సోనియా గాంధీ ఆత్మకథ:సంజయ్ గాంధీ మరణం తర్వాత చిన్నకోడలు మేనక ఇల్లు వదిలి ఎందుకు వెళ్లిపోయారు?

ఒకప్పుడు మేనకా గాంధీ నవ్వు వినిపించగానే సోనియా గాంధీ ఆమె దగ్గరకు వెళ్లేవారు.

ఏ విషయం గురించి అంతలా నవ్వుతున్నావని అడిగేవారు. ఆ తర్వాత అక్కడే కూర్చుని స్నేహితుల గురించి లేదా ఆమె చదువుతున్న పుస్తకం గురించి మేనకా చెప్పే విషయాలను వినేవారు.

ప్రియాంక కూడా తరచుగా తన పిన్ని మేనకా గదిలో కూర్చుని ఆమె చెప్పే కథలు వింటూ కనిపించేది.

మేనకాకు సంజయ్ గాంధీతో పెళ్లై..ఆమె గాంధీ కుటుంబంలోకి 'చిన్న కోడలు'గా అడుగుపెట్టినప్పటి జ్ఞాపకాలు అవి.

ఇంట్లోకి ఒక యువ తోడికోడలు రావడం మొదట్లో తనకు ఆనందంగానే అనిపించిందని సోనియాగాంధీ రాశారు.

క్రమంగా తమ ఇద్దరి మధ్య సంబంధాలు, ఇంట్లో వాతావరణం మారడం మొదలైందని సోనియా రాశారు.

'బిలాంగింగ్: ఎ జర్నీ ఆఫ్ లవ్' అనే తన పుస్తకంలో మేనకతో తన సంబంధం మొదలైన తొలి రోజుల నుంచి ఆమె ఇల్లు విడిచి వెళ్ళేంత వరకు జరిగిన సంఘటనలను సోనియా గుర్తుచేసుకున్నారు.

ఈ 526 పేజీల పుస్తకాన్ని హార్పర్‌కాలిన్స్ ఇండియా భారత్‌లో మంగళవారం(నవంబర్ 10)న ప్రచురించింది. ఈ పుస్తకంలోని కొన్ని భాగాలను పీటీఐ, ఎన్‌డీటీవీ, 'ది వీక్' ప్రచురించాయి.

మేనకాతో ప్రియాంక బంధం ఎలా ఉండేది?

1973 చివర్లో మేనకాతో సంజయ్ గాంధీకి పరిచయం ఏర్పడిందని సోనియా గాంధీ రాశారని పీటీఐ కథనంలో ఉంది.

ఏడాది తిరగకముందే వాళ్లకు పెళ్లి జరిగింది. అప్పుడు మేనక వయసు 18 సంవత్సరాలు.

ఉత్సాహంగా ఉండే, అందరితో కలిసిపోయే, ఎక్కువగా మాట్లాడే యువతిగా మేనక తనకు గుర్తున్నారని సోనియా రాశారు.

మేనక రాకతో మొదట్లో ఇంట్లో వాతావరణం మారిపోయిందని, తనకు సొంత చెల్లెల్లాంటి తోడికోడలు తోడుగా దొరికినట్లు అనిపించిందని సోనియా రాశారు.

కొన్నిసార్లు మేనక నవ్వు వినగానే ఆమె దగ్గరకు వెళ్లి ఆమెతో మాటల్లో భాగమయ్యేదాన్నని సోనియా రాశారు.

''పిన్నితో ప్రియాంక గాంధీ కూడా చాలా సన్నిహితంగా ఉండేది. మేనక గదిలో కూర్చుని ఆమె చెప్పే కథలను ప్రియాంక శ్రద్ధగా వినేది.

అయితే కొంతకాలం తర్వాత ఇంట్లో చిన్న చిన్న విషయాలకే విభేదాలు పెరగడం మొదలైంది'' అని సోనియా రాశారు.

సోనియా గాంధీ రాసిన ఈ ఆత్మకథపై మేనకాగాంధీ లేదా ఆమె కుటుంబ సభ్యుల నుంచి ఇంకా ఎలాంటి స్పందన రాలేదు.

తోడికోడళ్ల మధ్య ఏం జరిగిందంటే...

ఇంట్లో పనిచేసే సిబ్బంది సోనియాను 'కోడలు' అని, మేనకను 'చిన్న కోడలు' అని పిలిచేవారు.

తన దృష్టిలో తామిద్దరూ ఆ ఇంటి కూతుళ్లతో సమానమేనని, కుటుంబంలో ఇద్దరికీ తగిన స్థానం, ప్రాధాన్యత ఉన్నాయని సోనియా రాశారు.

కానీ ఇద్దరినీ వేర్వేరు పేర్లతో పిలవడాన్ని బహుశా మేనకా తనను తక్కువగా చూస్తున్నారనే భావనతో అర్ధం చేసుకుని ఉంటారని సోనియా అభిప్రాయపడ్డారు.

మేనకా మాట్లాడేతీరు తనకు కఠినంగా అనిపించినప్పుడు ఇంట్లో ప్రశాంతతను కాపాడటానికి తాను సాధారణంగా మౌనంగా ఉండేదాన్నని రాశారు.

అయితే విషయం హద్దులు దాటుతుందని అనిపించినప్పుడు మాత్రం తాను కూడా గట్టిగానే సమాధానం చెప్పేదాన్నని తెలిపారు.

ఉమ్మడి కుటుంబ వాతావరణానికి అలవాటుపడడం మేనకాకు అంత సులభం కాకపోయి ఉండొచ్చని కూడా సోనియా అభిప్రాయపడ్డారు.

ఇంట్లో కుటుంబ సభ్యులు ఎవరి పనులతో వాళ్లు తీరిక లేకుండా ఉండేవారు. అలాంటి పరిస్థితుల్లో ఇంట్లోని వాతావరణం మేనకకు కట్టేసినట్లుగా, విసుగ్గా అనిపించి ఉండొచ్చని సోనియా రాశారు.

సంజయ్ గాంధీతో కలిసి రాజకీయ కార్యక్రమాలకు హాజరు కావడం మొదలుపెట్టిన తర్వాత కొత్త వాతావరణంలో మేనకా కొంత సౌకర్యంగా భావించడం మొదలుపెట్టారని సోనియా రాశారు.

అయితే అదే సమయంలో కుటుంబంలో విభేదాలు పెరగడం కూడా మొదలైందని, మేనకాతో తన సంబంధంలో కూడా క్రమంగా దూరం పెరిగిందని తెలిపారు.

సంజయ్ గాంధీ మరణం తర్వాత ఏం మారింది?

సంజయ్ గాంధీ 1980 జూన్ 23న జరిగిన విమాన ప్రమాదంలో మరణించారు.

సోనియా ఆత్మకథలో పేర్కొన్నదాని ప్రకారం... ఆ తర్వాత కాంగ్రెస్‌లో మేనకాకు ఏదైనా రాజకీయ బాధ్యత అప్పగించాలా అనే కొత్త ప్రశ్న కుటుంబంలో తలెత్తింది.

మేనకాకు బాధ్యతలు అప్పగించడానికి ఇందిరా గాంధీ సుముఖంగా లేరని సోనియా రాశారు.

''23 ఏళ్ల మేనక ఈ బాధ్యతలు చేపట్టానికి ఇంకా చాలా చిన్నదని ఇందిరా గాంధీ భావించారు. మేనకా బిడ్డ వయసు అప్పుడు కేవలం మూడు నెలలే. కాబట్టి బిడ్డను చూసుకోవడానికి ఆమె సమయం కేటాయించాలని ఇందిరాగాంధీ భావించారు.

రాజకీయ ఆకాంక్షలను నెరవేర్చుకోవడానికి మేనకకు ముందు ముందు చాలా సమయం ఉంటుందని ఇందిరా గాంధీ భావించారు.

కానీ మేనకా రాజకీయ ప్రణాళికలు వేరుగా ఉన్నాయని త్వరలోనే స్పష్టమైందని సోనియా రాశారు.

ఈ విభేదాల ప్రభావం కుటుంబంలోని సంబంధాలపై కూడా పడింది.

ఇల్లు విడిచి మేనకా ఎందుకు వెళ్లిపోయారు?

ఇందిరా గాంధీ అధికారిక పర్యటన కోసం లండన్‌లో ఉన్నప్పుడు తన సామాన్లను ఇంటి నుంచి మేనకా తరలిస్తున్న విషయం ఆమెకు తెలిసిందని సోనియా రాశారు.

లండన్ నుంచి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత మేనకా ముందు ఇందిరా గాంధీ రెండు ప్రత్యామ్నాయాలనుంచారు.

తాను వ్యతిరేకించే రాజకీయ కార్యకలాపాలను ఆపమని లేదా వేరే చోట నివసించాలని ఇందిర ఆమెకు చెప్పారు.

దీనికి సమాధానంగా ఇందిరా గాంధీకి మేనకా ఒక లేఖ రాశారని అందులో అనేక ఆరోపణలు చేశారని సోనియా రాశారు.

మేనక ఇల్లు విడిచి వెళ్తున్న సమయంలో, ఇందిరాగాంధీతో ఆమెకు వాగ్వాదం జరిగినప్పుడు రాజీవ్, సోనియా గాంధీలు ఇంట్లో లేరని పుస్తకంలోని కొన్ని భాగాల్లో ఉన్నట్టు ఎన్టీటీవీ వెల్లడించింది.

అయినప్పటికీ ఇల్లు విడిచి వెళ్లడానికి ఇందిరా గాంధీతో పాటు రాజీవ్ గాంధీ, తనను కూడా బాధ్యులుగా మేనకా చెప్పారని సోనియా రాశారు.

ఈ మొత్తం విషయాన్ని బహిరంగంగా ప్రచారం చేయడంతో ఇంటి పరిధి దాటి రాజకీయ వర్గాలు, మీడియాకు కూడా చేరిందని సోనియా ఆరోపించారు.

మేనకా ఇల్లు విడిచి వెళ్లిన తీరు, ఆ తర్వాత జరిగిన ప్రచారం చూస్తే ఈ రోజుల్లో అయితే దాన్ని ఒక 'రియాలిటీ షో' అని పిలిచేవారని సోనియా ఆ పుస్తకంలో రాశారు.

సోనియా పుస్తకంలోని ఈ జ్ఞాపకాలు మేనకా నవ్వుతో, వాళ్లిద్దరి మధ్య జరిగిన సహజమైన సంభాషణతో ప్రారంభమవుతాయి.

కానీ చివరికి వచ్చేసరికి అదే సంబంధం కుటుంబ, రాజకీయాలకు సంబంధించిన ఆరోపణల మధ్య చిక్కుకుపోయింది.

ఈ విధంగా సోనియా గాంధీ తన ఆత్మకథలో మేనకాతో తనకున్న బంధానికి సంబంధించి పూర్తిగా భిన్నమైన రెండు కోణాలను ఆవిష్కరించారు.

మొదటి కోణంలో మేనకా చిన్నకోడలు. ఆమె నవ్వు వినగానే సోనియా ఆమె దగ్గరికి పరుగెత్తుకెళ్లేవారు. రెండో కోణంలో వాళ్లిద్దరి మధ్య విభేదాలు ఇంటి నాలుగు గోడలు దాటి బహిరంగ, రాజకీయవివాదాలుగా మారిన సంబంధం కనిపిస్తుంది.

(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్‌రూమ్ ప్రచురణ)

(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్‌,  ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)