غافلگیری ستاره رئال مادرید برای پسر سودانی که جنگ پاهایش را گرفت

در اتاقی تاریک در قاهره، پسری ۱۳ ساله به صفحه تلویزیون چشم دوخته و تقریبا پلک هم نمی‌زند. تصویر روی صفحه سوسو می‌زند و وینیسیوس جونیور، گوش سرشناس رئال مادرید، ظاهر می‌شود و مستقیم و به زبان عربی این پسر را خطاب قرار می‌دهد: «ظاهر، مرحبا»؛ یعنی سلام ظاهر.

ظاهر تقریبا تکان نمی‌خورد و با چشمانی گردشده، نگاهش را به فوتبالیست محبوبش دوخته است.

ما نخستین بار یک سال پیش ظاهر را در میان ویرانه‌های خارطوم، پایتخت سودان، دیدیم. او کودکی کوچک و آرام بود که زخم جنگ بر تنش نشسته بود؛ یکی از میلیون‌ها کودکی که از سال ۲۰۲۳ و با آغاز درگیری میان ارتش سودان و نیروهای شبه‌نظامی پشتیبانی سریع، زندگی‌شان زیر و رو شده است.

به گفته صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف)، اکنون بیش از ۱۷ میلیون کودک در سودان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند. این سازمان می‌گوید توانسته کشته یا معلول شدن دست‌کم ۴۳۰۰ کودک را تایید کند، هرچند معتقد است رقم واقعی بسیار بالاتر است.

ظاهر در یک حمله پهپادی هر دو پایش را از دست داده بود. او که دسترسی چندانی به درمان تخصصی نداشت، رویای روزی را در سر داشت که بتواند دوباره راه برود و فوتبال بازی کند.

بیش از یک سال بعد، وقتی وارد آپارتمانی در پایتخت مصر می‌شویم، ظاهر به گرمی از ما استقبال کرد. مادرش، حبیبه، هم ما را در آغوش می‌گیرد.

پسری که در خاطرمان کم‌رو و گوشه‌گیر بود، حالا تقریبا قابل شناختن نیست. او با اعتمادبه‌نفس، شیطان و خندان است و روی دو پای مصنوعی تازه‌اش، صاف و استوار ایستاده است.

نزدیک به یک سال است که قاهره خانه او شده است. اینجا جراحی شده و ماه‌ها توان‌بخشی را پشت سر گذاشته و حالا می‌تواند دوباره راه برود و به توپ ضربه بزند.

سال ۲۰۲۵ که او را دیدیم، گفته بود فوتبالیست محبوبش وینیسیوس جونیور است. ما توانستیم این را به گوش ستاره رئال مادرید برسانیم و او گفت می‌خواهد پیامی ویدئویی و شخصی برای حمایت از ظاهر بفرستد. حالا که در قاهره دوباره کنار هم هستیم، دور هم جمع می‌شویم تا آن را با هم تماشا کنیم.

این فوتبالیست برزیلی پیامش را این‌طور شروع می‌کند: «از داستانت باخبر شدم. می‌دانم این چند ماه گذشته چقدر برایت سخت بوده است.»

وینیسیوس یکی از صداهای پیشرو در مقابله با نژادپرستی در فوتبال و حمایت از سیاه‌پوستان شده است. وقتی به ظاهر می‌گوید: «تو مرد سیاه‌پوست سخت‌کوشی هستی. واقعا امیدوارم از پاهای مصنوعی تازه‌ات به بهترین شکل استفاده کنی، دوباره فوتبال بازی کنی و خوشبختی را پیدا کنی. لیاقتش را داری»، لبخند بر چهره ظاهر می‌نشیند.

بعد نوبت یک دعوت است: «می‌خواهم تو را برای تماشای یکی از بازی‌های مادرید دعوت کنم. می‌توانیم یک روز را با هم بگذرانیم.»

ظاهر که از شدت هیجان نمی‌داند چه کند، بلند می‌شود و از اتاق بیرون می‌رود. چند لحظه بعد، با پیراهن تازه وینیسیوس جونیور برمی‌گردد. او امیدوار است روزی بتواند ویزا بگیرد و این دعوت را بپذیرد.

ظاهر می‌گوید: «به وینیسیوس بگویید دوستش دارم. پیامش واقعا روحیه‌ام را بالا برد.» مادرش حبیبه هم می‌گوید: «انگار تمام دنیا دارد ظاهر را تشویق می‌کند و می‌خواهد که موفق شود».

دوران کودکی‌ که جنگ آن را در هم شکست

ظاهر سال ۲۰۲۴ پاهایش را از دست داد؛ زمانی که او و مادرش در خارطوم گرفتار شده بودند. بخش بزرگی از شهر میدان نبرد شده بود و درگیری میان ارتش سودان و نیروهای پشتیبانی سریع آن را از هم پاشیده بود.

غذا و مایحتاج اولیه کمیاب بود و خانواده پول کافی برای فرار نداشت. آنها برای زنده ماندن در خیابان‌ها عدس می‌فروختند تا این که یک روز صبح، وقتی ظاهر و مادرش کنار هم کار می‌کردند، پهپادی حمله کرد.

حبیبه پارسال گفته بود: «نگاهش کردم و دیدم خونریزی دارد. همه‌جا خون بود. از خواب بیدار می‌شد و می‌پرسید: "چرا گذاشتی پاهایم را ببرند؟" جوابی نداشتم بدهم.»

آن روزها ظاهر با ویلچر از میان آوار محله‌شان، از کنار خودروهای سوخته، تانک‌های رهاشده و خانه‌های ویران عبور می‌کرد.

ظاهر پیش از جنگ عاشق فوتبال بود. پس از حمله پهپادی، فقط می‌توانست روی زانوهایش بازی کند؛ کاری دردناک که او را در معرض خطر عفونت جدی قرار می‌داد.

او آن زمان گفته بود: «کاش پای مصنوعی داشتم تا بتوانم مثل قبل با دوستانم فوتبال بازی کنم.»

به نظر نمی‌رسید چنین چیزی شدنی باشد، اما داستان او بسیار فراتر از سودان بازتاب یافت و موجی از حمایت مردم سراسر جهان را به دنبال داشت.

غریبه‌هایی که به ظاهر کمک کردند دوباره راه برود

یکی از آنها دینا لطیف بود؛ وکیلی سودانی‌تبار ساکن بریتانیا. او پس از دیدن گزارش بی‌بی‌سی، در راه‌اندازی یک کارزار آنلاین نقش اصلی را بر عهده گرفت که ۶۰ هزار دلار برای درمان ظاهر جمع کرد.

درمان مورد نیاز ظاهر در سودان ممکن نبود و باید کشور را ترک می‌کرد؛ کاری که به هیچ وجه ساده نبود. او و مادرش گذرنامه نداشتند و شناسنامه‌هایشان هم در جنگ از بین رفته بود.

پس از ماه‌ها برنامه‌ریزی، او و مادرش توانستند به قاهره پرواز کنند؛ جایی که آپارتمانی برایشان آماده شده بود، با یخچالی پر از غذا و نوبت‌های پزشکی که از پیش هماهنگ شده بود.

برای نخستین بار پس از سال‌ها، دیگر دغدغه اصلی‌شان فقط زنده ماندن نبود.

ظاهر جراحی‌های دیگری را پشت سر گذاشت و پس از آن ماه‌ها فیزیوتراپی و تمرین کرد تا استفاده از پاهای مصنوعی‌اش را یاد بگیرد. او همچنین حمایت روانی دریافت کرد تا بتواند با آسیب‌های روحی که تجربه کرده بود، کنار بیاید.

دکتر بنت‌المنی طیب، یکی از پزشکانی که در درمان او نقش داشت، می‌گوید: «خجالتی بود، کمی افسرده و غمگین. لبخند به لبش آوردن تقریبا غیرممکن بود ولی حالا می‌بینید که می‌خندد. اعتمادبه‌نفس زیادی دارد.»

نزدیکان ظاهر می‌گویند که تحول او به همان اندازه که جسمی بوده، روحی هم بوده است. دینا هم می‌گوید، ظاهر حالا با چنان اراده‌ای به زندگی نگاه می‌کند که آنها را غافلگیر کرده است.

فرصتی برای اینکه دوباره کودکی کند

وقتی با ظاهر وقت می‌گذرانیم، می‌خندد و شوخی می‌کند و بخشی از کودکی‌ای را که جنگ از او گرفته، جبران می‌کند.

او مشتاق امتحان کردن تجربه‌های تازه است، از اسب‌سواری گرفته تا دوچرخه‌سواری، و می‌خواهد خلبان هواپیمای مسافربری شود. هنوز فوتبال بازی نکرده اما بی‌صبرانه منتظرست در خانه با دوستانش بازی کند.

دیدن این که پسرش اعتمادبه‌نفسش را دوباره به دست آورده، خیال حبیبه را تا حد زیادی راحت کرده است. ولی او نگران آینده ظاهر، تحصیلش و برخوردی است که در سودان با او خواهد شد؛ کشوری که هنوز گرفتار جنگ داخلی است.

وضعیت اضطراری در شهر محل زندگی‌شان، خارطوم، لغو شده و ارتش سودان دوباره کنترل آنجا را در دست گرفته است اما در سراسر پایتخت، ساختمان‌ها سوخته، سیاه‌شده و غارت‌شده‌اند.

نگرانی‌ها درباره امنیت همچنان پابرجاست. بر اساس بیانیه‌ای که اخیرا آمریکا و ۳۰ کشور غربی دیگر منتشر کردند، ۴۱ درصد جمعیت سودان با سطح بالایی از ناامنی غذایی روبه‌رو هستند. این گروه همچنین درباره «احتمال قحطی» هشدار داد.

دینا می‌گوید: «امیدوارم داستان ظاهر با خودش تمام نشود.» او امیدوارست بهبود ظاهر توجه و کمک مالی بیشتری را به سوی هزاران کودک سودانی دیگر جلب کند که دچار آسیب‌هایی شده‌اند که زندگی‌شان را برای همیشه تغییر داده است.

ظاهر و مادرش حالا به خارطوم برگشته‌اند. امیدشان این است که چون اوضاع شهر آرام‌تر شده، ظاهر بتواند همان‌جا پاهای مصنوعی‌اش را معاینه کند و هم‌پای قد کشیدنش، اندازه آنها را تنظیم کنند.

به‌رغم امنیتی که در قاهره پیدا کرده بودند، دلشان برای خانه، خانواده و دوستانشان تنگ شده بود و در حالی که ظاهر فرصتی یافته تا کودکی‌اش را پس بگیرد، میلیون‌ها کودک سودانی دیگر هنوز در انتظار چنین فرصتی هستند.