زبان عشق چیست و چقدر می‌توان به آن اعتماد کرد؟

زبان عشق من «زبان تایید» است؛ زبان عشق همسرم هم همین است. ظاهراً این همان زبان مشترک عشق ماست. اما با اینکه هر دوی ما از شنیدن تعریف و تمجید خوشمان می‌آید، وقتی کسی از ما تعریف می‌کند، کمی معذب می‌شویم.

با این حال، وقتی در اصل آزمون «زبان‌های عشق» که آنلاین منتشر شده شرکت کردیم، نتیجه‌مان با قاطعیت مشخص شد. این آزمون شخصیت را گری چپمن، کشیش آمریکایی، طراحی و منتشر کرده است. او نخستین بار در سال ۱۹۹۲ ایده پنج شیوه ابراز و دریافت عشق را مطرح کرد.

من چندان به این نظریه اطمینان ندارم. آیا واقعاً ممکن است این نظریه بیش از تجربه زیسته خودمان از یک زندگی مشترک ۱۰ساله، درباره ما بداند؟

پنج زبان عشق چپمن عبارت‌اند از: «وقت‌ باکیفیت»، «کار فکرشده»، «کلام محبت‌آمیز»، «دادن هدیه» و «تماس جسمانی» که به نظر می‌رسد این پنج نکته این روزها بیش از هر زمان دیگری فراگیر هستند.

در برنامه‌های تلویزیونی آشنایی و قرار عاشقانه بیشتر شرکت‌کنندگان از یکدیگر می‌پرسند زبان عشقشان چیست. عبارت «زبان عشق من ... است» هم به یکی از پرسش‌های رایج در اپلیکیشن‌های دوست‌یابی تبدیل شده است.

بر اساس اطلاعات وبسایت «زبان‌های عشق»، من و همسرم تنها دو نفر از بیش از ۱۵۰ میلیون نفری هستیم که در این آزمون شرکت کرده‌اند.

با اینکه امتیاز ما در برخی از زبان‌های عشق دیگر به‌مراتب پایین‌تر بود، اتفاقاً همان زبان‌ها بیشتر با احساسات و تمایلات واقعی ما جور درمی‌آیند. برای مثال، من عاشق این هستم که با همسرم وقت باکیفیت بگذرانم. وقتی او فهرستی از فیلم‌هایی تهیه می‌کند که می‌توانیم با هم تماشا کنیم، بسیار بیشتر احساس دوست‌داشته‌شدن می‌کنم تا وقتی که از من تعریف و تمجید می‌کند.

اما این ایده که می‌توان عشق را در پنج دسته مشخص و مجزا جای داد، از کجا آمده است؟ و آیا این دسته‌بندی‌ها هنوز هم برای آشنایی‌های عاشقانه و روابط امروزی کاربرد دارند؟

مردم همچنان به این نظریه گرایش دارند

برخلاف برخی نظریه‌های دیگر درباره روابط انسانی، مانند «نظریه دلبستگی»، مفهوم زبان‌ عشق ریشه‌ای علمی ندارد. گری چپمن گفته بود که ایده این نظریه پس از مشاهده زوج‌ها در جلسات مشاوره‌ای که در کلیسای محل فعالیتش برگزار می‌کرد، به ذهنش رسید.

دکتر سارا امرسون، روان‌شناس مشاور، به بی‌بی‌سی گفت که مراجعانش همچنان در جلسات مشاوره به زبان‌ عشق اشاره می‌کنند.

او گفت: «تقریباً کمتر کسی را می‌توان پیدا کرد که در آن آزمون شرکت نکرده باشد».

زوج‌ها خیلی وقت‌ها نتیجه آزمون را به جلسه می‌آورند و می‌گویند: «خب، زبان عشق شریک زندگی من تماس جسمی است و زبان عشق من کار از روی محبت. پس این رابطه جواب نمی‌دهد».

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که این ایده اعتبار چندانی ندارد که انسان‌ها فقط از پنج طریق عشق خود را ابراز می‌کنند و همه افراد را می‌توان به‌راحتی در یکی از این دسته‌بندی‌ها جای داد. با این حال، مردم همچنان به این نظریه گرایش دارند و باید بپرسیم دلیل این استقبال چیست.

برای برخی افراد، صحبت درباره زبان‌های عشق می‌تواند نقطه شروع مفیدی باشد که چگونه نیازهای خود را با شریک عاطفی‌شان در میان بگذارند.

جورجینا استورمر، روان‌درمانگر، می‌گوید این مفهوم به افراد کمک می‌کند به این فکر کنند که «خودشان در یک رابطه واقعاً چه چیزهایی را دوست دارند و دیگران از چه چیزهایی لذت می‌برند». با این حال، او تأکید می‌کند که این نظریه «محدودیت‌های بسیار زیادی» دارد و ممکن است همه‌چیز را بیش از حد ساده‌ کند.

امکان سوءاستفاده از این نظریه

در سال‌های اخیر، بسیاری از درمانگران نیز هشدار داده‌اند که مثال‌های گری چپمن بیش از اندازه به متون دینی ارجاع می‌دهند و روابط زوج‌ها را نابرابر به تصویر می‌کشند.

گری چپمن در کتاب «زبان‌های عشق» از مشاوره با زنی به نام آنا می‌گوید که همسرش پس از ۱۰ سال زندگی مشترک، رفتار خصمانه و آزارگر دارد و مرتباً به او می‌گوید که از او متنفر است. آنا به گری چپمن می‌گوید که زبان عشق همسرش به‌ طور مشخص تماس جسمی با ماهیت جنسی است.

وقتی آنا می‌گوید که پاسخ‌گویی جنسی به همسرش برایش «دشوار» است، آقای چپمن به او توصیه می‌کند که برای واداشتن خود به رابطه جنسی بیشتر با همسرش، «بیش از هر چیز به ایمانش به خدا تکیه کند».

این مثال مشکل دیگری را نیز آشکار می‌کند اینکه ممکن است از زبان‌ عشق برای تحت فشار قرار دادن شریک عاطفی استفاده شود تا او به شیوه‌ای ابراز عشق کند یا آن را بپذیرد که با آن احساس راحتی نمی‌کند.

جورجینا استورمر گفت: «این خطر وجود دارد که کسی بگوید: "خب، زبان عشق من دریافت هدیه است، پس تو باید همیشه برایم هدیه بخری" یا "زبان عشق من تماس جسمی است، پس باید همیشه با من صمیمیت جسمانی داشته باشی"».

بی‌بی‌سی برای دریافت توضیحات و واکنش، با گروه مسئول وبسایت «زبان‌های عشق» تماس گرفت و پرسید: اگر زوج‌ها بخواهند یکدیگر و همچنین خودشان را بهتر بشناسند و درک کنند، چه کاری می‌توانند انجام دهند؟

راهکارهایی برای درک بهتر یکدیگر

این بخش شامل توصیه‌های متخصصان است.

به حرف‌های شریک عاطفی‌تان گوش دهید: دکتر امرسون گفت: «صرفاً منتظر نمانید نوبت حرف زدن شما برسد؛ سعی کنید واقعاً به حرف‌های طرف مقابل گوش دهید و احساساتش را به رسمیت بشناسید».

احساساتتان را با جملاتی بیان کنید که با «من» شروع می‌شوند و از سرزنش طرف مقابل بپرهیزید: جورجینا استورمر توضیح می‌دهد که اگر شیوه بیان خود را تغییر دهید و صحبتتان را با بیان احساسات خودتان آغاز کنید، راحت‌تر می‌توانید آنچه را در درونتان می‌گذرد توضیح دهید، بدون اینکه طرف مقابل احساس کند از او انتقاد شده است.

به یاد داشته باشید که اختلاف‌نظر طبیعی است: خانم استورمر گفت که «در روابط سالم، بحث و اختلاف‌ نظر اغلب وجود دارد. مسئله این نیست که به هر قیمتی از تنش و گسست جلوگیری کنیم؛ بلکه مهم این است که راه‌هایی برای ترمیم رابطه پیدا کنیم تا در نهایت، رابطه مستحکم‌تر از قبل شود».

با این حال، دکتر امرسون اضافه کرد که باید «برای صحبت درباره مسائل دشوار زمان مناسبی را انتخاب کنید نه آخر شب و نه درست زمانی که طرف تازه به خانه رسیده است».

به تلاش‌های شریک عاطفی‌تان برای برقراری ارتباط پاسخ دهید: دکتر امرسون گفت که «سعی کنید زمانیکه شریک عاطفی‌تان به دنبال برقراری ارتباط با شماست، از نظر عاطفی به او پاسخ دهید» حتی اگر این تلاش را ظریف و غیرمستقیم نشان دهد.

او گفت: «این تلاش ممکن است به شکل درخواست یک آغوش ساده باشد یا اینکه طرف بخواهد فقط درباره چیزی که لحظاتی پیش در موبایلش دیده است، با شما صحبت کند».