'నెలకు దాదాపు రూ.70 లక్షలు': ట్రంప్ మోదీని పొగిడేందుకు లాబీయింగ్ సంస్థలకు భారత ప్రభుత్వం డబ్బులు చెల్లించిందా?

ఈ ఏడాది మే, జూన్‌లో భారత ప్రభుత్వ ఉన్నతాధికారులు- అమెరికా అధ్యక్ష భవనం వైట్‌హౌస్‌ మధ్య జరిగిన సంప్రదింపులపై మీడియాలో కథనాలు రావడంతో వివాదం చెలరేగింది.

భారత అధికారులు, వైట్‌ హౌస్ మధ్య అనేక ఫోన్‌కాల్స్‌ వెనుక అమెరికాకు చెందిన లాబీయింగ్ సంస్థ 'ఎస్‌హెచ్‌డబ్ల్యూ పార్ట్‌నర్స్ ఎల్‌ఎల్‌సీ' పాత్ర ఉందని ఆ కథనాలు చెబుతున్నాయి.

మీడియాలో కథనాలు వచ్చిన తర్వాత ప్రతిపక్ష నాయకులు ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీపై తీవ్ర విమర్శలు గుప్పించారు.

"ఇప్పుడు పరిస్థితి ఎలా తయారైందంటే తన మిత్రుడు డోనల్డ్ ట్రంప్‌తో మాట్లాడటానికి కూడా ప్రధాని మోదీ ఒక లాబీయింగ్ కంపెనీ సహాయం తీసుకోవాల్సి వస్తోంది" అని విపక్షాలు ఆరోపించాయి.

దీనిపై భారత విదేశాంగ శాఖ స్పందించింది. ఆరోపణలను ఖండించింది.

భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ఫ్యాక్ట్ చెక్ యూనిట్ ఈ ఆరోపణలను తోసిపుచ్చింది.

సామాజిక మాధ్యమాల్లో ఒక జర్నలిస్ట్ చేసిన పోస్ట్‌ను గందరగోళానికి గురిచేసేలా ఉందని పేర్కొంది.

ఈ వ్యవహారంలో వస్తున్న ఆరోపణలు నిజం కాదని విదేశాంగ శాఖ స్పష్టం చేసింది.

అసలు వివాదం ఏమిటి?

అమెరికా 'ఫారిన్ ఏజెంట్స్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్' కింద 'ఎస్‌హెచ్‌డబ్ల్యూ పార్ట్‌నర్స్ ఎల్‌ఎల్‌సీ' దాఖలు చేసిన పత్రాల ఆధారంగా 'ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్' పత్రిక ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది.

ఈ ఏడాది మే, జూన్‌లో భారత ప్రభుత్వ ఉన్నతాధికారులకు వైట్‌హౌస్‌కు మధ్య జరిగిన ఎనిమిది ఫోన్ సంభాషణలను ఏర్పాటు చేయడంలో తమ పాత్ర ఉందని ఆ సంస్థ ఆ పత్రాల్లో పేర్కొందని ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రిపోర్ట్ చేసింది.

జేసన్ మిల్లర్ నాయకత్వంలోని ఈ సంస్థ ఈ సంభాషణలను 'రాజకీయ కార్యకలాపాలు'లో భాగంగా అభివర్ణించింది.

భారత్-అమెరికా ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై దృష్టి సారించడమే వీటి ముఖ్య ఉద్దేశమని తెలిపింది.

భారత ప్రభుత్వం 2025 ఏప్రిల్‌లో ఈ సంస్థతో ఒప్పందం కుదుర్చుకోగా, 2026లో దాన్ని మరో ఏడాది పాటు పొడిగించింది. అయితే, జేసన్ మిల్లర్ ట్రంప్ ప్రభుత్వంలో ప్రత్యేక ప్రభుత్వ ఉద్యోగిగా చేరడంతో జూన్ 23న ఈ ఒప్పందం ముగిసింది.

హై-లెవెల్ ఫోన్ కాల్స్, లాబీయింగ్ సంస్థల నియామకం

యూఎస్ విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో 2026 మే నెలలో భారత పర్యటనకు ముందు అమెరికా ట్రెజరీ సెక్రటరీ స్కాట్ బేసెంట్, డిప్యూటీ నేషనల్ సెక్యూరిటీ అడ్వైజర్ మైఖేల్ నీధమ్, అండర్ సెక్రటరీ జేన్ లాంగ్ వంటి పలువురు సీనియర్ వైట్‌హౌస్ అధికారులతో భారత అధికారులు ఫోన్‌లో మాట్లాడినట్టు వార్తా పత్రిక పేర్కొంది.

మార్కో రూబియో జూన్ పర్యటన తర్వాత కూడా ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్నత స్థాయి సంప్రదింపులు కొనసాగాయని వెల్లడించింది.

డోనల్డ్ ట్రంప్ అధ్యక్షుడైన తర్వాత వాషింగ్టన్‌లోని భారత రాయబార కార్యాలయం ట్రంప్‌కు అత్యంత సన్నిహితులైన వ్యక్తుల నేతృత్వంలోని మరో రెండు ప్రధాన లాబీయింగ్ సంస్థల సేవలను కూడా ఉపయోగించుకుందని ఇండియన్ ఎక్స్‌‍ప్రెస్ తెలిపింది.

అందులో 'మెర్క్యూరీ పబ్లిక్ అఫైర్స్' ఒకటి. ఈ సంస్థకు నెలకు 75 వేల డాలర్ల(రూ.70.40 లక్షలు) చొప్పున చెల్లించారు. ఈ కంపెనీ కోర్ టీమ్‌లో ట్రంప్ బృందంలో పనిచేసిన బ్రయాన్ లాంజా ఉన్నారు.

విదేశాంగ శాఖ స్పందన, సీనియర్ జర్నలిస్టుల ప్రశ్నలు

మీడియాలో ఈ కథనాలు ప్రచురితమైన తర్వాత సీనియర్ జర్నలిస్ట్ సీమా చిష్తీ ఎక్స్‌లో చేసిన పోస్ట్‌పై భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ స్పందించింది.

ఆమె పోస్ట్ తప్పుదారి పట్టించేలా ఉందని భారత విదేశాంగ శాఖకు చెందిన ఫ్యాక్ట్ చెక్ యూనిట్ తెలిపింది.

లాబీయింగ్ సంస్థల సేవలను అమెరికాలోని రాయబార కార్యాలయాలు ఉపయోగించుకోవడం సర్వసాధారణమని, వాషింగ్టన్‌లోని భారత రాయబార కార్యాలయం 1948 నుంచి ఇటువంటి సంస్థలతో కలిసి పనిచేస్తోందని తెలిపింది.

సంబంధిత ఎఫ్ఏఆర్ఏ పత్రాలను పరిశీలిస్తే మెర్క్యురీ పబ్లిక్ అఫైర్స్ కేవలం సంబంధిత సమాచారాన్ని మాత్రమే చేరవేసిందని స్పష్టమవుతుందని మంత్రిత్వ శాఖ వివరించింది.

అయితే 'ది హిందూ' పత్రిక సీనియర్ జర్నలిస్ట్ సుహాసిని హైదర్ ఈ వివరణను ప్రశ్నించారు. వైట్‌హౌస్‌తో జరిగే ఉన్నతస్థాయి సంప్రదింపులు కూడా లాబీయింగ్ సంస్థల ద్వారా నిర్వహించడం సాధారణ పద్ధతేనా అని ఆమె ప్రశ్నించారు.

సాధారణంగా లాబీయింగ్ సంస్థలు అమెరికా కాంగ్రెస్ క్యాపిటల్ హిల్‌లో సంబంధాలు ఏర్పరచడానికి సహాయపడతాయి, కానీ ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై ఉన్నత స్థాయి చర్చలు నేరుగా రెండు దేశాల ప్రభుత్వ అధికారుల మధ్యే జరుగుతాయని కొందరు మాజీ దౌత్యవేత్తలు చెప్పినట్టు ఆమె పేర్కొన్నారు.

ప్రభుత్వంపై ప్రతిపక్షాల విమర్శలు

ఈ అంశంపై ప్రతిపక్షాలు తీవ్రంగా విమర్శలు గుప్పించాయి.

ట్రంప్‌తో పొగిడించుకోవడానికి మోదీ డబ్బులు చెల్లిస్తున్నారని, అమెరికాకు చెందిన మెర్క్యురీ పబ్లిక్ అఫైర్స్ అనే లాబీయింగ్ కంపెనీ ద్వారా ఈ విషయం బయటపడిందని కాంగ్రెస్ పార్టీ ఎక్స్‌లో పోస్ట్ చేసిన మెసేజ్‌లో ఆరోపించింది.

దీని కోసం భారత పన్ను చెల్లింపుదారుల డబ్బు నుంచి నెలకు 75,000 డాలర్ల జీతం ఇస్తున్నారని విమర్శించింది.

తృణమూల్ కాంగ్రెస్‌(మమత వర్గం)కు చెందిన ఎంపీ మహువా మొయిత్రా కూడా ఈ వివాదంపై స్పందించారు. "నిజం బయటపడింది ప్రధాని మోదీ గురించి డోనల్డ్ ట్రంప్ మంచి విషయాలు పోస్ట్ చేస్తున్నారంటే దానికి కారణం భారత పన్ను చెల్లింపుదారులమైన మనం ఒక అమెరికన్ లాబీయింగ్ కంపెనీకి డబ్బు చెల్లించడమే" అని వ్యంగ్యాస్త్రాలు విసిరారు.

తన మిత్రుడు డోనల్డ్ ట్రంప్‌తో మాట్లాడటానికి కూడా మోదీకి లాబీయింగ్ కంపెనీ అవసరమయ్యే పరిస్థితి వచ్చిందని కాంగ్రెస్ ఎంపీ పవన్ ఖేడా అన్నారు. మోదీని మంచి మిత్రుడు అని ట్రంప్ పిలిచిన ప్రతిసారీ దానికి ఒక ధర చెల్లించాల్సి వస్తోందని, భారత పన్ను చెల్లింపుదారుల డబ్బుతో లాబీయింగ్ కంపెనీకి చెల్లిస్తున్నారని విమర్శించారు.

(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్‌రూమ్ ప్రచురణ)

(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్‌,  ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)