Perchennog cwt yng Nghrymych yn cael hawl i fyw yno'n barhaol
Roedd Geoffrey Finnimore wedi byw yn yr adeilad ers 2020, ond erioed wedi dweud wrth yr awdurdodau amdano
- Cyhoeddwyd
Bydd dyn a wnaeth adeiladu cwt sy'n cynhyrchu ei drydan a'i wres ei hun yn annibynnol o'r grid cenedlaethol, yn cael parhau i fyw yno yn dilyn penderfyniad gan Gyngor Sir Penfro.
Roedd Geoffrey Finnimore, sy'n gynllunydd pensaernïol hunangyflogedig, wedi codi'r adeilad yng Nglandŵr ger Crymych yn 2020, ond wnaeth o erioed ddweud wrth yr awdurdodau na gofyn am ganiatâd.
Dywedodd y cyngor wrtho yn wreiddiol y byddai'n rhaid iddo wneud cais am ganiatâd ôl-weithredol (retrospective) ar gyfer y cartref sydd yn hunangynhaliol, a sydd hefyd yn casglu dŵr glaw.
Ond fe wnaeth yr awdurdod lleol ddarganfod, oherwydd bod rhywun wedi bod yn byw yn y cartref ers mwy na phedair blynedd, ei fod bellach wedi ei eithrio rhag cymryd camau erlyn yn ei erbyn.
Mae Geoffrey Finnemore yn gynllunydd pensaernïol hunangyflogedig, ac mae'r cwt sy'n gartref iddo yn hunangynhaliol o ran trydan a gwres, ar yn casglu dŵr glaw
Roedd Mr Finnimore wedi bod yn cynnal 4.5 acer o dir yng Nghoed Troednoeth, Tir y Gafel ers i'r cyn-berchennog adael yn 2018.
Roedd wedi bod yn byw mewn fan wersylla ar y safle gyda strwythur bychan a tho arno wrth ei ochr, yn ôl y cyngor.
Ond dywedodd Mr Finnimore bod hynny'n "annigonol" ar gyfer ei iechyd a'i les, ac fe ddechreuodd adeiladu'r cwt.
"Heb fy nghartref, y gwnes ei greu i ddatrys fy mhroblemau fy hun heb gymorth y wladwriaeth, byddai talu am lety arall yn drychinebus i fy sefyllfa ariannol a fy lles personol", meddai.
Gofynnodd y cyngor iddo wneud cais am 'ddogfen datblygiad cyfreithlon' ar gyfer yr eiddo.
Mewn datganiad personol i'r awdurdod lleol, cadarnhaodd ei fod wedi byw ar y safle ers dros 10 mlynedd, ei fod yn ennill llai na £10,000 y flwyddyn fel gweithiwr hunangyflogedig, ac fe ddarparodd dystiolaeth ei fod yn breswylydd hirdymor yno.
Straeon Perthnasol
'Rhaid byw bywyd gwyrdd er mwyn cadw ein cartref'
- Cyhoeddwyd20 Hydref 2025
Ychwanegodd Mr Finnimore bod y "cyngor wedi gwneud y cais hwn, a dwi wedi gorfod cydymffurfio mewn sefyllfa fregus, yn sgil y posibilrwydd o weithredu yn erbyn adeilad ac amgylchiadau byw sydd wedi ei ddangos fel un sydd wedi ei hen sefydlu, ac yr ydw i yn gredu sydd yn gyfreithlon".
"Yng nghyd-destun yr argyfwng costau byw, dwi wedi cymryd gofal o fy anghenion fy hun.
"Cyn belled ag y mae cyfrifoldebau'r cyngor yn cael eu rhoi yn y cyd-destun yna, dwi'n ei gweld fel un broblem yn llai iddyn nhw ei datrys.
"Fe fyddwn i hefyd yn gweld gwrthodiad o gais fel hwn, sydd â chyfiawnhad iddo, fel cyfraniad tuag at waethygu'r pryderon cymdeithasol presennol."
Fe wnaeth y cyngor roi'r dystysgrif iddo oherwydd eu bod wedi darganfod, wrth bwyso a mesur, bod Coed Troednoeth wedi bodoli ac wedi bod yn gartref ers dros bedair blynedd cyn y cais, ac felly wedi ei eithrio.
Fe ychwanegon nhw: "Ym mis Mehefin 2020, cafodd y tir ei brynu gan Mr Finnimore, ac ym mis Tachwedd 2020, fe ddechreuodd ddefnyddio'r adeilad fel ei gartref, sydd felly yn cyfiawnhau'r cais am dystysgrif i'w ddefnyddio'n gyfreithiol."
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.
Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.
Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.