తలుపులు మూసిన గదిలో మస్కిటో కాయిల్ వెలిగించడం ప్రమాదకరమా?

చాలా మంది నిద్రపోయే ముందు మస్కిటో కాయిల్‌ను వెలిగిస్తారు. దాని పొగ దోమలను దూరంగా తరిమికొట్టడమే కాకుండా, వ్యాధుల నుంచి కూడా రక్షిస్తుందని నమ్ముతారు.

కానీ, ఇది ప్రమాదకరమైన ప్రభావాన్ని కలిగిస్తుందని నిపుణులు హెచ్చరించారు.

ఒక్క మస్కిటో కాయిల్ నుంచి వచ్చే పొగ డజన్ల కొద్దీ సిగరెట్ల పొగంత బలంగా ఉంటుందని నిపుణులు చెప్పారు.

దీనివల్ల శ్వాస సంబంధిత, గొంతు సమస్యలు రావొచ్చన్నారు. తీవ్రమైన ఆస్తమాకు కూడా దారితీయవచ్చని హెచ్చరించారు.

కార్బన్ మోనాక్సైడ్‌తో సహా అనేక రసాయనాలను కలిగి ఉన్న ఈ కాయిల్‌ను ఉపయోగించడానికి సరైన పద్ధతి ఏమిటి?దీనిపై మేం పలువురు నిపుణులతో చర్చించి, వారి అభిప్రాయాలు తీసుకున్నాం.

డాక్టర్ షాజ్లీ మంజూర్ ఊపిరితిత్తులు, శ్వాసకోశ వ్యాధుల, అలెర్జీ వ్యాధుల నిపుణురాలు.

తలుపులు మూసి ఉన్న గదిలో దోమల నివారణ కోసం కాయిల్స్‌ను వెలిగించడం వల్ల తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలు వస్తాయని డాక్టర్ షాజ్లీ చెప్పారు. మస్కిటో కాయిల్‌ను బహిరంగంగా, గాలి బాగా ప్రసరించే ప్రదేశంలో మాత్రమే ఉపయోగించాలని సూచించారు. అలాగే దానిని కనీసం 2 నుండి 4 మీటర్ల దూరంలో ఉంచాలని పేర్కొన్నారు.

"మూసి ఉన్న గదిలో మస్కిటో కాయిల్‌ను వెలిగించడం విష ప్రయోగానికి తక్కువేమీ కాదు. కాయిల్‌లో ఉండే రసాయనాల వల్ల అది మండినప్పుడు అనేక విష పదార్థాలు విడుదలవుతాయి. ఈ పదార్థాలు మూసి ఉన్న గదిలో పేరుకుపోయి మానవ ఆరోగ్యానికి ప్రమాదకరంగా మారతాయి" అని డాక్టర్ షాజ్లీ బీబీసీతో చెప్పారు.

‘ఆరోగ్యానికి హానికరం’

దోమల నివారణకు అత్యంత సాధారణమైన, చవకైన మార్గం మస్కిటో కాయిల్స్‌ను ఉపయోగించడం. కానీ, వాటి పొగ డజన్ల కొద్దీ సిగరెట్ల పొగంతటి ప్రమాదకరమైనదని నిపుణులు భావిస్తారు.

పాకిస్తాన్‌లోని అగా ఖాన్ యూనివర్శిటీ హాస్పిటల్‌లో ఊపిరితిత్తుల వ్యాధుల నిపుణులైన డాక్టర్ జావేద్ ఖాన్‌తో బీబీసీ మాట్లాడింది.

దోమలను తరిమికొట్టడానికి కాయిల్స్‌ను విరివిగా ఉపయోగిస్తున్నప్పటికీ, అవి ఆరోగ్యానికి హానికరం కావచ్చని ఆయన అన్నారు.

"ఒక మూసి ఉన్న గదిలో లేదా ప్రదేశంలో ఒక రాత్రంతా మస్కిటో కాయిల్‌ను వెలిగిస్తే, దాని అర్థం మీరు 60 నుంచి 100 సిగరెట్ల పొగను పీల్చినట్లే" అని చెప్పారు.

వివిధ కంపెనీల కాయిల్స్‌లో వేర్వేరు రసాయనాలు ఉండవచ్చని ఆయన అన్నారు. అయితే, వాటిలో సాధారణంగా పైరెత్రిన్, అల్లెత్రిన్, కార్బన్ మోనాక్సైడ్, బెంజీన్ వంటి రసాయనాలు ఉంటాయి.

దీనికి అదనంగా, కాయిల్స్ తయారీలో రంగు, సువాసన కోసం వివిధ రసాయనాలను కూడా ఉపయోగిస్తారు.

యూఎస్ నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ మెడిసిన్‌లో ప్రచురించిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం.. ఒక్క దోమల నివారణ కాయిల్ నుంచి వెలువడే పీఎం 2.5 పర్టికల్స్ (ధూళి కణాల) పరిమాణం, 75 నుంచి 137 సిగరెట్లను కాల్చడం వల్ల వచ్చే పొగకు సమానంగా ఉంటుందని తేలింది.

అదేవిధంగా, ఒక్క కాయిల్‌ను కాల్చడం వల్ల విడుదలయ్యే ఫార్మాల్డిహైడ్ పరిమాణం, 51 సిగరెట్లను కాల్చడం వల్ల వెలువడే పొగ పరిమాణానికి సమానంగా లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా కూడా ఉంటుందని అన్నారు.

కాయిల్ ఉపయోగించిన తర్వాత గదిలోని గాలిలో వ్యాపించే ఈ రసాయనాలు శరీరంపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయి?

2025లో ప్రచురించిన ఒక బీబీసీ నివేదిక ప్రకారం, ఏదైనా సేంద్రీయ పదార్థం పూర్తిగా కాలనప్పుడు, కార్బన్ మోనాక్సైడ్ గ్యాస్ ఏర్పడుతుంది.

ఈ గ్యాస్ రక్తంలోని హిమోగ్లోబిన్‌తో కలిసి, శరీరంలోని వివిధ భాగాలకు ఆక్సిజన్‌ను తీసుకువెళ్లే సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది. శరీరంలో ఇది కొద్ది మొత్తంలో ఉన్నా తలనొప్పి, అలసట, వికారంలాంటి సమస్యలను కలిగిస్తుంది. అధిక మొత్తంలో ఉంటే ప్రాణాంతకం కావొచ్చు.

సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, నైట్రోజన్ డయాక్సైడ్ గ్యాస్‌లు ఇప్పటికే ఉన్న గుండె, ఊపిరితిత్తులు, శ్వాసకోశ వ్యాధులను తీవ్రతరం చేయగలవు. అవి ఊపిరితిత్తుల సహజ రక్షణ వ్యవస్థను కూడా దెబ్బతీస్తాయి.

పీఎం 2.5, పీఎం 10 వంటి సూక్ష్మ కణాలు (ఫైన్ పర్టికల్స్), అస్థిరమైన సేంద్రీయ సమ్మేళనాలు, ఇతర కాలుష్య కారకాలు ముక్కు, గొంతు, శ్వాసకోశ వ్యవస్థ లోపలి పొరలకు చికాకును కలిగిస్తాయి.

దీనివల్ల దగ్గు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు ఏర్పడవచ్చు.

వేర్వేరు వ్యక్తులకు వేర్వేరు విషయాల్లో అలెర్జీ ఉండొచ్చని డాక్టర్ జావేద్ ఖాన్ చెప్పారు.

కొంతమందికి కేవలం పొగ వల్ల మాత్రమే ఇబ్బంది కలిగితే.. మరికొందరికి పైరెథ్రిన్ వంటి రసాయనాల కారణంగా అలెర్జీ ఉండొచ్చన్నారు. అయితే ఏ రకమైన పొగ అయినా ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యానికి హానికరమని తెలిపారు.

" శ్వాసనాళాల లోపల ఉండే శరీర రక్షణ వ్యవస్థను మూసి ఉన్న గదిలో కాయిల్ పొగ తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. ఇది శరీర రోగనిరోధక వ్యవస్థను కూడా బలహీనపరుస్తుంది" అని చెప్పారు.

"ప్రజలు నికోటిన్ కోసం సిగరెట్లు తాగుతారు. కానీ, సిగరెట్ల వల్ల కలిగే అసలైన హాని, పొగతో పాటు శరీరంలోకి ప్రవేశించే వేలాది రసాయనాల వల్ల కలుగుతుంది. దోమల నివారణ కాయిల్స్ విషయంలో కూడా ఇలాంటిదే జరుగుతుంది" అని వివరించారు.

"కాయిల్ పొగ ఆస్తమా సమస్యలను తీవ్రతరం చేసి, శ్వాసకోశ వ్యాధుల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. అలెర్జీ సమస్యలు ఉన్న పిల్లలకు రాత్రిపూట దగ్గు రావచ్చు. వారికి ఆస్తమా అటాక్స్ కూడా సంభవించవచ్చు" అని తెలిపారు.

కాయిల్ పొగలో హానికర రసాయనాలు

దోమలను తరిమికొట్టే కాయిల్స్‌ను వెలిగించినప్పుడు, వివిధ రకాల రసాయనాలు, చాలా చిన్న కాలుష్య కణాలు గాలిలోకి విడుదలవుతాయని నిపుణులు చెప్పారు.

కాయిల్ ముఖ్య ఉద్దేశ్యం దోమలను తరిమికొట్టడం లేదా చంపడం. అయితే, మూసి ఉన్న లేదా గాలి సరిగ్గా ప్రసరించని గదులలో ఎక్కువ సేపు ఈ పొగకు గురికావడం మానవ ఆరోగ్యానికి ఎంతవరకు సురక్షితం? అనే విషయాన్ని అనేక శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు ప్రశ్నించాయి.

మస్కిటో కాయిల్స్ వాడిన తర్వాత ఇంట్లోని గాలిలో అనేక కాలుష్య కారకాలు కనుగొన్నట్లు ఎన్‌ఐహెచ్ ప్రచురించిన డేటాలో వెల్లడైంది. వీటిలో కార్బన్ మోనాక్సైడ్, అస్థిర సేంద్రీయ సమ్మేళనాలు (టీవీఓసీలు), సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, నైట్రోజన్ డయాక్సైడ్, సూక్ష్మ కణ పదార్థాల కాలుష్యం ఉన్నాయి.

పెద్ద గదులలో దోమలను చంపే కాయిల్ సామర్థ్యం కొద్దిగా తగ్గిందని, అయితే వెంటిలేషన్ తక్కువగా ఉన్న గదులలో దాని ప్రభావం కాస్త ఎక్కువగా ఉందని పరిశోధకులు కనుగొన్నారు.

మస్కిటో కాయిల్స్ వెలిగించడం వల్ల వెలువడే కణాలన్నీ అత్యంత సూక్ష్మమైన పరిమాణంలో ఉన్నాయని పరిశోధనలో తేలింది. చాలా కణాలు 0.01 నుంచి 0.1 మైక్రోమీటర్లు, 0.2 నుంచి 0.3 మైక్రోమీటర్ల పరిమాణంలో ఉన్నాయి.

ఈ అధ్యయనంలో దోమకాటు నుంచి పరిమిత రక్షణను మాత్రమే అందిస్తాయని కూడా తేలింది. దీంతో, మలేరియా నివారణ, నియంత్రణకు ఇవి అంత ప్రభావవంతమైన పరిష్కారంగా పరిగణించడం లేదు.

ఆరోగ్య సంబంధిత ప్రమాణాలు, మార్గదర్శకాలతో పోల్చి చూసిన తర్వాత, మస్కిటో కాయిల్ పొగకు గురికావడం వల్ల స్వల్పకాలిక, దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య ప్రమాదాలు రెండూ సంభవించవచ్చని పరిశోధకులు నిర్ధరించారు.

మలేరియా ఎక్కువగా ప్రబలే ప్రాంతాలలో మస్కిటో కాయిల్స్ వాడకాన్ని పునఃపరిశీలించాలని పరిశోధకులు సూచించారు.

కాయిల్స్ కాల్చడం వల్ల కూడా అనేక హానికరమైన రసాయనాలు విడుదలవుతాయని డాక్టర్ షాజ్లీ చెప్పారు. ఇవి ఊపిరితిత్తులు, శ్వాసకోశ వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపుతాయన్నారు. అంతేకాకుండా, ఇది తీవ్రమైన ఆస్తమా దాడికి కూడా కారణం కావచ్చు.

"తగినంత గాలి ప్రసరణ లేని ప్రదేశంలో కాయిల్స్ వెలిగించడం వల్ల ఆస్తమా, దగ్గు, గొంతు వాపు, అనేక ఇతర వ్యాధులు వస్తాయి. ఇది ఊపిరితిత్తులను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. ఆస్తమా రోగికి అత్యవసర చికిత్స కూడా అవసరం కావచ్చు"

"కాయిల్ పొగ కేవలం అలెర్జీలు ఉన్నవారిపై మాత్రమే ప్రభావం చూపదు. ఇది ఎవరికైనా ముక్కు, గొంతు, శ్వాసనాళాల సమస్యలను కలిగించగలదు" అని డాక్టర్ షాజ్లీ అన్నారు.

దీనికి అదనంగా, కంటిలో మంట, కళ్ల నుంచి నీరు కారడం, ముక్కు కారడం, గొంతులో కఫం వంటి సమస్యలు కూడా తలెత్తవచ్చని చెప్పారు.

దోమ తెరల వాడకం

దోమల నుంచి తప్పించుకోవాంటే.. గదిలో దోమ తెరలు వాడటం మంచిదని డాక్టర్ షాజ్లీ చెప్పారు.

కిటికీలకు, తలుపులకు స్క్రీన్లు పెట్టి, దోమతెర లోపల నిద్రపోవడం మంచిదని సూచించారు. పిల్లల్ని బయట పడుకోనివ్వకుండా చూడాలన్నారు.

మూసివున్న గదులలో ఎలాంటి దోమల నివారణ స్ప్రే లేదా కాయిల్‌ను ఉపయోగించకూడదని ఆయన సలహా ఇచ్చారు.

"కాలుష్యం ఎలాంటిదైనా సరే, ఊపిరితిత్తులు బలహీనంగా ఉన్నవారికి లేదా గర్భిణులకు, పొగ, వాయు కాలుష్యం వారి ఆరోగ్యంపై చెడు ప్రభావాన్ని చూపుతాయి" అని డాక్టర్ షాజ్లీ అన్నారు.

అదనంగా, దోమల నివారణ కోసం కాయిల్‌కు బదులుగా ఎలక్ట్రిక్ రిపెల్లెంట్ లేదా దోమల నివారణ లోషన్‌ను ఉపయోగించడం సురక్షితమైన, ఉత్తమమైన ఎంపికని సూచించారు.

(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్‌రూమ్ ప్రచురణ)

(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్‌,  ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)