Đe dọa đánh bom hàng không châu Âu: Ai có thể là người đứng sau?

Các cảnh báo xuất hiện dồn dập, liên tiếp nhắm vào hết hãng hàng không này đến sân bay khác.

Trong gần như mọi trường hợp, ngoại trừ sân bay Heathrow ở London là một ngoại lệ, các nhà chức trách đều đánh giá mối đe dọa lớn đến mức phải chuyển hướng máy bay liên quan, thậm chí ở Ý, tiêm kích hộ tống đã được điều động.

Cuối cùng, tất cả đều là đe dọa giả mạo. Tuy nhiên, điều đó dĩ nhiên không có nghĩa rằng những cảnh báo tiếp theo sẽ không phải là thật.

Không khó hiểu khi tính chất đồng thời và có sự phối hợp của các vụ đe dọa giả mạo nhằm vào ngành hàng không, cùng với hàng loạt hành động phá hoại khác trên khắp châu Âu, khiến một số người nghĩ Nga đứng sau.

Sau hàng loạt cuộc tấn công mạng và những vụ drone xuất hiện bí ẩn tại các địa điểm nhạy cảm hồi đầu năm, vài ngày gần đây châu Âu còn chứng kiến các vụ tấn công từ xa vào hệ thống tủ đông của siêu thị, một ngân hàng máu, một sự cố đáng ngờ ở biên giới Ba Lan với Nga, và trước đó vào tháng 8 là vụ tấn công bằng drone nhằm vào sân bay Leipzig Halle của Đức - điều mà bộ trưởng nội vụ nước này công khai cáo buộc Moscow là thủ phạm.

Vậy liệu Nga có đứng sau những vụ việc này hay không?

Nhiều người cho rằng, dù chỉ dựa trên các bằng chứng gián tiếp, đây có thể là một ví dụ khác của "chiến tranh hỗn hợp", "vùng xám" hoặc "dưới ngưỡng xung đột" - tức những hành động gây tổn hại cho cơ sở hạ tầng hoặc xã hội của một quốc gia nhưng thường được thực hiện ẩn danh, có thể chối bỏ trách nhiệm và chưa đến mức kích hoạt Điều 5 của NATO, tránh kéo theo phản ứng quân sự từ phương Tây.

Moscow chắc chắn đang rất tức giận trước việc NATO hỗ trợ Ukraine, bởi điều đó đã cản trở kế hoạch của Điện Kremlin nhằm thôn tính quốc gia này và về thực chất là chấm dứt nền độc lập của Ukraine.

Một số blogger Nga cũng lập luận rằng nếu các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine đang khiến các sân bay ở Nga mất an toàn, còn các lệnh trừng phạt của phương Tây khiến các hãng hàng không Nga bị cấm hoạt động trong không phận châu Âu, thì tại sao các nước phương Tây lại không phải hứng chịu sự tình trạng tương tự?

Tuy nhiên, tính đến tối 5/11 giờ địa phương, vẫn chưa xuất hiện bằng chứng chắc chắn nào liên kết các vụ đe dọa đánh bom giả mạo nhằm vào ngành hàng không với Nga, Iran hay bất kỳ nhóm ủy nhiệm nào do hai quốc gia này kiểm soát.

Một email đe dọa được gửi tới giới chức sân bay ở Rome vào sáng 5/11, tự nhận là từ nhóm "Fighters of the Male State" (Tạm dịch: Chiến binh của Nhà nước Nam giới)

Tên gọi này nhiều khả năng ám chỉ Muzhskoi Legion hay "Male Legion" (Tạm dịch: Quân đoàn Nam giới), một tổ chức cực hữu của Nga có quan điểm cực đoan đến mức đã bị một tòa án ở Moscow cấm hoạt động vào năm 2021.

Tuy vậy, nhóm này vẫn duy trì được hàng chục ngàn người theo dõi trên Telegram và công khai ủng hộ cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine trong năm tiếp theo.

Nhưng email gửi tới Rome, ngay cả khi là thật, và chưa ai dám khẳng định đó không phải là một nhóm khác mạo danh cái tên này, nhiều khả năng cũng sẽ không cung cấp những đầu mối mà cảnh sát và giới chức sân bay cần để xác định ai đang tạo ra các vụ đe dọa giả mạo này và vì sao họ làm vậy.

Đối với lực lượng cảnh sát quốc gia, cơ quan quản lý sân bay và các bộ phụ trách giao thông đang tìm cách xác định thủ phạm đứng sau những trò lừa này cũng như giảm thiểu tác động nếu tái diễn, nhiệm vụ không phải là suy đoán ai có vẻ là nghi phạm khả dĩ nhất, mà là bám theo những đầu mối xác thực, cụ thể và khách quan, nếu họ có thể tìm ra được.