Binance хакердик чабуулдан уурдалган 6,3 миллиард долларды кайтарууга аракет кылууда

Дүйнөдөгү эң ири криптовалюта биржасы Binance ири масштабдагы хакердик чабуулдун натыйжасында уурдалган каражаттардын дээрлик жарымын тоңдурууга жетишкенин билдирди. Бейшемби күнү хакерлер 6,3 миллиард долларлык активдерди уурдап кетишкен. Бул болжол менен тарыхтагы эң ири криптовалюта уурдоо болуп калды.

Компания уурдалган санариптик активдердин 3 миллиард долларлык бөлүгүн кайтарып алууга жетишкенин билдирди. Бирок каражаттардын кыйла бөлүгү азырынча белгисиз хакерлердин колунда калууда.

Алгач компания хакерлер инженерлердин биринин ноутбугун бузуп кирип, ошонун аркасында каражаттарды уруксатсыз чыгарып кетүүгө мүмкүнчүлүк алышкан деп божомолдогон. Бирок кийинчерээк чабуулдун масштабы алда канча кеңири болгонун билдирди.

Бир катар аналитикалык компаниялар масштабынан улам 2025-жылы Bybit биржасынан 1,5 миллиард доллар уурдалган учурдан ашып түшкөн бул киберчабуулду Түндүк Кореянын хакердик тобу менен байланыштырышты.

АКШнын Жашыруун кызматы уурдалган каражаттарды аныктоо, тоңдуруу, изине түшүү жана кайтарып алуу үчүн «күнү-түнү иштеп жатканын» билдирди.

АКШнын каржылык кылмыштарды иликтеген башкы федералдык мекемеси да киберкылмышкерлерди аныктап, жоопкерчиликке тартуу үчүн иш алып барарын билдирди. Binance компаниясы өз кезегинде Федералдык тергөө бюросу (ФБР) менен кызматташып жатканын маалымдады.

Binance АКШдагы кардарларды тейлеген бөлүмүнө чабуул таасир этпегенин билдиргени менен, бул окуяны иликтөө жана уурдалган каражаттарды издөө иштерине көмөктөшүү үчүн АКШнын да юрисдикциясы бар. Мындай иштер адатта ар кайсы өлкөлөрдүн укук коргоо органдарынын биргелешкен аракетин талап кылат.

Хакердик чабуулдан АКШга байланышкан айрым активдер, анын ичинде доллардын наркына байланган Tether жана Circle стейблкойндору да жабыркаган.

Binance колдонуучуларын: «Каражатыңыз коопсуз, бардык чыгымдардын ордун биз толтурабыз», — деп ишендирди.

Алгач компания эсептерди толуктоо жана акча чыгаруу операцияларын убактылуу токтоткон. Бирок кийинчерээк жарыялаган жаңыртуусунда эсептерди толуктоо операциялары үзгүлтүккө учурабаганын билдирди.

Binance компаниясынын директорлорунун бири Ричард Тенг бул окуя бир эле адамдын колунан келбегенин билдирди.

«Алгачкы иликтөөбүз коопсуздукка байланыштуу окуя инженерлердин биринин ноутбугунун бузулушунан улам болушу мүмкүн экенин көрсөткөн. Бирок кийинки иликтөөнүн жүрүшүндө системага кирүүнүн дагы башка жолдору аныкталды», — деди ал.

Тенг ошондой эле хакерлер «өзүн-өзү жок кылуу механизмин» колдонушканын айтты. Бул механизм алардын колдонгон куралдарын жана артында калган издерди өчүрүп турган. Мындан улам хакерлердин изине түшүү кыйла татаалдашкан.

Алгач компания маалыматтардын сыртка чыгып кетиши «инженер-иштеп чыгуучунун бузулган ноутбугунан башталган болушу мүмкүн» деп билдирген. Бирок кийинки билдирүүлөрүндө коопсуздукка байланыштуу окуянын масштабы алда канча кеңири экени айтылган.

2017-жылы Кытайда негизделген Binance колдонуучуларга санариптик активдер менен соода жүргүзүүгө мүмкүнчүлүк берет. Маалыматтарга караганда, биржанын дүйнө жүзү боюнча 300 миллиондон ашык катталган колдонуучусу бар.

Компания 2024-жылы өз башкаруусунда 160 миллиард доллардан ашык актив бар экенин билдирген.

Азырынча Binance колдонуучулары, ошондой эле жалпы криптовалюта тармагы бул ири чыгымдын ордун компания чындап эле толтура алабы деген суроого тынчсызданууда.

Binance кардарларынын каражаттары толугу менен кайтарыларын жана компания бул кризисти көтөрүп кетүүгө жетиштүү күчкө ээ экенин бир нече жолу билдирген.

Бирок криптовалюта рыногундагы байкоочулар 2022-жылы ири чыгымдарга дуушар болуп, акыры банкрот болгон FTX биржасынын башкы директору Сэм Бэнкман-Фрид да компания кыйраганга чейин дал ушундай убадаларды бергенин эскертишүүдө.

Бир катар эксперттер кардарларга Binance компаниясынын чыгымдардын ордун толтуруу тууралуу убадасын юридикалык жактан милдеттендирген кепилдик катары кабыл албоону эскертишти. Алар каражаттарды өндүрүп алуу үчүн сотко кайрылууга туура келиши мүмкүн экенин белгилешти.

Лондондогу Edwin Coe юридикалык компаниясынын өкүлү Дэниел Тункелдин айтымында, баары «кардарларга түзүлгөн келишимдерде кандай убадалар берилгенине» жана «эгерде милдеттенмелер аткарылбаса, кайсы учурларда Binance жоопкерчиликке тартылышы мүмкүн экенине» жараша болот.

Binance дүйнө жүзүндөгү көзөмөлдөөчү органдардын тыкыр көзөмөлүндө турат.

Ал эми жасалма интеллекттин жардамы менен иликтөө жүргүзгөн TRM Labs компаниясы бул чабуулдун айрым белгилери Түндүк Кореяга байланышы бар буга чейинки киберчабуулдарга, анын ичинде Bybit биржасын бузуу окуясына окшош экенин билдирди.

Акыркы беш жылда криптовалюта тармагы хакердик чабуулдардан улам ири өлчөмдө каражат жоготту.

Мындай окуялардын дээрлик бардыгында иликтөөчүлөр жоопкерчиликти Түндүк Кореянын хакерлерине жүктөп келишкен. Алардын арасында «Lazarus Group» тобу бар. Бул топ «TraderTraitor» деген ат менен да белгилүү. Бул аталыштар киберкылмышкерлердин топторуна карата колдонулат. Алар түздөн-түз Түндүк Кореянын бийлигинин тапшырмасы менен иштейт деп болжолдонууда.

Криптовалюталар боюнча аналитика жүргүзгөн Chainalysis компаниясы бул хакердик чабуулга Түндүк Кореянын жаранынын тиешеси бар деп «бекем ишеним менен» эсептей турганын билдирди.

Эксперттердин пикиринде, ондогон жылдардан бери санкциялардын шартында жашап, өнөр жайы дээрлик өнүкпөгөн Түндүк Корея киберкылмыштуулукту мамлекеттик кирешени көбөйтүүнүн бир жолу катары колдонуп келет.

Түндүк Корея мындай айыптоолорду дайыма четке кагып келген. Бирок криптовалюталардын кыймылын талдоонун жана өлкөдөн качып кеткен адамдар менен маектешүүлөрдүн натыйжасында алынган көптөгөн далилдер бул айыптоолорду бекемдейт.

Мындайча айтканда, Түндүк Корея хакердик чабуулдарды мамлекеттик бюджетти толуктоонун куралы катары колдонуп жаткан болушу мүмкүн. Бул ыкманы колдонгон жалгыз өлкө да болушу ыктымал.