‘భారత్‌లోకి ప్రవేశించకుండా వీసా రద్దు’ చేశారన్న నార్వే జర్నలిస్ట్ హేలే లింగ్, విదేశాంగ శాఖ ఏం చెప్పింది?

హైదరాబాద్ కేంద్రంగా జరుగుతోన్న భారత్ సమ్మిట్ 2026 సదస్సు చుట్టూ అంతర్జాతీయ వివాదం నెలకొంది.

ఈ సదస్సుకు తాను హాజరు కాకుండా వీసా రద్దు చేశారంటూ నార్వే పాత్రికేయురాలు హేలే లింగ్ 'ఎక్స్' లో పోస్ట్ చేస్తూ నేరుగా కేంద్ర మంత్రి అమిత్ షాపై ఆరోపణలు చేశారు.

హేలే లింగ్‌కే కాదు, దాదాపు 116 మంది విదేశీయులకు అనుమతులు ఇవ్వలేదని కాంగ్రెస్ ఆరోపిస్తోంది.

దీనిపై భారత విదేశాంగ శాఖ అధికార ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ స్పందిస్తూ ‘'వీసా వ్యవహారాలు ఆయా దేశాల, ప్రభుత్వాల సార్వభౌమ అధికారానికి సంబంధించినవి’’ అన్నారు.

తెలంగాణ ప్రభుత్వం, సమృద్ధ భారత్ ఫౌండేషన్ కలసి భారత్ సమ్మిట్ – ఫోర్జింగ్ ఏ న్యూ వల్డ్ పేరుతో ఈ సదస్సును నిర్వహిస్తున్నాయి.

80వ భారత స్వాతంత్య్ర ఉత్సవాలు, 137వ నెహ్రూ జయంతి సందర్భంగా నవంబర్ 13, 14 తేదీల్లో హైదరాబాద్‌లో నిర్వహించే సదస్సుకు భారత్‌తో పాటు 70కి పైగా దేశాల నుంచి, 1000కి పైగా ప్రతినిధులను ఆహ్వానించినట్టు నిర్వాహకులు చెప్పారు. అయితే ఈ విదేశీ అతిథుల విషయంలోనే వివాదం ఏర్పడింది.

ఈ సమ్మిట్‌లో ఒక చర్చలో పాల్గొనడానికి నార్వే పాత్రికేయురాలు హెల్లె లింగ్ కి కూడా నిర్వాహకులు ఆహ్వానం పంపించారు. దీనిపై ఆమె ఓ వీడియో కూడా విడుదల చేశారు.

హేలే లింగ్ తన వీడియోలో ఏం చెప్పారు?

దీనిపై హేలే లింగ్ సోషల్ మీడియా ‘ఎక్స్’లో ఓ వీడియో విడుదల చేశారు. తనకు ముందుగా వీసా లభించిందని, కానీ చివరి నిమిషంలో దానిని రద్దు చేశారని ఆ వీడియోలో ఆమె ఆరోపించారు.

''ఈ వీడియో అమిత్ షా కోసం. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశమైన భారత్‌కు నా జీవితంలో తొలిసారి ఈరోజే వెళ్లాల్సి ఉంది. ఎంతో ఎగ్జైట్‌మెంట్‌తో ఎప్పుడో బ్యాగులు కూడా సర్దేసుకున్నాను, పాస్‌పోర్ట్‌, వీసా ఉన్నాయి. బయలుదేరడానికి అంతా సిద్ధం. కరెక్ట్‌గా ఇంకో పది నిమిషాల్లో బయల్దేరాలనగా నార్వేలోని ఇండియన్ ఎంబసీ నుంచి కాల్ వచ్చింది.

'మీరు ఈరోజు ఇండియాకు వెళ్లడానికి వీల్లేదు' అని తేల్చేశారు. నాకేమీ అర్థం కాలేదు. ఎందుకంటే నా దగ్గర అధికారిక పొలిటికల్ క్లియరెన్స్ ఉంది, చేతిలో వీసా ఉంది, తెలంగాణలోని హైదరాబాద్‌లో నా కోసం ఒక సదస్సు ఎదురుచూస్తోంది. అక్కడ మీడియా, పత్రికా స్వేచ్ఛ, ప్రజాస్వామ్యం, వాటి మధ్య ఉన్న అనుబంధంపై నేను మాట్లాడాల్సి ఉంది. తీరా చూస్తే వీసా వచ్చినా దేశంలోకి రానివ్వబోమని అంటున్నారు.

సరిగ్గా ఇక్కడే మీ పాత్ర మొదలవుతుంది. అమిత్ షా గారూ... నేను దేశంలోకి రాకూడదని ఆంక్షలు పెట్టింది మీ ఆధ్వర్యంలోని కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖేనట. ఎందుకిలా చేస్తున్నారో అర్థం కాకపోయినా, ఇదంతా చూస్తుంటే మాత్రం ముమ్మాటికీ రాజకీయ కక్షసాధింపులాగే అనిపిస్తోంది.

బహుశా 2026 మే నెలలో ఓస్లోలో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీని సూటిగా ప్రశ్నించడానికి మీడియా స్వేచ్ఛను ఉపయోగించుకున్నందుకే నాపై ఈ కోపమా? లేదా నార్వే వార్తాపత్రికలలోనూ, భారత ప్రజలు చూసేలా ఆన్‌లైన్‌లోనూ మోదీని, ఆయన పాలనా తీరును విమర్శిస్తూ ఆర్టికల్స్ రాసినందుకు, మిమ్మల్ని ప్రశ్నించే వారిని ఇంటర్వ్యూలు చేస్తున్నందుకు ఇలా చేస్తున్నారా?'' అని ఆమె ఆ వీడియోలో ప్రశ్నించారు.

ఈ ఏడాది మేలో నార్వే ప్రధాని జోనాస్ స్టోర్‌, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ మధ్యన ద్వైపాక్షిక చర్చలు అనంతరం నిర్వహించిన సంయుక్త పత్రికా సమావేశం తదుపరి అక్కడి నుంచి వెళుతున్న ప్రధాని మోదీని ''ప్రపంచంలోనే అత్యంత స్వేచ్ఛాయుత మీడియా ప్రశ్నలకు మీరు ఎందుకు సమాధానమివ్వరు?'' అని ప్రశ్నించారు.

భారత్‌లో పత్రికా స్వేచ్ఛ, మానవ హక్కుల పరిస్థితిని గురించి కూడా హేలే లింగ్ ప్రశ్నించినా, మోదీ ఆ ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పకుండా వెళ్లిపోయారు.

‘అనుమతుల విషయంలో గందరగోళం ఎందుకు?’

ఈ ఆరోపణలపై భారత ప్రభుత్వ విదేశాంగ శాఖ స్పందించింది. ''వీసా వ్యవహారాలు ఆయా దేశాల, ప్రభుత్వాల సార్వభౌమ అధికారానికి సంబంధించినవి. నేను అదే చెప్పగలను'' అని మీడియాతో అన్నారు భారత విదేశాంగ శాఖ అధికార ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్.

అదే సమయంలో కాంగ్రెస్ నాయకుడు సల్మాన్ ఖుర్షీద్, సదస్సు నిర్వాహక సమృద్ధ భారత్ ఫౌండేషన్ నాయకులు పుష్పరాజ్ దేశ్ పాండే హేలే లింగ్ ఆరోపణలను సమర్థిస్తూ మాట్లాడారు.

''(హేలే లింగ్ వివాదంపై స్పందిస్తూ) వీసాలు ఎవరు రద్దు చేస్తారో నేనైతే అసలు ఊహించలేకపోతున్నా. దేవుడు చేశాడేమో మరి.. ప్రపంచం నలుమూలల నుంచి ఇంతమంది ఇక్కడికి వద్దామని చూస్తుంటే, వాళ్ళని ఇలా కావాలని ఎందుకు ఆపుతున్నారు? ఒకళ్ళని ఆపుతున్నారు, ఇంకొకళ్ళని రానిస్తున్నారు, కొందరికేమో ఆలస్యం చేస్తున్నారు, ఇంకొందరిని ఎయిర్‌పోర్ట్ నుంచే వెనక్కి పంపించేస్తున్నారు, మరికొందరికేమో చివరి నిమిషంలో వీసాలు క్యాన్సిల్ చేస్తున్నారు. వీటికి సమాధానం వాళ్ళే (ప్రభుత్వం) చెప్పాలి.

మేము క్లియరెన్స్ తీసుకున్న 116 మందికి అసలు వీసాలే ఇవ్వలేదు. పిలిచిన ప్రతి ఒక్కరికీ క్లియరెన్స్ తీసుకోవాలని చెబితే, మేము ఆ లిస్ట్ అంతా పంపించాం. కొందరికేమో క్లియరెన్స్ ఇచ్చారు, మరికొందరికేమో ఇవ్వలేదు. ఎవరికి క్లియరెన్స్ ఇవ్వలేదు, ఎందుకు ఇవ్వలేదో ప్రభుత్వమే చెప్పాలి'' అని బీబీసీతో అన్నారు మాజీ కేంద్ర మంత్రి, కాంగ్రెస్ నాయకులు సల్మాన్ ఖుర్షీద్.

''ఇందులో డిప్లొమాటిక్ విషయాలు ఉన్నాయి కాబట్టి, వెనక్కి పంపించేసిన వాళ్ళ గురించి మేమేమీ మాట్లాడలేం. కానీ ఇమ్మిగ్రేషన్ దగ్గర చాలామంది తీవ్ర ఇబ్బందులకు గురిచేశారు.

చివరికి ఐవరీ కోస్ట్ మాజీ దేశాధినేతకు కూడా ఇలాగే జరిగింది. ఇమ్మిగ్రేషన్ దగ్గర వారిని అనవసరంగా ఇబ్బంది పెట్టారు. ఇలాంటి గొడవలు ఎన్నో జరిగాయి. మేం మాత్రం అన్ని నిబంధనలూ పక్కాగా పాటించాం. చాలామంది ప్రతినిధులకు పొలిటికల్ క్లియరెన్స్ కూడా వచ్చింది. అలాంటిది ఇప్పుడు వాళ్ళని వెనక్కి పంపించేస్తున్నారంటే, ఇక్కడ ఏదో పెద్ద సమస్యే ఉందని అర్థం.

హేలే లింగ్ కేసు చూశారుగా, ఇలాంటివే ఇంకా చాలా ఉన్నాయి. ఎంబసీల్లో చాలామంది ఉన్నారు. ప్రభుత్వంపై ఏమైనా విమర్శలు చేశారేమో అని సోషల్ మీడియా పోస్టులు చూపించమంటూ చాలా ఎంబసీలు అడుగుతున్నాయి.

భారత ప్రభుత్వమే అలా చేయిస్తోందో లేదో నాకైతే తెలీదు కానీ, ఎంబసీల్లో ఉన్నవాళ్ళు మాత్రం... సల్మాన్ చెప్పినట్టుగా ఎవరో ఒకరు సోషల్ మీడియా పోస్టులు చెక్ చేస్తూ, పొలిటికల్ క్లియరెన్స్ వచ్చాక కూడా వీసా అప్లికేషన్లు తీసుకోకపోవడం లేదా రిజెక్ట్ చేయడం చేస్తున్నారు. నాకైతే ఇదంతా చూస్తుంటే అసలు ఏమీ అర్థం కావట్లేదు'' అని బీబీసీతో అన్నారు సమృద్ధ భారత్ ఫౌండేషన్ నిర్వాహకులు పుష్పరాజ్ దేశ్ పాండే.

అసలేంటీ సదస్సు?

తెలంగాణలో గతేడాది కూడా ఈ సదస్సు నిర్వహించారు. ఇందులో భారత్‌తో పాటు వివిధ దేశాలకు సంబంధించిన అనేక రంగాలకు సంబంధించిన నిపుణులు, దౌత్యవేత్తలు, రాజకీయ నాయకులు, ప్రొఫెసర్లు పాల్గొంటారు. అందులో అనేక సెమినార్లు నిర్వహిస్తారు. సమకాలీన ప్రపంచం ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు, అందులో భారత్ పాత్ర, ఇతర దేశాలతో భారత్ సంబంధాలు, ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడం వంటి అనేక అంశాలను చర్చిస్తారు.

రాహుల్ గాంధీ సహా కాంగ్రెస్ పార్టీ ముఖ్య నాయకులు, సిద్ధాంత పరంగా, భావజాలం పరంగా కాంగ్రెస్ ఆలోచనా ధోరణికి దగ్గరగా ఉండేవారు, ఆయా దేశాల్లో కూడా ఇదే తరహా ఆలోచన విధానాన్ని కలిగిన మేధావులు, రాజకీయవేత్తలు ఈ సదస్సులో పాల్గొంటున్నారు.

''తెలంగాణ కేవలం వాణిజ్యానికే కాదు, ఆలోచనలకు కూడా వేదికే. అందుకే ఎంతోమంది ప్రగతిశీల శక్తులు దీనిని 'గ్లోబల్ సౌత్ పొలిటికల్ దావోస్' అని పిలుస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం ప్రపంచం ఎన్నో సమస్యలతో కొట్టుమిట్టాడుతోంది. మనమంతా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల మోతను, ఆకాశాన్నంటుతున్న ధరలను చూస్తూనే ఉన్నాం. సామాన్య ప్రజలు ఇబ్బంది పడకుండా ఉండాలని చూస్తున్నప్పుడు, పశ్చిమాసియాతో ఎలా చర్చించాలి, ఇరాన్‌తో ఏం మాట్లాడాలి, రష్యా, అమెరికా, వెనెజ్వెలాలతో ఎలా వ్యవహరించాలి అనే విషయాలపై మాట్లాడాలి కదా?

ఇవన్నీ నిర్మాణాత్మక ప్రశ్నలు. మనకు అలీన విధానం వారసత్వం, నెహ్రూ వారసత్వం ఉంది. మనం అందరితోనూ మాట్లాడతాం. వాళ్ళు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలేంటి, భారత్ ఏం చేయాలని వాళ్ళు కోరుకుంటున్నారు అనేదే మన పాయింట్'' అని సదస్సు గురించి వివరించారు పుష్పరాజ్.

అటు తెలంగాణ రాష్ట్ర బీజేపీ నాయకులు కూడా ఈ సదస్సుపై స్పందించారు. దీనిని యాంటీ భారత్ సమ్మిట్ అని వారు వ్యాఖ్యానించారు. ఈ మాటలను తప్పు పట్టారు సల్మాన్ ఖుర్షీద్.

''ఇది కేవలం ఆలోచనలు పంచుకునే వేదిక మాత్రమే. ఇక్కడ వివాదాస్పదమైన విషయాలేమీ మాట్లాడట్లేదు. అంతా దేశ ప్రయోజనాల కోసమే చేస్తున్నాం. దేశానికి మంచి జరగాలి, భారత ప్రజలకు మంచి జరగాలనేదే మా ఆరాటం. ఆ ఉద్దేశంతోనే వివిధ దేశాలు, అక్కడి ప్రతినిధుల నుంచి మంచి పద్ధతులు, ఆలోచనలు తీసుకుంటున్నాం'' అన్నారు పుష్పరాజ్.

(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్‌రూమ్ ప్రచురణ)

(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్‌,  ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)