کشی جذب می‌شوند

مردی با صورت پوشیده و کلاه خاکی‌رنگ
    • نویسنده, جیمز واترهاوس
    • شغل, خبرنگار بی‌بی‌سی در پاریس
  • منتشر شده در
  • زمان مطالعه: ۱۱ دقیقه

هشدار: این گزارش حاوی الفاظ نامناسب و توصیف خشونت جنسی است.

زنی که تازه از یک فروشنده مواد مخدر حشیش خریده بود، تصمیم گرفت با پلیس تماس بگیرد.

دلیل این تماس آن بود که در سال ۲۰۲۲، طی دیداری کوتاه در یکی از شهرک‌های مسکونی مارسی، این فروشنده نوجوان همراه با مواد مخدر، یادداشتی نیز به او داده بود.

در آن یادداشت نوشته شده بود: «ما را گروگان گرفته‌اند و کمک لازم داریم. ما ۱۵ ساله‌ایم.»

اوایل امسال در یکی از دادگاه‌های فرانسه گفته شد که این فروشنده نوجوان یکی از دو پسری بود که در اسارت یک باند تبهکار بودند؛ باندی که هر دو در ابتدا به امید پیدا کردن کاری با درآمد، هرچند غیرقانونی، سراغش رفته بودند.

یکی از پسرها کار رسیدگی به پول‌ها را بر عهده داشت و دیگری در خیابان‌های اطراف شهرک فره‌والون مواد می‌فروخت اما طولی نکشید که سرکرده‌های باند آنها را مقصر «کم آمدن» پول فروش دانستند.

در دادگاه گفته شد که پس از آن، این دو مرتب کتک می‌خوردند و برای باج‌گیری مجبورشان می‌کردند برهنه جلوی دوربین برقصند. به یکی از پسرها تجاوز شد.

چند ساعت پس از آنکه یادداشت به دست آن زن رسید، دو نوجوان تلاش کردند از پنجره طبقه دوم فرار کنند و در این میان زخمی شدند. یکی از آنها موفق شد فرار کند ولی دیگری گرفتار شد، کتکش زدند و چاقو خورد، هرچند که زنده ماند.

از % title % عبور کنید و به ادامه مطلب بروید
خبرنامه
خبرنامه بی‌بی‌سی فارسی

گزیده‌ای از مهم‌ترین خبرها، گزارش‌های میدانی و گفت‌وگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.

اینجا مشترک شوید

پایان % title %

پلیس چند نفر را بازداشت کرد. در عکس‌های تلفن یکی از کسانی که متهم به شکنجه این پسرها بود، چند مرد جوان دیگر هم در وضعیتی به همان اندازه دردناک دیده می‌شدند. از آن زمان تاکنون، شش مرد به دلیل بلایی که سر این دو نوجوان آوردند، به مجازات‌های سنگین محکوم شده‌اند.

ماجرای این دو پسر نشان می‌دهد که باندهای مواد مخدر چه تسلطی بر بخش‌هایی از دومین شهر بزرگ فرانسه دارند.

آمیزه فرهنگ مدیترانه‌ای، هنر خیابانی و فضای هیپ‌هاپ، مارسی را به مقصدی محبوب برای گردشگران تبدیل کرده است اما بیرون از مرکز شهر، ماجرا چیز دیگری است.

پس از ماه‌ها تلاش، گروهی از بی‌بی‌سی توانست به این دنیای خطرناک راه پیدا کند؛ دنیایی که در خیابان‌های محروم و شهرک‌های مسکونی پر از ساختمان‌های بلند این شهر بندری شکل گرفته و پلیس به آسانی وارد آن نمی‌شود.

ما با فضایی روبه‌رو شدیم که در آن باندهای بی‌رحم، جوانان آسیب‌پذیر را با وعده پول آسان به دام می‌اندازند و در نهایت آنها را در دنیای فروش مواد مخدر، خشونت و بهره‌کشی گرفتار می‌کنند.

دیدیم که باندها چطور از شبکه‌های اجتماعی برای جذب آدم‌کش استفاده می‌کنند و با چند مرد جوان که درگیر این خشونت شده‌اند، حرف زدیم. یکی از اعضای باند که به دست داشتن در چند قتل متهم است، از زندان توضیح داد که چطور «خونسردی‌اش» به او کمک کرده میان تبهکاران پیشرفت کند.

تصویری از صفحه نمایش که گروهی از مردان با کلاه و ماسک را نشان می‌دهد که بالای میزی بیانیه‌ای ویدئویی می‌خوانند. روی رومیزی حروف «DZ» نوشته شده و بخشی از پرچم ملی الجزایر به رنگ‌های سبز، قرمز و سفید دیده می‌شود.
توضیح تصویر، تصویری از یکی از بیانیه‌های ویدئویی جنجالی دی‌زد مافیا

قدرتمندترین باند این شهر، دی‌زد مافیا، از یک جنگ خونین بر سر قلمرو پیروز بیرون آمد و حالا یکی از ترسناک‌ترین سازمان‌های جنایی فرانسه است.

«دی‌زد» کد رسمی اینترنتی کشور الجزایر است؛ جایی که یکی از بنیان‌گذاران این باند، مردی فرانسوی-‌الجزایری به نام مهدی لاریبی، اوایل امسال بر اساس حکم بازداشتی که فرانسه صادر کرده بود، بازداشت شد.

به گفته دیمیتری زولاس، رئیس اداره مبارزه با قاچاق مواد مخدر فرانسه، این گروه جنایتکار در سال ۲۰۲۳ سر زبان‌ها افتاد؛ زمانی که اولین باند فرانسوی شد که با انتشار بیانیه‌های ویدئویی از بدنامی‌اش بهره برد و از شبکه‌های اجتماعی برای معرفی خودش به عنوان یک برند استفاده کرد.

تازه‌ترین بیانیه این گروه در ژوئیه منتشر شد؛ زمانی که شهردار یکی از شهرهای نزدیک، پس از آن که اطلاعات به دست آمده نشان داد ممکن است هدف این گروه قرار بگیرد، ناچار تحت حفاظت پلیس قرار گرفت.

در یک ویدئوی اینترنتی، شش مرد نقاب‌دار سیاه‌پوش پشت میزی ایستاده بودند و یکی از آنها بیانیه‌ای خواند که دست داشتن دی‌زد مافیا را رد می‌کرد.

گسترش بازار مواد مخدر غیرقانونی در فرانسه، که همراه با حجم بالای حشیش و مواد مخدر صنعتی، شاهد افزایش شدید واردات کوکائین هم بوده، به رشد سریع این باند کمک کرده است.

به گفته آقای زولاس انتظار می‌رود که تعداد مصرف‌کنندگان کوکائین در فرانسه به‌زودی به دو میلیون نفر برسد؛ رقمی که در سال ۲۰۱۷ ششصد هزار نفر بود. به گفته او، قاچاق مواد مخدر در سراسر فرانسه سالانه حدود ۸/۱ میلیارد دلار درآمد ایجاد می‌کند و ۲۰۰ هزار نفر در آن دست دارند.

بسیاری از توزیع‌کنندگان این مواد کودکانند و مقام‌ها می‌گویند که شمار افراد زیر سن قانونی که درگیر قاچاق می‌شوند رو به افزایش است. طبق آمار رسمی، در سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۱۰ هزار کودک به نوعی در این کار دست داشتند.

دی‌زد مافیا نمونه بارز این وضعیت است. این باند برای رسیدن به مشتریان بیشتر، به اعضای بیشتر و در نتیجه کودکان بیشتری نیاز دارد.

ما دریافتیم که این باند حالا از سراسر فرانسه جوانان را به خدمت می‌گیرد؛ نه فقط برای فروش مواد مخدر، بلکه برای آدم‌ربایی، شکنجه و قتل.

از نگاه سرکرده‌هایی که معمولا از زندان یا خارج از کشور آنها را کنترل می‌کنند، این نسل به آسانی فاسد می‌شود و در عین حال قابل جایگزینی و دورریختن است.

همان‌طور که پلیس و قضات هشدار می‌دهند، وقتی این کودکان وارد دنیای زیرزمینی مارسی می‌شوند، بیرون آوردنشان بسیار سخت است.

زنی با موهای کوتاه بور، عینک و بلوز آبی روشن کنار عکس سیاه و سفید بزرگی از یک مرد جوان ایستاده است. تسبیحی روی عکس آویخته شده و زیر آن شمع‌هایی روشن است.
توضیح تصویر، یک پزشک به کارین تلفن زد و درباره پسرش هوگو، گفت: «پسرتان دیشب به اینجا آورده شد. گلوله به سرش خورده بود»

کمتر کسی به اندازه کارین بروئیار، مادری که در آن سر فرانسه و تقریبا در دورترین نقطه ممکن از ساحل مدیترانه زندگی می‌کند، بهای انسانی عملکرد باندهای مارسی را لمس کرده است.

پسرش، هوگو، اولین بار در ۱۵ سالگی پس از دعوایی با خانواده، از خانه‌شان در روستایی در نر (شمالی‌ترین شهرستان فرانسه) فرار کرد. سه روز بعد پلیس او را در حدود هزار کیلومتر دورتر در مارسی پیدا کرد و در حالی که پول و حشیش همراه‌اش بود، به خانه برگردانده شد.

اما چند سال بعد، در سال ۲۰۲۳، هوگو تصمیم گرفت دوباره به جنوب برود و به پدر و مادرش گفت که در رستورانی نزدیک مارسی کاری برای تعطیلات پیدا کرده است.

کارین می‌گوید: «مرتب خبر می‌داد. به من زنگ می‌زد، همه چیز خوب پیش می‌رفت.»

سه هفته بعد، یک پزشک تماس گرفت. کارین می‌گوید که هرگز حرف‌های او را فراموش نمی‌کند: «پسرتان دیشب به این جا آورده شد. گلوله به سرش خورده بود.»

پلیس معتقد است هوگو را از منطقه‌ای که زیر کنترل یک باند بود برای درمان آورده بودند و گمان می‌کند که با یکی از باندها ارتباط داشته است.

آن منطقه کارتیه نوآر بود.

در پیش‌زمینه درختان و ساختمان‌های آپارتمانی دیده می‌شوند و سمت چپ یک پارکینگ قرار دارد. در دوردست تپه‌های بلند پیداست و آسمان آبی است.
توضیح تصویر، دی‌زد مافیا در کارتیه نوآر مارسی قدرت را در دست دارد

بهترین راه ما برای ورود به کارتیه نوآر، جایی که دی‌زد مافیا در آن حکمرانی می‌کند، کمک گرفتن از فادلا ویدف است؛ یکی از ساکنان ۴۱ ساله این منطقه و مادر چهار فرزند که ما را در محله می‌گرداند.

سی‌وهفت ثانیه پس از ورود به یکی از شهرک‌های مسکونی، خودمان را در محاصره می‌بینیم.

همین که پژوی فادلا از کنار یکی از ایست‌های بازرسی باند می‌گذرد، صدای بوق ماشین‌ها بلند می‌شود؛ نوجوانانی که آنجا نگهبانی می‌دهند فورا دوربین ما را می‌بینند. فادلا هشدار می‌دهد: «صبر کنید، فیلم نگیرید.»

در همین حال یک خودروی شاسی‌بلند خاکستری ما را مجبور می‌کند کنار جاده بایستیم. فادلا به راننده کنجکاو می‌گوید: «دارم برای انجمن مسکن‌مان گزارش تهیه می‌کنم.»

او سرانجام می‌پذیرد که به شرط متوقف کردن فیلم‌برداری، بگذارد برویم.

دیدن خودرویی غیر ماشین‌های پلیس که این‌طور با قاطعیت حرکت می‌کند ترسناک است و رفتنش موجب می‌شود نفس راحتی بکشیم.

فادلا می‌گوید: «این اواخر باندها خیلی تهاجمی شده‌اند. فقط سعی می‌کنیم که جوان‌هایمان بفهمند اتفاقی که دارد می‌افتد، اشتباه است.»

حرف‌های فادلا بازتاب ترسی گسترده‌تر در میان خانواده‌های این منطقه است: این که فرزندانشان با وسوسه پول‌های کلان به راه جنایتی کشیده شوند که معصومیتشان را از آنها می‌گیرد.

آب آبی پررنگ دریا بخش زیادی از تصویر را پر کرده است. در دوردست، در امتداد ساحل، تاسیسات صنعتی و ساختمان‌هایی دیده می‌شود. در پیش‌زمینه، مردی با صورت پوشیده روی یک قایق با مرد دیگری صحبت می‌کند.
توضیح تصویر، کمیل که می‌گوید از دی‌زد مافیا جدا شده، فقط حاضر شد دور از شهر، روی یک قایق، با بی‌بی‌سی حرف بزند

پول همان چیزی است که یک مرد جوان را واداشت سال‌های نوجوانی‌اش را با دی‌زد مافیا بگذراند.

برای اینکه مصاحبه‌شوندگان بتوانند آزادانه حرف بزنند یا به دلیل نگرانی‌های امنیتی، پذیرفته‌ایم که هویتشان را پنهان نگه داریم.

کمیل به ما می‌گوید که در باند پله‌پله بالا رفت تا جایی که «مسئولیت امنیت» یکی از مناطق تحت کنترل باند را بر عهده گرفت.

این جوان که حالا ۲۰ ساله است و می‌گوید از این گروه جدا شده، به ‌شدت نسبت به ما بدگمان است ولی می‌پذیرد، تعریف کند که باند چطور اعضای جوان را جذب می‌کند: «بلدند چطور توی ذهنت نفوذ کنند. هر چه بخواهی، به تو می‌دهند.»

به گفته او، این می‌تواند از ماشین‌های گران‌قیمت و آپارتمان‌های بزرگ گرفته تا مواد مخدر و روسپی باشد: «به خاطر چیزهایی که به تو می‌دهند احساس وفاداری می‌کنی. تا آخرش می‌مانی، تا وقتی یا بمیری یا بیفتی زندان.»

کمیل در مورد اتفاق تلخی که در صورت آگاه شدن باند از نقطه ضعف یک عضو می‌افتد، گفت: «از آن سوءاستفاده می‌کنند. دیگر غلام حلقه‌به‌گوششان هستی، کارت تمام است.»

یکی از اعضای دی‌زد مافیا به نام آدام (نام مستعار)، در تماس تصویری از طریق اسنپ‌چت به ما می‌گوید که عضو یکی از تیم‌های ترور این باند بوده است.

او پس از آن که در چند قتل درگیر شد، اکنون در زندان منتظر محاکمه است: «مردم متوجه اراده‌ام و خونسردی‌ام شدند و بی‌آنکه خودم بخواهم، از نردبان باند بالا رفتم. آنجا شد جای من، باید با آن کنار می‌آمدم.»

در این گفت‌وگو، او قبول می‌کند، قتل‌هایی که به آنها متهم شده «خیلی تکان‌دهنده» بوده است: «سوءقصد در روز روشن، وسط ترافیک... از رفتن سراغ یک نفر برای زدنش و سیلی زدن به او گرفته تا بردنش جلوی مادرش و سوزاندنش داخل ماشین. به نظرم توانایی خونسرد ماندنم خوب است، نسبتا خوب از پسش برمی‌آیم.»

روی دیواری کرم‌رنگ، دیوارنگاره‌ای رنگارنگ از سه طومار به رنگ پرچم‌های ملی الجزایر، مراکش و جامائیکا کشیده شده که قیمت مواد مخدر را فهرست کرده است. کنار آن به زبان فرانسوی نوشته شده: «ممنون، به امید دیدار».
توضیح تصویر، دیوارنوشته‌ای روی یک دیوار، کنار فهرست قیمت کوکائین، حشیش و ماری‌جوانا، نوشته است: «ممنون، به امید دیدار»

از آدام می‌پرسیم که آیا هنگام انجام چنین کارهای بی‌رحمانه‌ای پشیمان می‌شود یا نه.

او می‌گوید که «تا حدی احساس گناه می‌کند»، پشیمان نیست: «اگر من این کارها را نکرده بودم، کسان دیگری بودند که به جای من انجامشان می‌دادند و همین‌طور الی آخر. من هم فقط یکی از مهره‌ها هستم.»

او هم مثل بسیاری از نوجوانان مارسی می‌دانست که در قاچاق مواد مخدر می‌شود به سرعت پول‌های کلان به دست آورد. حالا که بیست‌وچند سال دارد، قبول می‌کند فضایی که واردش شد یک «تله» بود.

در یکی از به اصطلاح نقطه‌های معامله در یک شهرک مسکونی دولتی که دی‌زد مافیا آن را در کنترل دارد، فهرست قیمت کوکائین، حشیش و ماری‌جوانا روی دیوار نقاشی شده است.

این شهرک برای فروشندگان مواد مخدر مثل یک دژ طبیعی است. با داشتن تنها یک جاده اصلی برای رفت‌وآمد، آنها می‌توانند جریان مشتریان را کنترل کنند و ببینند پلیس دارد می‌آید یا نه.

در این مناطق، پیچیدن صدای شلیک سلاح‌های خودکار در دل شب چیز عجیبی نیست.

پس از ماه‌ها مذاکره، مدیر یکی از نقطه‌های معامله که برای باندی رقیب کار می‌کند، می‌پذیرد که در محل کارش با ما دیدار کند.

مردی که با ‌ماسک سیاه، عینک تیره و کلاه خاکی‌رنگ هویتش را پنهان کرده، جلوی دیواری زبر صحبت می‌کند
توضیح تصویر، جو، یکی از اعضای باند، می‌گوید در ۱۳ سالگی ماهانه حدود ۳ هزار و ۵۰۰ دلار درآمد داشت

صبح زود وارد شهرک می‌شویم. آواز پرندگان و بچه‌هایی که پیاده به مدرسه می‌روند، تضادی آشکار با عملیات تبهکاری گسترده‌ای دارد که اینجا در جریان است.

جو می‌گوید که در ۱۳ سالگی، ماهانه حدود ۳ هزار و ۵۰۰ دلار درمی‌آورد. به گفته او، این رقم حالا به ماهانه ۵ هزار و ۸۰۰ تا ۱۱ هزار و ۶۰۰ دلار رسیده است.

انگار باور دارد مسیر زندگی‌اش از قبل رقم خورده است؛ مسیری که البته پول خوبی هم در آن هست.

از جو می‌پرسیم آیا به جان‌هایی فکر می‌کند که به خاطر خشونت باندش از دست رفته‌اند، ولی این جوان ۲۳ ساله مدت‌هاست با درد و ویرانی‌ای که قاچاق مواد مخدر به بار می‌آورد کنار آمده است.

او شانه بالا می‌اندازد و می‌گوید: «آدم‌ها را نابود می‌کند ولی هر کدام از ما خودمان انتخاب می‌کنیم.»

آقای زولاس از اداره مبارزه با قاچاق مواد مخدر می‌گوید، کاری که باند جو و دی‌زد مافیا انجام می‌دهند، تهدیدی برای امنیت ملی است.

به گفته او، تصادف‌های رانندگی، خشونت خانگی، افسردگی، خودکشی و سالانه بیش از ۷۰۰ مورد مصرف بیش از حد مواد مخدر از پیامدهای آن است: «اقتصاد را هم از مسیر خود منحرف می‌کند. ما به سمت فروپاشی احتمالی و همه‌جانبه نظام عدالت کیفری پیش می‌رویم.»

تصویری از یک ویدئو که دو مرد جوان را در حال شلیک از بالکنی سرپوشیده نشان می‌دهد؛ نفر سوم در سمت راست با دست راستش به جایی اشاره می‌کند. در دوردست یک ساختمان آپارتمانی دیده می‌شود.
توضیح تصویر، اعضای دی‌زد مافیا در حال شلیک از یک بالکن در مارسی فیلم‌برداری شدند و این تصاویر بعدا در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد

پلیس در مارسی و شهرهای دیگر در مبارزه با باندهای مواد مخدر به موفقیت‌هایی رسیده است. عملیات جنایی خنثی می‌شود، سرکرده‌های بیشتری بازداشت می‌شوند و مواد مخدر توقیف می‌شود.

به گفته پلیس، از سال ۲۰۲۴ حدود هزار نفر مرتبط با دی‌زد مافیا بازداشت و ۶۰۰ نفر زندانی شده‌اند اما در مجموع، این نبرد به جای آسان‌تر شدن، دشوارتر می‌شود.

باندها برای گسترش فعالیت‌هایشان یا جایگزین کردن اعضایی که بازداشت یا کشته شده‌اند، از شبکه‌های اجتماعی به عنوان ابزاری قدرتمند برای جذب نیرو استفاده می‌کنند؛ به‌خصوص از زمان همه‌گیری کرونا که بخش زیادی از فروش خیابانی مواد مخدر به فضای مجازی رفت.

ما در شبکه‌های اجتماعی پست‌های بی‌شماری پیدا کردیم که برای علاقه‌مندان به کار راننده، پیک و آدم‌کش در مارسی آگهی شغلی می‌دادند و اغلب از تصاویر جذابی استفاده می‌کردند که با هوش مصنوعی ساخته شده بود.

دامنه جذب نیرو هم گسترده‌تر شده، چون جذب جوانان محلی سخت‌تر شده است؛ آنها حالا بیشتر می‌دانند ممکن است چه بلایی سرشان بیاید.

به گفته پلیس، این آگهی‌ها به دست نوجوانان در بیشتر نقاط فرانسه، از جمله پاریس، نانت و لیل می‌رسد و آنها را به شدت به سوی مارسی و کارتیه نوآر می‌کشاند.

ماموران پلیس می‌گویند، آگهی‌های اینترنتی، چهره معمول کسانی را که به باندها می‌پیوندند هم تغییر داده است.

حالا اغلب این افراد سابقه جنایی ندارند، ولی آسیب‌پذیری‌هایی دارند که می‌شود از آنها سوءاستفاده کرد، مثل زندگی خانوادگی دشوار.

تیبو فونتن، رئیس اداره مبارزه با جرائم سازمان‌یافته فرانسه، می‌گوید: «آدم‌هایی بی‌وجدان این افراد را به خدمت می‌گیرند و یکراست به کام خطر می‌فرستند.»

به گفته او، بی‌تجربگی این افراد در کار جنایی باعث می‌شود راحت‌تر و سریع‌تر بازداشت شوند.

کارین هنوز نمی‌داند چرا به پسرش، هوگو، شلیک کردند.

از او می‌پرسیم به سرکرده‌های باندها که در مارسی کودکان و مردان جوان را به خدمت می‌گیرند چه می‌گوید. پاسخ می‌دهد: «آنها خانواده‌ها را نابود می‌کنند. خواهرهای کوچک، برادرهای کوچک، پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها. ولی خب، فکر نمی‌کنم این آدم‌ها واقعا قلب داشته باشند.»

رستورانی که پسرش گفته بود در آن کار خواهد کرد واقعا وجود داشت، اما کارکنانش به کارین گفتند هرگز کسی به نام هوگو را استخدام نکرده‌اند.

دلیل مرگ او تقریبا به طور قطع در کارتیه نوآر مارسی نهفته است.