Bộ Ngoại giao Việt Nam lên tiếng về cơ sở quân sự Trung Quốc tại Lào

Bộ Ngoại giao Việt Nam đã lên tiếng về sân bay quân sự ở Ban Keun, Lào, hơn một tháng sau khi cơ sở có sự điều hành của Trung Quốc này đi vào hoạt động.

Việt Nam cho rằng hợp tác giữa các quốc gia cần được tiến hành phù hợp với luật pháp quốc tế, Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) cũng như các nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc, Reuters dẫn lời Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng trong cuộc họp báo thường kỳ của bộ hôm 5/11.

Bà Hằng nói thêm rằng sự hợp tác đó phải đóng góp tích cực cho hòa bình, an ninh, ổn định và thịnh vượng của khu vực cũng như thế giới.

Cũng tại buổi họp báo, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao khẳng định Việt Nam luôn mong muốn Lào phát triển trong hòa bình, độc lập và tự chủ.

Đây là lần đầu tiên Việt Nam chính thức lên tiếng về sân bay quân sự ở Ban Keun, Lào, do chính phủ Viêng Chăn và Bắc Kinh xây dựng và điều hành.

Tuy nhiên, các trang báo lớn trong nước không đưa tin về phát ngôn của bà Hằng liên quan đến sân bay Ban Keun dù đây là cơ sở được giới quan sát đánh giá là "đáng để Việt Nam lo ngại"

Bài viết trên trang chính thức của Bộ Ngoại giao Việt Nam cũng không dẫn chi tiết này.

Truyền thông ở Việt Nam chỉ đăng các thông tin khác từ buổi họp báo, chẳng hạn như về chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Nhật Bản; một số nước khuyến khích người dân chuẩn bị nhu yếu phẩm nhằm ứng phó với các tình huống khẩn cấp; hay thương mại với Mỹ sau cuộc bầu cử giữa kỳ.

Bộ Quốc phòng Trung Quốc công bố việc thành lập cơ sở quân sự hàng không ở Ban Keun hồi cuối tháng 9, tuyên bố "không nhắm vào bất kỳ bên thứ ba nào".

Cơ sở bao gồm Trung tâm Hỗ trợ và Huấn luyện Chung Trung Quốc - Lào cùng Học viện Hàng không Hữu nghị Trung Quốc - Lào tại Ban Keun, cách thủ đô Viêng Chăn khoảng hơn 50km.

Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã không phản hồi đề nghị bình luận của BBC News Tiếng Việt.

Sự kiện làm dấy lên quan ngại trong khu vực về sự mở rộng hợp tác an ninh của Bắc Kinh với các nước Đông Nam Á.

Sau khi những hình ảnh vệ tinh đầu tiên về cơ sở này xuất hiện hồi tháng 10, các chuyên gia quân sự đã nói với BBC rằng và trò của Ban Keun có thể vượt xa mục tiêu đào tạo phi công, đồng thời hỗ trợ quá trình chuyển đổi lực lượng không quân Lào sang sử dụng khí tài do Trung Quốc sản xuất.

Bài viết của Viện nghiên cứu Lowy ở Úc hồi tháng trước nhận định Việt Nam là nước có thể cảm nhận rõ nhất tác động từ sự phát triển ở Ban Keun.

Việt Nam có lý do chính đáng để theo dõi sát sao sự phát triển của Ban Keun, nhất là trong bối cảnh Trung Quốc đồng thời gia tăng ảnh hưởng ở Biển Đông và tại Campuchia, vô hình trung khiến Hà Nội rơi vào thế mà nhiều nhà quan sát gọi là "bị bao vây chiến lược".

Trong nhiều thập niên, Hà Nội luôn coi Lào và Campuchia là khu vực có tầm quan trọng chiến lược ở sườn phía tây.

Việt Nam duy trì quan hệ chặt chẽ với hai nước nhằm tránh việc các đối thủ địa chính trị, đặc biệt là Trung Quốc, sử dụng các nước láng giềng này làm bàn đạp chiến lược, theo Tiến sĩ Ian Storey từ Viện Nghiên cứu Đông Nam Á - ISEAS ở Singapore.

Tuy vậy, các chuyên gia cũng lưu ý chưa nên gán cho cơ sở ở Ban Keun những năng lực mà trên thực tế chưa được ghi nhận.

Giá trị chiến lược của cơ sở này không nằm ở năng lực quân sự hiện tại mà ở khả năng tạo cho Trung Quốc thêm nhiều lựa chọn chiến lược trong tương lai.

Bắc Kinh, nhờ có cơ sở này, có thể giảm bớt chi phí và thời gian cần thiết để mở rộng hiện diện hoặc triển khai năng lực lớn hơn trong tương lai.

Nếu được nâng cấp trong tương lai và trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới hiện diện quân sự của Trung Quốc ở Đông Nam Á, theo Viện Lowy, thì cả Mỹ lẫn Úc cũng sẽ theo dõi sát sao vì những tác động đối với cán cân an ninh khu vực.