కారుణ్య మరణం కోరుకున్న తల్లిదండ్రులకు ఇంజక్షన్ ఇప్పించిన కొడుకు ఎదుర్కొన్న భావోద్వేగాలేంటి?

(ఈ కథనంలోని కొన్ని అంశాలు మిమ్మల్ని కలచివేయవచ్చు.)

2024 జూన్‌లో ఒక తెల్లవారుజామున నెదర్లాండ్స్ ఉత్తర ప్రాంతంలోని ఒక ఓడ రేవు దగ్గర తన తల్లిదండ్రుల క్యాంపర్‌ వ్యాన్ పక్కన బాస్( వ్యక్తి పేరు) తన కారును ఆపారు.

ఆయన తండ్రి యాన్, తల్లి ఎల్స్ తమ వైవాహిక జీవితంలో ఎక్కువ భాగం హౌస్‌బోట్లలోనే గడిపారు. ఇప్పుడు వారు 70లలో ఉన్నారు.

దాంతో వారు ఇకపై హౌస్‌బోట్‌ను చూసుకోలేని పరిస్థితికి వచ్చారు. అందువల్ల పడవలకు దగ్గరగా పార్క్ చేసిన క్యాంపర్‌ వ్యాన్ వారికి కొత్త ఇల్లుగా మారింది.

యాన్, ఎల్స్ ఇద్దరూ కొడుకు కారు ఎక్కారు. బాస్ ఇంజన్ స్టార్ట్ చేశారు. తల్లిదండ్రులను తన కారులో తీసుకెళ్లడం ఆయనకు ఇదే చివరిసారి.

యాన్, ఎల్స్ దంపతులకు స్థానిక హాస్పిస్ (జీవితపు చివరి దశలో ఉన్న రోగుల సంరక్షణ కేంద్రం) వైపు సాగుతున్న ఈ ప్రయాణమే వారి జీవితంలో ఆఖరిది.

ఆ రోజు ఉదయం 10:30 గంటలకు వైద్యులు వారికి ప్రాణాంతకమైన మందులు ఇచ్చి వారు మరణించేలా చేస్తారు.

నెదర్లాండ్స్‌లో దీనిని 'డ్యూయో-యుథనేషియా' (ఇద్దరు కలిసి పొందే కారుణ్య మరణం) అంటారు. అక్కడ ఇది చట్టబద్ధమే అయినా చాలా అరుదుగా జరుగుతుంది.

అయితే ఇలా తమ జీవితాలను ముగించుకోవాలని అనుకునే డచ్ ప్రజల సంఖ్య ప్రతీ ఏటా పెరుగుతోంది. హాస్పిస్‌లో వారి మరణానికి మూడు రోజుల ముందు యాన్, ఎల్స్ దంపతులు తమ క్యాంపర్‌వాన్‌లో బీబీసీకి ఇంటర్వ్యూ ఇచ్చారు.

యాన్ కొన్నేళ్లపాటు జలమార్గాలలో సరుకు రవాణా చేయడం వల్ల వచ్చిన దీర్ఘకాలిక ఒంటి నొప్పులతో బాధపడుతున్నారు. ఎల్స్ 'డిమెన్షియా' (మతిమరుపు వ్యాధి) బారిన పడ్డారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలామంది వీరి కథపై చర్చించుకున్నారు. ఈ ఘటన జరిగి రెండేళ్లకు పైగా గడిచిన తర్వాత ఆ దంపతుల ఏకైక కుమారుడు బాస్ మాట్లాడారు.

తల్లిదండ్రుల మరణాన్ని కాస్త వాయిదా వేయమని వారిని ఒప్పించడానికి తాను ఎలా ప్రయత్నించాడో అలాగే చనిపోవాలనే వారి నిర్ణయానికి ఎలా మద్దతుగా నిలిచారో ఆయన వివరించారు.

తల్లిదండ్రుల నిర్ణయం తనపై మోపిన మానసిక భారం, ఆ తర్వాత తాను అనుభవించిన ఒంటరి తనం గురించి ఆయన అందులో వివరించారు.

ఆ ప్రయాణం.. ఆ జంట ఆఖరి ప్రయాణం

హాస్పిస్‌కు వెళ్లేందుకు బాస్ ఒక అందమైన మార్గాన్ని ఎంచుకున్నారు. పచ్చని మైదానాలు, కాలువల గుండా ఆ ప్రయాణం సాగింది. "నాకు ఆ ప్రయాణం మొత్తం ఇప్పటికీ గుర్తుంది" అని ఆయన చెప్పారు. తల్లి వెనుక సీట్లో కూర్చోగా తండ్రి ఆయన పక్క సీట్లో కూర్చున్నారు.

మొదట్లో వారు మాట్లాడుకున్నారు. కారుణ్య మరణం విషయంలో ఎల్స్ చాలా పట్టుదలగా ఉన్నారు. "మా అమ్మ చాలా నమ్మకంగా కచ్చితంగా ఉంది. కానీ మా నాన్న కొంచెం భావోద్వేగానికి లోనయ్యారు" అని బాస్ చెప్పారు.

తాము చేస్తున్నది సరైనదేనా అని యాన్ తన కొడుకును అడిగారు. తండ్రి ప్రశ్న విని బాస్ ఆశ్చర్యపోయారు. ఎందుకంటే తన తల్లికే ఏవైనా సందేహాలు వస్తాయేమోనని ఆయన అనుకున్నారు.

"మా అమ్మ ఎప్పుడూ జీవితాన్ని ఆనందంగా గడిపేది. ఆమె నాతో ఒకసారి అన్నమాట నాకు గుర్తుంది. నాకు 80 లేదా 90 ఏళ్ల వయసు వచ్చే వరకు బతకాలని ఉంది చెప్పారు" అని బాస్ తెలిపారు.

కానీ యాన్ మాత్రం తను అనుభవిస్తున్న నరకప్రాయమైన నొప్పి కారణంగా పదేళ్లుగా యుథనేషియా గురించే మాట్లాడుతున్నారు.

కారులో బాస్ తన తండ్రిని ఓదార్చి శాంతింపజేశారు. ఆ తర్వాత వారంతా ఏమీ మాట్లాడకుండా, సంగీతం వింటూ, కిటికీలోంచి ప్రకృతి దృశ్యాలను చూస్తూ ప్రయాణించారు.

ఈ ప్రయాణానికి కొన్ని నెలల ముందు, మరణాన్ని వాయిదా వేయమని బాస్ తన తల్లిదండ్రులను బతిమాలారు.

"ఇంకొంత కాలం ఇక్కడే ఉండమని నేను వారిని ఒప్పించడానికి ప్రయత్నించా. శీతాకాలం వరకు లేదా వచ్చే ఏడాది వరకు ఎందుకు ఆగకూడదు? అని అడిగా" అని బాస్ చెప్పారు.

బాస్ మనసులో తీవ్రమైన ఘర్షణ నడిచింది.

యుథనేషియా కోరాలనే అతని తల్లిదండ్రుల నిర్ణయం సరైనదే అని అతను భావించినప్పటికీ, వారు తనను వదిలి వెళ్లడం ఆయనకు ఏ మాత్రం ఇష్టం లేదు.

"మా నాన్న 10 నుంచి 15 ఏళ్లుగా బాధాకరమైన పరిస్థితిలో ఉన్నారు. కాబట్టి ఆయన బహుశా మరికొన్ని సంవత్సరాలు భరించగలిగేవారేమో. కానీ మరో ఏడాది ఆగితే, మా అమ్మ ఇబ్బందుల్లో పడేది" అని బాస్ చెప్పారు.

ఎల్స్ ఈ ప్రక్రియను ఆలస్యం చేస్తే ఆమె అల్జీమర్స్ మరింత ముదిరే ప్రమాదం ఉంది. అదే జరిగితే కారుణ్య మరణం గురించి సొంతంగా నిర్ణయం తీసుకునే మానసిక స్థితి ఆమెకు లేదని డాక్టర్లు తేల్చేసే అవకాశం ఉంది.

హాస్పిస్ దగ్గర భావోద్వేగాలు

బాస్ కారు పార్క్ చేశారు. "మా నాన్న నా కారుకు గుడ్‌బై చెప్పారు. ఆయనకు నా కారు అంటే చాలా ఇష్టం. 'గుడ్ జాబ్', 'థాంక్యూ' అని నాతో అన్నారు" అని బాస్ చెప్పారు.

ఆ తర్వాత వాళ్లు ముగ్గురూ లోపలకు నడిచారు.

"ఒక్కసారి ఊహించుకోండి. వారి స్థానంలో ఉండి, ఆ ప్రయాణం చేసి, ఆ నడక నడవడం ఎంత ఘోరంగా ఉంటుందో. అది నిజంగా నమ్మలేనట్లుగా అనిపించింది" అని బాస్ ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.

తర్వాత రెండు గంటలసేపు ఆ దంపతుల కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు వచ్చి వెళ్లారు. పాత జ్ఞాపకాలను నెమరువేసుకున్నారు. సంగీతం విన్నారు.

ఒకానొక సమయంలో ఈ ప్రక్రియను ఇక్కడితో ఆపేసి అందరినీ తీసుకుని వెనక్కి వెళ్లిపోదామా అని బాస్ ఆలోచించారు.

"నాకు ఒక భావన కలిగింది. 'సరే, ఇక్కడి నుంచి వెళ్ళిపోదాం. కారు ఎక్కి వెళ్ళిపోదాం' అని. కానీ వాళ్లలో ఎటువంటి అభద్రతాభావం లేదా సందేహం కలిగించకూడదని అనుకున్నాను. ఎందుకంటే నేను ఈ మొత్తం ప్రక్రియకు మొదటి నుంచి మద్దతు ఇచ్చాను" అని ఆయన చెప్పారు.

"అందరినీ ప్రశాంతంగా ఉంచి. వారికి వీడ్కోలు చెప్పడానికి ఆ సమయాన్ని ఉపయోగించుకోవడమే మంచిదనిపించింది" అని బాస్ అన్నారు.

ఉదయం 10:30 గంటలవుతుండగా యాన్, ఎల్స్‌లకు ప్రాణాంతకమైన మందును ఇవ్వడానికి వైద్యులు వచ్చారు. ఆ దంపతులు పక్కపక్కనే ఉన్న హాస్పిటల్ బెడ్స్‌పై పడుకున్నారు.

వారు స్పృహ కోల్పోయే ఆ చివరి క్షణాల్లో వారి మధ్య ఉన్న సాన్నిహిత్యాన్ని బాస్ కళ్లారా చూశారు.

"వాళ్లిద్దరూ చేతులు పట్టుకుని నడవడం నేను మూడు లేదా నాలుగు సార్లు మాత్రమే చూసుంటాను. కానీ ఇప్పుడు వారు అక్కడ పక్కపక్కనే పడుకుని ఒకరి చేతిని మరొకరు పట్టుకున్నారు. అది నాకు చాలా మంచి అనుభూతిని ఇచ్చింది. వారు నిజంగా దీనిని కలిసికట్టుగా చేస్తున్నారనిపించింది" అని బాస్ చెప్పారు.

తల్లిదండ్రులు శ్వాస తీసుకోవడం ఆగిపోయిన మొదటి అరగంటను బాస్ "ఒక వాస్తవ సంఘటన"గా వర్ణించారు. అంటే వారు ఇక జీవించి లేరు అనే నిఖార్సయిన నిజం.

"ఆ తర్వాత అసలు పరిస్థితి ఏంటో మనకు అర్థమవుతుంది. అది ఊహించలేనంత భారమైన అనుభూతి" అని ఆయన ఆవేదన పంచుకున్నారు.

హాస్పిస్‌లో ఉన్న బాస్‌ను ఒకేసారి తీవ్రమైన దుఃఖం ముంచెత్తింది. ఆయన చెప్పలేనంత ఒంటరితనంలోకి జారిపోయారు.

"దుఃఖాన్ని అనుభవించడం చాలా కష్టం. నాకు అన్నదమ్ములు గానీ, అక్కాల్లెళ్లు గానీ లేరు. నేను నిజంగా ఒంటరినైపోయాను" అని ఆయన అన్నారు.

సాధారణంగా తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ ఉన్నప్పుడు ఒకరు చనిపోతే మనం ఆ బాధ, జ్ఞాపకాలను మరొకరితో పంచుకుని ఓదార్పు పొందవచ్చు. కానీ యాన్, ఎల్స్ ఇద్దరూ ఒకేసారి వెళ్ళిపోయారు.

"నా రెండు కాళ్లు తెగిపోయినట్లు అనిపించింది" అని బాస్ ఆ రోజులను గుర్తు చేసుకున్నారు.

ఆయన దుఃఖం శారీరకంగా కూడా ప్రభావం చూపింది. నాలుగైదు వారాల పాటు ఆయనకు అనారోగ్యంగా అనిపించింది. శరీరం అంతా నొప్పులుగా ఉండేవి.

"ఇది చాలా కఠినమైన ముగింపు. వాళ్లకు ఇది బెస్ట్ ఆప్షన్ కావచ్చు. కానీ ఇద్దరినీ ఒకే క్షణంలో కోల్పోవడం నాపై చాలా తీవ్రమైన ప్రభావాన్ని చూపించింది" అని బాస్ చెప్పారు.

యాన్, ఎల్స్ చాలా త్వరగా వెళ్ళిపోయారా?

నెదర్లాండ్స్‌లో యుథనేషియా కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవాలనుకునే వారిలో ముఖ్యంగా ఎల్స్ లాగా డిమెన్షియా ఉన్నవారికి జీవితాన్ని ముగించడానికి సరైన సమయాన్ని ఎంచుకోవడం చాలా సంక్లిష్టమైన విషయం.

2024లో నెదర్లాండ్స్‌లో యుథనేషియా గణాంకాలు:

యుథనేషియా ద్వారా 9,958 మంది మరణాన్ని ఎంచుకున్నారు.

వారిలో 427 మంది డిమెన్షియా ఉన్నవారు, ఆరుగురికి తీవ్రమైన డిమెన్షియా ఉంది.

ఆ సంవత్సరంలో 108 మంది (54 జంటలు) డ్యూయో-యుథనేషియా (కలిసి మరణించడం) ఎంచుకున్నారు.

(ఆధారం: ప్రాంతీయ యుథనేషియా సమీక్షా కమిటీలు - RTE)

భరించలేని బాధను తాము అనుభవిస్తున్నామని నిరూపించడంతో పాటు, చనిపోవాలనుకుంటున్నామనే నిర్ణయాన్ని స్వయంగా తీసుకోగల మానసిక సామర్థ్యం తమకు ఇంకా ఉందని వైద్యులు ధృవీకరించాలి.

యుథనేషియా గురించి ఆలోచించే డిమెన్షియా రోగులలో ఇది తీవ్రమైన ఆందోళనకు కారణమవుతుందని రోటర్డామ్‌లోని ఎరాస్మస్ మెడికల్ సెంటర్‌కు చెందిన డాక్టర్ రోజెమరిజ్న్ వాన్ బ్రుచెమ్ అన్నారు.

‘‘వాళ్లు ఏమనుకుంటారంటే నాకీ నిర్ణయం తీసుకునే శక్తి ప్రస్తుతం ఉంది. కానీ ఇప్పుడు చనిపోవడం చాలా తొందరపాటు అవుతుంది. బహుశా వచ్చే నెలకల్లా సమయం మించిపోవచ్చు. కాబట్టి ఈ ప్రక్రియను ఎప్పుడు ప్రారంభించాలో ఎలా నిర్ణయించుకోవాలి? నేను చాలా కాలం వేచి చూస్తే, ఆ అవకాశం చేజారిపోతుందా?" అని ఆలోచిస్తారని బ్రుచెమ్ వివరించారు.

నెదర్లాండ్స్‌లో యుథనేషియా చట్టబద్ధం కావడం వల్లే రోగులు ఇటువంటి ఆందోళనను ఎదుర్కొంటున్నారని ఆయన అన్నారు.

ముదిరిపోయిన డిమెన్షియా కేసులలో కారుణ్య మరణానికి అనుమతి లభించడం చాలా అరుదని వారికి తెలుసు.

బ్రిటన్ వంటి యుథనేషియా నిషేధించిన దేశాలలో, డిమెన్షియా రోగులు అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటారు.

కానీ వారు ఇలాంటి జీవిత-మరణ నిర్ణయాలను తూకం వేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉండదు.

అల్జీమర్స్ వ్యాధి మరింత ముదిరే అవకాశం ఉన్నందున తాము ఎక్కువ కాలం వేచి ఉండలేనని ఎల్స్ 2024లో బీబీసీతో చెప్పారు.

యాన్ కూడా ఎల్స్‌తో కలిసి మరణించడానికి నిశ్చయించుకున్నారు. ‘‘బహుశా నేను కాస్త త్వరగానే వెళ్ళిపోతుండవచ్చు, కానీ జీవితాన్ని పూర్తిగా జీవించానని, నా జీవితం పరిపూర్ణమైందని అనిపిస్తోంది’’ అని ఆయన బీబీసీతో చెప్పారు.

అన్నీ మాట్లాడేసుకున్నారా?

తల్లిదండ్రుల జీవిత చరమాంకపు నిర్ణయాలు తమ కుమారుడిపై ఎంతటి భారాన్ని మోపుతున్నాయో యాన్, ఎల్స్ దంపతులకు బాగా తెలుసు.

యుథనేషియా ప్రక్రియలో భాగంగా తన తల్లిదండ్రులు వేర్వేరు వైద్యులతో జరిపిన అన్ని సమావేశాలకు బాస్ కూడా హాజరయ్యారు. వారి కుటుంబంలోనూ దీనిపై బహిరంగ చర్చలు జరిగాయి.

సాధారణంగా మనకు ప్రియమైన వారు చనిపోయినప్పుడు వారితో కొన్ని విషయాలు చెప్పలేకపోయామే అనే పశ్చాత్తాపం మిగిలిపోతుంటుంది.

కానీ బాస్ విషయంలో అలా జరగలేదు.

జూన్ 3న హాస్పిస్‌లో యాన్, ఎల్స్ దంపతుల అపాయింట్‌మెంట్‌కు రెండు రోజుల ముందు బాస్ తన తల్లిదండ్రులకు ఒక లేఖ రాశారు.

"అది దాదాపు ఎనిమిది పేజీల లేఖ. నేను శనివారం రాత్రి ఆలస్యంగా వారి క్యాంపర్‌వ్యాన్‌కు వెళ్లాను. ఆ లేఖ మొత్తాన్ని వారిద్దరికీ చదివి వినిపించాను. అది మా జీవితాల గురించి. వాళ్లు నా కోసం చేసిన ప్రతిదానికి వారికి ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ రాసిన లేఖ" అని బాస్ వివరించారు.

యాన్, ఎల్స్ అది విని తీవ్ర భావోద్వేగానికి లోనయ్యారు.

వారు బహిరంగంగా ఒకరిపై ఒకరు ప్రేమను ఎలాగైతే అరుదుగా ప్రదర్శించుకునేవారో అలాగే సాధారణంగా కొడుకుపై కూడా అంతగా ప్రేమను బయటకు చూపించేవారు కాదు.

"వాళ్లు నిన్ను ప్రేమిస్తున్నారని నీకు అర్థమవుతుంది. కానీ అది పనులు చేసి పెట్టడం ద్వారా చూపిస్తారు తప్ప. మాటల్లో చెప్పడం లేదా కౌగిలించుకోవడం ద్వారా కాదు" అని బాస్ అన్నారు.

"మా అమ్మకు డిమెన్షియా వచ్చిన తర్వాత ఆమె ఎక్కువగా నన్ను కౌగిలించుకునేది. కానీ మా నాన్న మాత్రం ఎప్పుడూ అలా చేయలేదు. నాకు ఆయన నుంచి ఎప్పుడూ కౌగిలింత దక్కలేదు" అని బాస్ చెప్పారు.

కానీ ఆ చివరి శనివారం రాత్రి క్యాంపర్‌‌వ్యాన్‌లో పరిస్థితి మారిపోయింది. యాన్ తన కొడుకు బాస్‌ను గట్టిగా గుండెలకు హత్తుకున్నారు.

"నేను ఆ లేఖ చదివిన తర్వాత ఆయన నన్ను కౌగిలించుకున్నారు. బహుశా నా జీవితంలోనే అది అత్యుత్తమ క్షణాలలో ఒకటి" అన్నారు బాస్.

"ఇక మేం మాట్లాడుకోవడానికి ఏమీ మిగలలేదు. అన్నీ మాట్లాడేసుకున్నాం" ఈ మాటలు చెప్పడానికి ప్రస్తుతం ఆ కుటుంబంలో మిగిలింది బాస్ ఒక్కరే.

(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్‌రూమ్ ప్రచురణ)

(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్‌,  ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)