BBC News, Somali
U gudub qaybta macluumaadka

Waxaad eegaysaa nooca qoraalka kaliya ee boggan oo isticmaala xog yar. Eeg nooca ugu weyn ee boggan oo ay ku jiraan dhammaan sawirada iyo muuqaallada.

Igu celi boggaga ugu weyn

Faransiiska oo wajahaya hubanti la'aan siyaasadeed kadib markii doorashadii baarlamaanka aaney cidna helin aqlabiyad

Dagaalka ayaa waxaa ku dhintay tiro badan oo ah miliiishiyaadkii iska soo horjeeday

Tebin toos ah

  1. Ciraaq oo ka hadashay weerarkii saaka lagu qaaday garoonka Riyaad

    Xafiiska Ra'iisul Wasaaraha Ciraaq ayaa soo saaray bayaan uu ku cambaareynayo weerarkii lagu qaaday Garoonka Caalamiga ah ee King Khalid ee magaalada Riyaad.

    Weerarkaasi wuxuu horseeday "in aan loo aaba yeelin amniga iyo xasilloonida gobolka", sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay afhayeenka ciidamada qalabka sida.

    Bayaanka ayaa lagu xusay in Ciraaq ay "diiddan tahay kasii badbadinta tallaabooyinka milateri iyo falalka gardarrada ah", maadaama ay arrimahaasi "sii xoojinayaan khilaafaadka, isla markaana ay saameyn xun ku yeelanayaan nabadda".

    "Ciraaq waxay mar walba taageeraysay wadahadalka iyo is-fahamka oo ah beddelka tallaabooyinka milateri ama kuwa rabshadaha wata," ayaa lagu yiri bayaanka.

  2. Midowga Yurub oo ka falceliyay weerarkii saaka Xuutiyiinta ku beegsadeen garoonka Riyaad

    Madaxa Guddiga Midowga Yurub Ursula von der Leyen ayaa sheegtay in weerarku uu yahay "kor u qaadis khatar ah oo xaaladda lagu sii xumeynayo".

    Qoraal ay soo dhigtay barta X ayay ku tiri: "Waxaan garab taagannahay Sacuudi Carabiya iyo dadkeeda."

    Wasiirka Arrimaha Dibadda ee UK Ed Miliband ayaa sheegay inuu "aad uga naxay" weerarka, isagoo raaciyay "waxaan garab taagannahay dadka ay waxyeelladu soo gaartay"

    Wuxuu kula taliyay muwaadiniinta Britain inay ka fogaadaan garoonka diyaaradaha, isla markaana ay raacaan talooyinka safarka ee dowladda iyo kuwa mas'uuliyiinta Sacuudiga.

  3. War deg deg ah, Kooxda Xuutiyiinta oo ka digtay in la isticmaalo garoomada diyaaradaha Sacuudiga

    Ka dib weerar dhimasho badan dhaliyay oo ka dhacay Garoonka Diyaaradaha ee Riyaad oo ay ku dhinteen 12 qof, Xuutiyiinta Yemen ayaa ka digay isticmaalka garoomada diyaaradaha ee Sacuudiga.

    War-saxaafadeed ay soo saareen Xuutiyiinta ayaa uga digay xafiisyada iyo shirkadaha diyaaradaha, iyo sidoo kale dadka safarka ah, inaysan isticmaalin garoomada diyaaradaha ee Sacuudiga.

    In kasta oo bayaanka Xuutiyiinta uusan si toos ah u xusin weerarkii Sabtidii, Oktoobar 10, haddana kooxdu waxay horey u sheegatay mas'uuliyadda weerarro kala duwan oo ka dhacay garoonka diyaaradaha ee Riyaad Khamiistii, Oktoobar 7.

    Sida laga soo xigtay Hay'adda Duulista Rayidka ee Sacuudiga, laba muwaadin oo Sacuudiyaan ah, mid Mareykan ah, laba Bangladesh ah, mid Masri ah, mid Jordanian ah iyo mid Falastiini ah ayaa lagu dilay weerarkii xalay. Weerarku wuxuu sababay in ka badan 300 oo dhaawac ah.

  4. Muxuu Maraykanku qarni kaddib dib ugu laabanayaa fulinta dilka toogashada ah ee fagaaraha ka dhacaya?

  5. War ka soo kordhay Sacuudiga kaddib weerarkii garoonka Riyad

    Hay’adaha duulista rayidka ee Sacuudiga ayaa soo saaray ogeysiis duulimaad oo rasmi ah, oo loo yaqaan NOTAM, kaas oo lagu kordhiyay muddada xirnaanshaha Garoonka diyaaradaha aalamiga ah ee King Khalid ee magaalada Riyadh, caasimadda dalka.

    NOTAM waa ogeysiis rasmi ah oo duuliyeyaasha iyo shaqaalaha diyaaradaha siiya macluumaad degdeg ah oo muhiim u ah badbaadada duulimaadyada. Ogeysiiska noocan ah wuxuu ka digayaa khataraha ka iman kara waddada ay diyaaraddu marayso ama goob kasta oo saameyn ku yeelan karta badbaadada duulimaadka.

    Si kastaba ha ahaatee, mas’uuliyiinta Sacuudiga weli ma aysan soo saarin bayaan rasmi ah oo ku saabsan kordhinta muddada xirnaanshaha Garoonka Diyaaradaha Riyadh.

    Hore ayaa garoonka loo xiray kadib weerarro ay Xuutiyiintu ku qaadeen garoonka diyaaradaha caalamiga ah ee King Khalid ee Riyadh, kuwaas oo ay ku dhinteen 12 qof, in ka badan 300 oo kalena ay ku dhaawacmeen.

  6. Geerida mataanaha saacadaha kooban kala dambeyay ee gilgishay quluubta dad badan

    Sheekadan ayaa soo jiidatay dareenka dadweynaha, ma aha oo keliya geerida mataanaha oo ku geeriyooday laba maalmood gudahood, balse sidoo kale xiriirka dhow ee ka dhexeeyay iyo in waalidkood ay ka shaqeeyaan waaxda caafimaadka Nigeria, ayaa sheekada ka dhigtay mid Dareen gaar ah leh.

    Dr. Hadiyah Usman iyo Dr. Aidah Usman, oo labaduba 28 jir ahaa, waxay tan iyo carruurnimadoodii la noolayeen cudurka sickle cell.

    Marka laga soo tago murugada ka dhalatay geerida labada gabdhood ee muddada laba maalmood gudahood ah, dhacdadani waxay sidoo kale iftiiminaysaa saameynta uu cudurka sickle cell weli ku leeyahay Nigeria, oo ka mid ah dalalka adduunka ee ay ugu badan yihiin dadka qaba cudurkan.

    Baraha bulshada, dad badan, gaar ahaan dhallinyarada, ayaa muujiyay murugadooda iyo sida ay uga naxeen geerida mataanaha iyo qoysaskooda, gaar ahaan maadaama ay ku geeriyoodeen 48 saacadood gudahood, iyagoo labaduba ahaa dhakhaatiir da'yar.

    Halkan ka sii akhi

  7. Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay oo cambaareeyay weerarkii Sacuudiga

    Xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay, António Guterres, ayaa si adag u cambaareeyay weerarkii khasaaraha badan dhaliyay ee Xuutiyiintu ku qaadeen garoonka diyaaradaha caalamiga ah ee King Khalid ee magaalada Riyadh.

    Qoraal uu ku baahiyay barta X, ayuu ku sheegay inuu “aad uga naxay” weerarka, kaasoo sida ay sheegeen mas’uuliyiinta Sacuudigu ay ku dhinteen 12 qof, boqolaal kalena ay ku dhaawacmeen.

    “Weerarrada lagu qaado dadka rayidka ah iyo kaabayaasha ay adeegsadaan waa xadgudubyo ka dhan ah sharciga caalamiga ah,” ayuu yiri Guterres, isaga oo intaas ku daray in weerarradaasi ay tahay in si degdeg ah loo joojiyo.

    Kani waa weerarkii saddexaad ee Xuutiyiinta ay Iiraan taageerto ku qaadaan garoonka diyaaradaha caalamiga ah ee Sacuudiga, iyadoo kooxdaasi ay tan iyo xagaagii sii kordhisay weerarrada ay dalkaas ku hayso.

    Isbahaysiga milatari ee uu Sacuudigu hoggaamiyo ayaa sidoo kale sheegay inuu ka jawaabi doono weerarka.

  8. Sida loo ilaaliyo Makka Al Mukarram iyo magaalooyinka kale ee barakaysan

    Isbaheysiga ay Qaramada Midoobay aqoonsan tahay ee taageera dowladda Yemen ayaa sheegay in ciidamada difaaca cirka ee Sacuudiga ay soo rideen diyaarad aan duuliye lahayn (drone) oo ay soo direen Xuutiyiinta, ka hor inta aysan soo gelin hawada sare ee magaalada barakeysan ee Maka.

    Inkastoo Xuutiyiinta Yemen ay beeniyeen sheegashooyinkaas, haddana tan iyo markii la baahiyay wararkaas, waxaa jiray dood xooggan oo ku saabsan awoodda iyo waxtarka nidaamyada difaaca cirka ee Sacuudiga, iyo sidoo kale nidaamka difaaca cirka ee ay Riyadh u isticmaasho ilaalinta Maka iyo magaalooyinka kale si looga hortago khatarta weerarrada.

    Sacuudi Carabiya ma aysan shaacin nidaamka difaaca ee loo adeegsaday soo rididda diyaaradda aan duuliyaha lahayn ee la sheegay inay soo direen Xuutiyiintu, balse Wasaaradda Difaaca dalkaas ayaa bishii Maajo 2026-kii soo bandhigtay muuqaal muujinaya dhowr qalab oo gantaallada laga rido, nidaamka radar-ka, iyo qoryo waaweyn oo lid ku ah diyaaradaha.

    Wasaaradda Difaaca Sacuudiga ayaa sheegtay in ciidanka difaaca cirka, ee isticmaala hubkaas, ay xil iska saarayaan "ilaalinta goobaha barakeysan iyo ka hortagga khatarta weerarrada cirka ee lagu qaadi karo goobahaas."

    Laanta afka Urduuga ee BBC ayaa wareysatay Hamad Walid, oo ah khabiir ku takhasusay cilmi baarista arrimaha milatariga iyo hubka, si ay u ogaato noocyada hubka uu Sacuudigu u isticmaalo ilaalinta hawadiisa, gaar ahaan ilaalinta goobaha barakeysan ee Islaamka.

    Halkan ka sii akhri sheekada

  9. Maraykanka oo war cusub ka sheegay weerarkii Sacuudiga

    Xoghayaha arrimaha dibadda ee Maraykanka, Marco Rubio, ayaa cambaareeyay weerarka Xuutiyiintu ku qaadeen garoonka diyaaradaha Riyadh, wuxuuna shaaciyay in muwaadin Maraykan ah uu ku dhintay weerarka.

    “Maraykanku wuxuu si adag u cambaaraynayaa weerarradii argagixiso ee dhowaan ururka Xuutiyiintu ku qaadeen Boqortooyada Sacuudi Carabiya, oo uu ku jiro weerarkii lagu qaaday Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee King Khalid ee Riyadh, kaasoo galaaftay nolosha dad badan oo aan waxba galabsan, oo uu ku jiro muwaadin Maraykan ah,” ayu uku yiri Rubio qoraal uu soo dhigay bartiisa X.

    Wuxuu intaas ku daray in weerarradan ceebta leh ay “muujinayaan tixgelin la’aan cad oo ku aaddan nolosha dadka rayidka ah ee aan waxba galabsan. Waa in weerarradani hadda la joojiyaa.”

    Rubio wuxuu sidoo kale sheegay in Maraykanku garab taagan yahay Sacuudi Carabiya iyo shacabkeeda.

  10. Trump: Iran waa dal waalan; si dhaqsi ayaan u dhameyneynaa arrintooda

  11. Trump oo wax aan “la aqbali karin” ku tilmaamay weerarkii Sacuudiga

    Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa weerarkii Sabtidii lagu qaaday garoonka diyaaradaha caalamiga ah ee Riyadh, kaas oo ay ku dhinteen ugu yaraan 12 qof, ku tilmaamay “mid aan la aqbali karin”.

    Waxa uu wariyeyaasha u sheegay in uu la hadli doono dhaxal-sugaha Boqortooyada Sacuudiga, Maxamed bin Salmaan, kaddib weerarka.

    Trump ayaa intaa ku daray: “Waxa ka dhacay Sacuudiga waa wax aan la aqbali karin.”

    Mas’uuliyiinta Sacuudiga ayaa weerarka ku eedeeyay Xuutiyiinta Yemen.

  12. 12 qof oo dhintay iyo 309 ku dhaawacmay weerar lagu qaaday garoonka Riyaad

    Hay'adda Duulista Rayidka ee Sacuudi Carabiya ayaa ku dhawaaqday in ugu yaraan 12 qof ay ku dhinteen 309 kalena ay ku dhaawacmeen weerar ka dhacay Garoonka Diyaaradaha ee King Khalid ee Riyaad.

    Kani waa weerarkii saddexaad ee lagu qaado garoonka diyaaradaha ee Riyaad muddo toddobaad ah gudaheed. Xuutiyiinta Yemen ayaa sheegtay mas'uuliyadda labadii weerar ee hore, laakiin weli ma aysan sheegan mas'uuliyadda kii ugu dambeeyay.

    Duulimaadyada ayaa laga weeciyay garoonka diyaaradaha ee Riyaad ka dib weerarkii, dhowr dowladood oo reer Galbeed ahna waxay ku booriyeen muwaadiniintooda inay ka fogaadaan aagga garoonka diyaaradaha.

    Ilo xog ogaal ah ayaa u sheegay Reuters in tirada dhimashada iyo dhaawaca ay sii kordhi karto iyo in weerarka la fuliyay iyada oo aan la siin digniin hore.

    Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sidoo kale ka jawaabay isagoo sheegay in Washington ay dhawaan go'aan ka gaari doonto inay ku biirto weerarrada Sacuudi Carabiya ee ka dhanka ah Xuutiyiinta.

    Weerarkan ayaa yimid iyadoo Sacuudi Carabiya ay xoojisay duqeymaha ay ka geysanayso goobaha Xuutiyiinta ee Yemen.

  13. Cunto midabo kala duwan leh: sirta nafaqada iyo caafimaadka

  14. Ruushka oo duqeyn ba'an ka geystay geystay Zaporizhzhia iyo dad ku dhintay

    Ruushka ayaa magaalada Zaporizhzhia ee dalka Ukraine ku weeraray shan gantaal , kuwaas oo dilay ugu yaraan 15 qof oo ay ku jiraan saddex carruur ah, sida uu sheegay Madaxweyne Volodymyr Zelensky iyo hay'adaha gurmadka degdegga ah.

    Bambooyinka firdha ayaa ku dhacay dhismayaal la deggan yahay oo ku yaal magaalada koonfur-bari. Ugu yaraan 16 qof oo kale ayaa ku dhaawacmay weerarka, iyadoo qaar kale weli la la'yahay waxaana la rumeysan yahay inay ku jiraan burburka hoostiisa ka dib weerarkii subaxnimadii Sabtida.

    Sawirro iyo muuqaallo laga soo qaaday goobta mid ka mid ah weerarrada ayaa muujinaya dhisme dabaq ah oo inta badan burburay.

    "Dabaqa hoose ayaa la duqeeyay, dabaqyada sarena way dumeen," ayay Duqa Magaalada Regina Kharchenko u sheegtay telefishanka Yukreeniyaan, iyadoo ka hadlaysa goobta.

    Waxay sheegtay in in ka badan 80 shaqaale ah ay ku lug lahaayeen hawlgallada raadinta iyo samatabbixinta ee socda kuwaas oo la filayo inay sii socdaan maalinta oo dhan.

    Samatabbixiyayaashu si joogto ah ayay u istaageen si ay u dhageystaan ​​​​dhawaaq kasta oo ay sameeyaan dadka badbaaday ee laga yaabo inay ku jiraan burburka hoostiisa.

  15. Ruushka oo duqeyn ba'an ka geystay geystay Zaporizhzhia iyo dad ku dhintay

    Ruushka ayaa magaalada Zaporizhzhia ee dalka Ukraine ku weeraray shan gantaal , kuwaas oo dilay ugu yaraan 15 qof oo ay ku jiraan saddex carruur ah, sida uu sheegay Madaxweyne Volodymyr Zelensky iyo hay'adaha gurmadka degdegga ah.

    Bambooyinka firdha ayaa ku dhacay dhismayaal la deggan yahay oo ku yaal magaalada koonfur-bari. Ugu yaraan 16 qof oo kale ayaa ku dhaawacmay weerarka, iyadoo qaar kale weli la la'yahay waxaana la rumeysan yahay inay ku jiraan burburka hoostiisa ka dib weerarkii subaxnimadii Sabtida.

    Sawirro iyo muuqaallo laga soo qaaday goobta mid ka mid ah weerarrada ayaa muujinaya dhisme dabaq ah oo inta badan burburay.

    "Dabaqa hoose ayaa la duqeeyay, dabaqyada sarena way dumeen," ayay Duqa Magaalada Regina Kharchenko u sheegtay telefishanka Yukreeniyaan, iyadoo ka hadlaysa goobta.

    Waxay sheegtay in in ka badan 80 shaqaale ah ay ku lug lahaayeen hawlgallada raadinta iyo samatabbixinta ee socda kuwaas oo la filayo inay sii socdaan maalinta oo dhan.

    Samatabbixiyayaashu si joogto ah ayay u istaageen si ay u dhageystaan ​​​​dhawaaq kasta oo ay sameeyaan dadka badbaaday ee laga yaabo inay ku jiraan burburka hoostiisa.

  16. Sawirro: Hindiya Booliisku oo sii wada xiritaanka dibadbaxayaasha

    Delhi ayaa si weyn loo xiray saaka iyadoo weriyaheena dhulka ku sugan uu ku sharraxaya boqolaal qof oo la xiray iyo "basas ay ka buuxaan maxaabiis".

    Hogaamiyaha cusub ee loo magacaabay Xisbiga Cockroach Janta ayaa dhawaan ku boorriyay taageerayaasha inay sii wadaan socodkooda goobta Jantar Mantar ee sida aadka ah loo ilaaliyo ee caasimadda, laakiin, sida sawirradani muujinayaan, dibadbaxayaal badan ayey iska horyimaadeen booliis badan.

  17. Trump oo ku dhawaaqay heshiis ku saabsan shidaalka Ruushka iyo Zelensky oo ku tilmaamay hadiyad la siiyay Putin

  18. Mudaaharaayo ka socdo Hindiya iyo xubno caan ah oo la xiray

    Wax ka badan afar saacadood ayaa laga joogaa tan iyo markii Xisbiga Janta Party ee uu hoggaamiyo Gen Z-led Cockroach ee Hindiya (CJP) uu sheegay in hoggaamiyayaashiisa, oo uu ku jiro aasaasihii Abhijeet Dipke, lagu xiray garoonka diyaaradaha ee Delhi iyagoo u socda dibadbax ka dhacaya magaalada. Wali ma ogin halka ay joogaan.

    Dad caan ah ayaa la xiray ka dib markii lagu baaqay dibadbaxyo dheeraad ah: waxaa ka mid ah u dhaqdhaqaaqaha ardayda Neha Bora, dhaqaaleyahan Jean Drèze iyo hoggaamiyaha mucaaradka Mamata Banerjee.

    Dibadbaxayaashu waxay qorsheynayeen inay isugu soo ururaan Jantar Mantar, laakiin waxay u guureen qaybo kale oo ka mid ah Delhi iyadoo booliisku ay si xooggan u ilaalinayaan aagga.

    Dhanka kale, afhayeen u hadlay Xisbiga Bharatiya Janata ee Ra'iisul Wasaare Narendra Modi ayaa ku tilmaamay horumarka maanta "xoog yar oo fowdo ah" oo isku dayaya inay "qabsadaan Hindiya".

  19. Putin oo ku booriyay Trump sii wadidda wadahadallada u dhexeeya Iran iyo Mareykanka ee loo marayo Qatar.

    Afhayeenka Kremlin-ka Dmitry Peskov ayaa maanta u sheegay weriyeyaasha in inta badan wadahadalkii khadka taleefanka ee xalay dhexmaray Vladimir Putin iyo Donald Trump diiradda lagu saaray arrinta Ukraine, balse uu madaxweynaha Ruushka u gudbiyay aragtida Iran.

    Yuri Ushakov, oo ah lataliye u shaqeeya madaxweynaha Ruushka, ayaa saacado ka hor sheegay in wadahadalkan taleefanka uu Mr. Putin ku soo dhaweeyay sii wadidda wadahadallada u dhexeeya Mareykanka iyo Iran ee loo marayo dalka Qatar.

    Sida uu sheegay, Mr. Putin wuxuu hoosta ka xariiqay in dalabkii Ruushka ee ahaa in Iran ay Ruushka ku wareejiso uranium-ka la safeeyay uu weli miiska saaran yahay.

    Mr. Ushakov ayaa sidoo kale sheegay inay suurtagal tahay inay labada madaxweyne si fool-ka-fool ah u kulmaan inta lagu guda jiro shir-madaxeedka APEC ee ka dhacaya Shiinaha 18-ka iyo 19-ka bisha November, inkastoo aan arrintan laga hadlin wadahadalkii taleefanka ee shalay.

  20. Mareykanka, Ukraine iyo Yurub oo wadahadallo ku yeeshay Miami si ay u diyaariyaan qorshe wadajir ah oo lagu soo afjarayo dagaalka.

    Wakiillo ka kala socda Mareykanka, Ukraine iyo waddamada Yurub ayaa Jimcihii magaalada Miami ku yeeshay kulan qaatay lix saacadood, kaas oo looga gol lahaa in lagu heshiiyo soo-jeedin wadajir ah oo lagu soo afjarayo dagaalka Ukraine.

    Il-wareed ka warqaba wadahadallada ayaa wakaaladda wararka ee Reuters u sheegay in ujeeddadu tahay in toddobaadyada soo socda lagu heshiiyo soo-jeedintaas, si loogu gudbiyo Ruushka, loona abuuro fursad xal lagu gaari karo ka hor xilliga jiilaalka.

    Kulanka waxaa ka qaybgalay ergooyinka Mareykanka ee Steve Witkoff iyo Jared Kushner, wafdiga Ukraine, iyo wakiillo ka socda Yurub iyo gaashaan-buurta NATO.

    Sida uu sheegay il-wareedku, wadahadallada waxaa ku jiray qorshe ballaaran oo ku saabsan xilliga ka dambeeya dagaalka Ukraine, kaas oo ay ka mid ahaayeen dammaanad-qaadyo amni oo ka imanaya Mareykanka iyo Yurub, qorshe dhaqaale oo lagu dhisayo dalka, iyo waddo horseedaysa in dalku uu ku biiro Midowga Yurub.

    Dhinacyadu waxay sidoo kale ka wada hadleen "fikrado dhowr ah" oo ku saabsan arrinta dhulalka la isku haysto, balse faahfaahin dheeraad ah lagama bixin. Waxaa sidoo kale laga wada hadlay qaab-dhismeedka amniga ee mustaqbalka u dhexeeya Yurub iyo Ruushka.