Tortsh, ffa a siocled: Sut dwi'n paratoi at fyw mewn argyfwng

Mari BeardMari Beard
Angharad Rhys
BBC Cymru Fyw

Gyda Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn lansio ymgyrch sy'n annog pobl i gadw digon o fwyd a dŵr i bara am dri diwrnod os oes argyfwng, mae rhai wedi cychwyn stocio'r cypyrddau.

Y rheswm am y rhybudd yw'r perygl cynyddol o seiber-ymosodiadau neu ddigwyddiadau sy'n amharu ar drydan a thrafnidiaeth.

Un sydd wedi bod yn paratoi yw'r actores Mari Beard o Aberystwyth, sydd wedi rhannu ei pharatoadau gyda Cymru Fyw.

Dechreuodd Mari baratoi llynedd wedi i Aberystwyth brofi stormydd garw wnaeth arwain at doriadau trydan, meddai: "Penderfynais ddechrau prynu pethau i fod wrth law rhag ofn bod cyfnod hir heb drydan, felly ro'n i wedi dechrau gwneud cyn y cyhoeddiad gan y Llywodraeth.

"Ac i fod yn deg, mi oedd Andy Burnham yn gwthio drws agored yn gweud wrtha'i i brynu mwy o sdwff!"

Teulu

Gyda teulu ifanc i ofalu amdanynt roedd rheswm arall i'r actores sy' wedi ymddangos yn Tourist Trap a Merched Parchus i baratoi: "Mae cael dau o blant ifanc yn un rheswm dros baratoi - maen nhw'n ddigon grympi os mae swper yn hwyr, felly bydde diwrnod heb fwyd ddim yn opsiwn.

"Dwi bellach gyda digon o fwyd i bara rhyw dri i bump diwrnod, dŵr mewn poteli mawr yn ogystal â tortsh, wind up radio a chlamp o power bank.

"Oedd gen i cwcer campio yn barod felly o'n i'n gwybod y galla i goginio pethau fel pasta, reis a uwd os fyddai rhaid. Dwi hefyd wedi archebu pren gan foi sy'n gwerthu yn lleol ar gyfer y tân."

Gyda cyngor y Llywodraeth yn dweud fod angen tridiau o nwyddau, mae gofod storio yn broblem i rai ond nid i Mari: "Ni'n cadw y bwyd mewn hen ffrij yn y gegin sydd ddim yn gweithio mwyach. Felly mae'n llawn tuns o bîns, tiwna a mince a reis, pasta a llaeth UHT (a chwpwl o trîts fel siocled a losin).

"Mae'r poteli o ddŵr, cit cymorth cyntaf a'r tortsh yn y sied sydd 'da ni yn yr ardd.

"Dwi'n gobeithio na fydd angen i fi ddefnyddio y pethe yma, ond mae cael nhw wrth gefn yn gysur wrth i ni symud fewn i'r gaeaf a bygythiad El Niño ar y gorwel.

"Sa i'n gallu dweud gyda lot o hyder pa mor hir bydd y siocled yna yn aros yn y ffrij serch hynny..."

Pasta a tuniauGetty Images

'Amser ansefydlog'

Mae'r rhestr o rybuddion gan y Llywodraeth yn amrywio o seibar-ymosodiadau i dywydd garw ond, yn ôl Mari, mae peth cysur mewn paratoi: "Dwi'n teimlo wrth gael y bwyd a'r offer gerllaw fy mod i yn barod os oes 'na argyfwng yn digwydd.

"Mae'n drist iawn i feddwl bod angen meddwl am bethau fel hyn ond mae hi'n amser eitha' ansefydlog yn y byd ar y funud gyda'r newyddion am yr hacks sydd wedi diffodd rhewgelloedd yn Ewrop a'r newid mawr yn yr hinsawdd, yn ogystal ag El Niňo.

"Felly mae teimlo fel fy mod i wedi paratoi, rhag ofn, wedi fy nghysuro i fymryn."

Beth yw cyngor y Llywodraeth?

Storio dŵr

Cadwch dri litr o ddŵr mewn poteli ar gyfer pob person yn y tŷ, bob diwrnod.

Bwyd argyfwng

Storiwch fwyd nad yw'n darfod yn gyflym ac sydd ddim angen ei goginio na'i rewi, er enghraifft, ffa pôb, cawl mewn tun, tiwna, llysiau tun, bariau egni, a bisgedi.

Eitemau hanfodol eraill

  • Torsh a batris sbâr (neu dorsh sy'n cael ei throelli â llaw/wind-up).

  • Radio FM ar fatris neu sy'n cael ei throelli â llaw i glywed newyddion lleol os yw'r rhyngrwyd neu rwydweithiau ffôn i lawr.

  • Banc pŵer ar gyfer ffonau symudol.

  • Pecyn cymorth cyntaf a meddyginiaethau hanfodol y teulu.

  • Wipes gwlyb a diheintydd dwylo.

  • Ychydig o arian parod, rhag ofn nad yw peiriannau cerdyn neu systemau bancio ar-lein yn gweithio dros dro.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.

Hefyd o ddiddordeb