బ్లాక్ స్కై: కొన్నిరోజుల పాటు కరెంట్ పోయి, ఇంటర్నెట్ లేకుండా, ఫోన్లలో చార్జింగ్ కూడా అయిపోతే మీ పరిస్థితేంటి?

    • రచయిత, డేవిడ్ సిల్లిటో
    • హోదా, బీబీసీ ప్రతినిధి
  • ప్రచురణ
  • చదివే సమయం: 7 నిమిషాలు

డిసెంబర్ ఆరంభంలో ఒక శనివారం రాత్రి ఏదో పెద్ద సమస్య తలెత్తిందని రోజర్ కెంప్‌కు అర్థమైంది.

"నేను ఒక క్రైమ్ డ్రామా చూస్తుండగా అకస్మాత్తుగా అన్నీ ఆగిపోయాయి" అని లాంకాస్టర్ యూనివర్సిటీ ప్రొఫెసర్ కెంప్ బీబీసీతో చెప్పారు.

"వీధి దీపాలు ఆరిపోయాయి. మోర్‌క్యాంబ్ వైపు దూరంగా కనిపించే సోడియం వెలుగూ కనిపించలేదు" అని అన్నారు. మరుసటి రోజు ఉదయం ఆయన వాక్‌కు బయలుదేరారు.

"అదంతా చూస్తుంటే ఏదో జాంబీ సినిమాను గుర్తు చేసింది. ఫోన్ సిగ్నల్స్ కోసం ప్రజలు వెతుకుతున్నారు. ఏం జరుగుతుందో తెలియక అయోమయంలో ఉన్నారు. పనిచేస్తున్న ఏకైక టెలిఫోన్ బూత్ దగ్గర జనం క్యూ కట్టారు" అని ఆయన అన్నారు.

లాంకాస్టర్ నగరం గుండా ప్రవహించే లూన్ నది 2015 డిసెంబర్ 5 రాత్రి 10:45 గంటలకు ఉప్పొంగి ప్రవహించింది. దానివల్ల నగరంలోని 61,500 మందికి కరెంట్ సరఫరా నిలిచిపోయింది.

ఇళ్లలో వెలుతురు, వేడి లేకుండా పోయాయి. విద్యుత్ పంపులు పని చేయకపోవడంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో నీటి కొరత ఏర్పడింది. రైల్వే స్టేషన్, పెట్రోల్ బంకులు, దుకాణాలు మూతపడ్డాయి.

ఏటీఎంలు, ట్రాఫిక్ సిగ్నల్స్ పనిచేయలేదు. ఆ సమయంలో కేవలం రాగి తీగతో పనిచేసే పాత ల్యాండ్‌లైన్ ఫోన్లు, ఎఫ్ఎమ్ రేడియో మాత్రమే పని చేశాయి.

'ది బే' అనే స్థానిక రేడియో స్టేషన్‌ దగ్గర ఎమర్జెన్సీ జనరేటర్, ల్యాండ్‌లైన్ ఫోన్ అందుబాటులో ఉంది. వాళ్ల రిపోర్టర్ ఒకరు వరద లేని ప్రాంతానికి వెళ్లి అక్కడి నుంచి ఫోన్ ద్వారా వివరాలు అందించారు.

పాత సాంకేతికతే ప్రాణాధారం

అసలు ఎక్కడ లోపం జరిగిందో పరిశీలించడానికి మూడు నెలల తర్వాత, విద్యుత్ వ్యవస్థలపై ప్రత్యేక నైపుణ్యం కలిగిన ప్రొఫెసర్ కెంప్ అందరినీ ఒక చోటకు చేర్చారు.

‘‘డిజిటల్ విప్లవం వచ్చిన ఈ రోజుల్లో కూడా 1960ల నాటి పాత సాంకేతికతతో నడిచే రేడియో స్టేషనే దిక్కయింది. వార్తల కోసం జనం దానిపైనే ఆధారపడ్డారు" అని తన నివేదికలో కెంప్ పేర్కొన్నారు.

అత్యవసర పరిస్థితుల నిర్వహణ రంగంలో పని చేసే కెంప్ లాంటి నిపుణులకు లాంకాస్టర్ ఘటన ఒక పెద్ద హెచ్చరికగా నిలిచింది.

ఒక నగరంలో కొన్ని రోజుల పాటు విద్యుత్ లేకపోతే ఈ డిజిటల్ ప్రపంచం కుప్పకూలిపోతుంది.

ఈ ప్రమాదానికే నిపుణులు 'బ్లాక్ స్కై" విపత్తు అని పేరు పెట్టారు.

ఒకవేళ 'బ్లాక్ స్కై' పరిస్థితులు వస్తే దేశం కనీసం 72 గంటల పాటు తట్టుకుని నిలబడే శక్తి సామర్థ్యాలపై ఇటీవల జరిగిన బ్రిటన్ రక్షణ సదస్సులో చర్చ జరిగింది.

"మనం అరాచకానికి కేవలం తొమ్మిది పూటల భోజనం దూరంలో ఉన్నాం" అనేది ఎమర్జెన్సీ సెక్టార్‌లో తరచూ వినిపిస్తుంది.

మూడు రోజులపాటు ఆహారం అందుబాటులో లేకపోతే ఒక చిన్న సంక్షోభం కూడా అల్లకల్లోలంగా మారిపోతుందని చెప్పడానికి ఇలా చెబుతారు.

కరెంట్, నీరు, దుకాణాలు, ఫోన్లు అన్నింటిపై బ్లాక్‌ స్కై ప్రభావం పడితే దీన్ని తట్టుకునేలా ప్రజలు సిద్ధంగా ఉండాలని బ్రిటన్ ప్రభుత్వం సూచించడానికి ఇదే కారణం.

ప్రస్తుతం చర్చనీయాంశంగా మారిన "బీ రెడీ" ప్రచారం కూడా ఇలాంటిదే. బ్లాక్ స్కై లాంటి పరిస్థితులకు ప్రజలను సిద్ధం చేయడానికి ఉద్దేశించింది.

అయితే పవర్ గ్రిడ్‌కు ఎలాంటి ముప్పు లేదని బ్రిటన్ ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

ఏదేమైనప్పటికీ, ఈ బ్లాక్ స్కై భయం అందరి మనస్సుల్లో ఉంది.

అలాంటి అత్యవసర పరిస్థితి వస్తే మాత్రం అందరూ ఇళ్లలోనే ఉంటూ ఎఫ్ఎం రేడియోను ఆన్ చేయాలని అధికార యంత్రాంగం చెబుతోంది.

అందుకే బీబీసీ కూడా ప్రత్యేకంగా 'బ్లాక్ స్కై ప్లాన్' సిద్ధం చేసుకుంది.

బీబీసీ ఎమర్జెన్సీ ప్లాన్

కొద్దిమంది సిబ్బందికి మాత్రమే దీని పూర్తి వివరాలు తెలుసు.

బీబీసీలో దాదాపు 100 మంది సిబ్బంది స్పెషల్ ఎమర్జెన్సీ రేడియో స్టూడియోను నడుపుతారు. దీనికి ఇంటర్నెట్‌తో సంబంధం లేని సురక్షితమైన కమ్యూనికేషన్ లైన్లు ఉంటాయి.

కనీసం మూడు రోజుల పాటు బయటి నుంచి ఎలాంటి సరఫరా లేకపోయినా పనిచేయడానికి సరిపడా ఇంధనం, నీరు, ఆహారం సిద్ధంగా ఉంటాయి.

ప్రభుత్వం ముందే ఖరారు చేసిన సందేశాలను ఈ అత్యవసర సమయంలో వినిపిస్తారు.

ఆ స్క్రిప్ట్‌లు ఇప్పటికే ఆన్‌లైన్‌లో ఉన్నాయి.

ప్రజలు ప్రతిరోజూ ఎంత నీరు తాగాలి, ఫ్లష్ చేయకుండా టాయిలెట్ వ్యర్థాలను ఎలా పంపించాలి లాంటి సూచనలు కూడా అందులో ఉన్నాయి.

బీబీసీ ప్రసారాలు ఇంటర్నెట్‌తో సంబంధం లేని రేడియో టవర్ల ద్వారా పంపుతారు. ఇక్కడ ఎంపిక చేసిన విలేకర్లు ఉంటారు. డీజిల్ నిల్వలు ఉన్నంతకాలం ప్రసారాలు కొనసాగుతాయి.

వీటి జనరేటర్లను మూడు రోజుల పాటు నడపడానికి 5,000 నుంచి 40,000 లీటర్ల డీజిల్ ట్యాంకులు ఉంటాయి.

ఎందుకంటే ఎఫ్ఎం రేడియోకు ఎక్కువ విద్యుత్ కావాలి. సిబ్బంది మాట్లాడుకోవడానికి శాటిలైట్ ఫోన్లను ఉపయోగిస్తారు.

ఒకవేళ ఇవి కూడా పనిచేయకపోతే, ఏం చేయాలనే విషయంలో ముందుగానే విధానాలు, సమావేశ ప్రదేశాలు సిద్ధంగా ఉంటాయి.

పవర్ కట్ అయినా లేక సైబర్ దాడి జరిగినా ఎఫ్ఎం రేడియో అన్ని చోట్లా పనిచేస్తుంది. అందుకే దీన్ని ఉపయోగిస్తారు.

"మొదట ఐదు నుంచి ఏడు రోజుల కోసం ప్లాన్ చేయాలనుకున్నాం" అని ఒక బీబీసీ ఉద్యోగి చెప్పారు.

"కానీ నేషనల్ ఎనర్జీ సిస్టమ్ ఆపరేటర్ సలహా ప్రకారం, రెండు మూడు రోజుల్లోనే విద్యుత్ పునరుద్ధరించే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు" అని ఆయన వివరించారు.

గ్రిడ్ వైఫల్యం భయాలు కొత్తవేమీ కావు.

స్పెయిన్, ఫ్రాన్స్‌లో 2025 ఏప్రిల్‌లో జరిగిన భారీ విద్యుత్ అంతరాయం ఈ సమస్యను మళ్లీ గుర్తుచేసింది.

డిజిటల్ ప్రపంచంలో ఒక చిన్న లోపం ఎంత పెద్ద నష్టాన్ని తెస్తుందో ఇది చూపిస్తోంది.

మురుగునీటి ముప్పు

పవర్ కట్ అంటే కేవలం లైట్లు ఆరిపోవడం మాత్రమే కాదని బ్రిటన్ నిపుణుడు లార్డ్ హారిస్ అభిప్రాయపడుతున్నారు.

"ఇది నీటి సరఫరాను నిలిపివేస్తుంది" అని ఆయన అన్నారు.

అంతకంటే ముఖ్యంగా నీటి ప్రవాహం లేకపోతే మురుగునీరు గడ్డకట్టుకుపోతుందని ఆయన చెప్పారు.

"దానివల్ల పైపుల్లో బ్లాక్‌లు ఏర్పడి, మురుగునీరంతా వెనక్కి తన్ని ఇళ్లలోకి రావడం మొదలవుతుంది" అని హారిస్ వివరించారు.

అందుకే అత్యవసర పరిస్థితుల కోసం నీళ్లు లాంటి అత్యవసర సరఫరాలను నిల్వ చేసుకోవాలని ఐరోపాలోని ప్రభుత్వాలు తమ పౌరులకు తరచూ సలహా ఇస్తుంటాయి.

కానీ బ్రిటన్ ఈ విషయంలో వెనుకబడి ఉందనే అభిప్రాయం ఉంది.

అయితే ఇలాంటి పరిస్థితిని ఎదుర్కోవడానికి హై అల్టిట్యూడ్ ప్సూడో-శాటిలైట్స్(హ్యాప్స్) అభివృద్ధికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.

సంక్షోభ సమయాల్లో దేశమంతటా కనీసం ఒకవారం పాటు అత్యవసర మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ సిగ్నల్స్ అందించేందుకు ఆకాశంలో తిరిగే విమానాల అభివృద్ధి కోసం బ్రిటన్ ప్రభుత్వం రూ.700 కోట్లకుపైగా ఖర్చు చేస్తోంది.

"భూమిపై ఉన్న కమ్యూనికేషన్ నెట్‌వర్క్‌లు విఫలమైనప్పుడు, ప్రత్యామ్నాయంగా శాటిలైట్లు అందించగల సేవలకు కూడా పరిమితులు ఉంటాయి" అని హ్యాప్స్ ప్రణాళికను అభివృద్ధి చేస్తున్న ఎండ్యూరింగ్ అట్మోస్పెరిక్ ప్లాట్‌ఫామ్స్ సంస్థ ప్రోగ్రామ్ డైరెక్టర్ రికో చంద్ర చెప్పారు.

సామర్థ్యం పెరిగింది.. భద్రత తగ్గింది

మనం పూర్తిగా కరెంట్‌తో నడిచే ప్రపంచంలో జీవిస్తున్నాం.

అన్ని వ్యవస్థలు ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానమవుతున్న కొద్దీ, వాటిలో ఏదైనా విఫలమైతే దాని ప్రభావం కూడా అంతే తీవ్రంగా ఉంటుంది.

గడిచిన ఐదు దశాబ్దాలుగా కేవలం ఆధునీకరణపైనే దృష్టి పెట్టి పాత బ్యాకప్ వ్యవస్థలను కోల్పోయామని లార్డ్ హారిస్ విచారం వ్యక్తం చేశారు.

ఉదాహరణకు, అత్యవసర సేవలైన పోలీస్, ఫైర్ డిపార్ట్‌మెంట్, పాత రేడియోల స్థానంలో 4G, 5G మొబైల్ నెట్‌వర్క్‌లు వాడుతున్నాయి.

‘‘ఒకవేళ మొబైల్ ఫోన్ నెట్‌వర్క్ డౌన్ అయితే, అత్యవసర సేవలు కూడా ఆగిపోతాయి’’ అని హారిస్ హెచ్చరిస్తున్నారు.

అయితే, ఈ కొత్త సాంకేతికత సురక్షితమైనదేనని బ్రిటన్ ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది.

"బ్రిటన్‌కు ప్రపంచంలోనే అత్యంత సురక్షితమైన విద్యుత్ వ్యవస్థ ఉంది. గ్రిడ్ 75 ఏళ్ల చరిత్రలో ఎప్పుడూ పూర్తి స్థాయి అంతరాయం కలగలేదు " అని క్యాబినెట్ ఆఫీసు ఒక ప్రకటనలో పేర్కొంది.

పవర్ కట్ సమయంలో కూడా పనిచేసే పాత రాగి తీగ ల్యాండ్‌లైన్ వ్యవస్థను 2027 జనవరి 31నాటికి పూర్తిగా నిలిపివేస్తున్నారు.

ఎఫ్ఎం రేడియో భవిష్యత్తు కూడా ప్రస్తుతం ప్రభుత్వ పరిశీలనలో ఉంది.

పాత ల్యాండ్‌లైన్లు ఉపయోగపడిన మాట నిజమే అయినప్పటికీ అవి ఇప్పుడు పాతబడిపోయాయని వాటిని బాగు చేయడం కష్టమని ప్రభుత్వం అంటోంది.

కెంప్‌తో ఫోన్ సంభాషణ ముగించే ముందు "మన సన్నద్ధత మెరుగుపడిందా?" అని అడిగాను. ఆయన కాసేపు మౌనంగా ఉన్నారు.

"నిజం చెప్పాలంటే మనం వెనక్కి వెళ్తున్నాం" అని ఆయన అన్నారు.

"పాత టెలిఫోన్ నెట్‌వర్క్‌ను తీసేయడం చూస్తుంటే అసలు పవర్ లేనప్పుడు ఎలా కమ్యూనికేట్ చేయాలనే దానిపై ప్రభుత్వానికి కనీస ఆలోచన కూడా లేదనిపిస్తోంది" అని ఆయన ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

ఒక హెచ్చరిక

నేను ఈ వ్యాసం రాస్తున్నప్పుడు అకస్మాత్తుగా మా వీధి అంతా చీకటిమయం అయ్యింది.

ఒక గంట పాటు కరెంట్ పోయింది. ఎంతో కష్టపడి టార్చ్ వెతికి పట్టుకున్నాను.

కానీ దాని బ్యాటరీలు పాడైపోయాయి. కొవ్వొత్తులు కప్‌బోర్డ్ వెనుక మూలనపడి ఉన్నాయి.

ఇక ఎమర్జెన్సీ టార్చ్ ఉన్న పాత రేడియో ఎక్కడ పెట్టానో గుర్తులేదు.

అదంతా రాబోయే పెద్ద ముప్పునకు ముందస్తు సంకేతంలా అనిపించింది.

(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్‌రూమ్ ప్రచురణ)

(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్‌,  ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)