అమూల్, మదర్ డెయిరీ పాల ధరలు ఒకేసారి అంత ఎక్కువగా ఎందుకు పెరిగాయి?

నవంబర్ 12 నుంచి అమూల్, మదర్ డెయిరీ కంపెనీలు పాల ధరలను పెంచాయి. టోన్డ్ పాలు లీటరుకు 2 రూపాయలు, ఫుల్ క్రీమ్ పాలు లీటరుకు 4 రూపాయల చొప్పున పెరిగాయి.

మదర్ డెయిరీ ప్యాకెట్ టోన్డ్ పాల ధర లీటరుకు 60 రూపాయల నుంచి 62రూపాయలకు పెరిగింది. ఫుల్ క్రీమ్ పాల ధర 72 రూపాయల నుంచి 76 రూపాయలకు పెరిగింది.

అమూల్ కూడా 'అమూల్ తాజా' టోన్డ్ పాల ధరను లీటరుకు 2రూపాయలకు పెంచింది. ఫుల్ క్రీమ్ పాలు 'అమూల్ గోల్డ్' ధరను 4 రూపాయలు పెంచింది.

అమూల్ తాజా ధరలో 3.3 శాతం, అమూల్ గోల్డ్ ధరలో 5.5 శాతం పెరిగాయని కొత్త ధరలు దేశవ్యాప్తంగా నవంబర్ 12 నుంచి అమల్లోకి వచ్చాయని ఆ కంపెనీ తెలిపింది.

రైతుల నుంచి పాలు సేకరించడం, వాటిని వినియోగదారులకు చేరవేయడం వంటి ఖర్చులు పెరగడమే ధరల పెంపునకు కారణమని రెండు కంపెనీలూ చెబుతున్నాయి. అయితే, ఈ ఖర్చులు అకస్మాత్తుగా ఇంతలా ఎందుకు పెరిగాయి?

అసలు కారణం...

వినియోగదారుడికి పాల ప్యాకెట్ డెయిరీ లేదా దుకాణం నుంచి అందుతుంది. కానీ దాని ధర పెరుగుదల మాత్రం పశుపోషకుల దగ్గరే మొదలవుతుంది.

భారత్‌లో కొన్ని ప్రాంతాల్లో తక్కువగా, మరికొన్ని చోట్ల అధికంగా వర్షాలు కురవడం పశువుల మేత లభ్యతపై ప్రభావం చూపిందని మదర్ డెయిరీ తన ప్రకటనలో తెలిపింది.

గత ఏడాది కాలంలో పచ్చి, ఎండు పశుగ్రాసం ధరలు 20 శాతం వరకు పెరిగాయి. దాణా ధర కూడా దాదాపు 10 శాతం పెరిగింది. వీటితో పాటు పాల ప్యాకింగ్, రవాణా, ఇతర నిర్వహణ ఖర్చులు కూడా 25 శాతం వరకు పెరిగాయని మదర్ డెయిరీ పేర్కొంది.

అమూల్ బ్రాండ్‌ను మార్కెటింగ్ చేసే గుజరాత్ కోఆపరేటివ్ మిల్క్ మార్కెటింగ్ ఫెడరేషన్ (జీసీఎంఎంఎఫ్) కూడా సకాలంలో వర్షాలు కురవకపోవడం, వర్షపాతం తగ్గడం ధరల పెరుగుదలకు ఒక కారణమని తెలిపింది.

పచ్చి, ఎండు పశుగ్రాసంతో పాటు పశువుల దాణా తయారీలో ఉపయోగించే నూనె తీసిన తర్వాత మిగిలే పిప్పి , మొక్కజొన్న, మొలాసిస్ ధరలు పెరిగాయని అమూల్ పేర్కొంది. ప్యాకింగ్‌కు ఉపయోగించే వస్తువులు, ఇంధనం ధరలు కూడా పెరిగాయని తెలిపింది.

తన అనుబంధ పాల సంఘాలు గత ఏడాది కాలంలో రైతుల నుంచి పాలు కొనుగోలు చేసే ధరను 4 నుంచి 5 శాతం వరకు పెంచాయని అమూల్ తెలిపింది.

అంటే పాల ధరలు కేవలం డెయిరీల్లో ప్రాసెసింగ్, ప్యాకింగ్ లేదా రవాణా ఖర్చుల వల్లే పెరగడం లేదు. పశువుల పెంపకం, వాటి నుంచి పాలు సేకరించే దశలోనే ఖర్చులు పెరుగుతున్నాయని కంపెనీలు చెబుతున్నాయి.

దాణాకు, పాల ధరలకు సంబంధం ఏంటి?

పాల ఉత్పత్తికి అయ్యే మొత్తం ఖర్చులో అత్యధిక భాగం పశువుల దాణాకే ఖర్చవుతుందని జీసీఎంఎంఎఫ్ మాజీ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ డాక్టర్ ఆర్.ఎస్. సోధి అంటున్నారు.

పాల ఉత్పత్తి వ్యయంలో దాదాపు 70 శాతం పశుగ్రాసం, పశువుల దాణాకే ఖర్చవుతుంది. ఏడాదిన్నర కాలంలో ఈ ఖర్చు గణనీయంగా పెరిగిందని ఆయన అన్నారు. వీటితోపాటు పా, ప్రాసెసింగ్, ప్యాకింగ్, రవాణా ఖర్చులు కూడా తోడవుతాయని ఆయన వివరించారు.

పశుగ్రాసం ధరలు పెరగడం, దాని కొరత ఏర్పడటమే ప్రస్తుత ధరల పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటని రూరల్ వాయిస్ సంపాదకుడు, వ్యవసాయ రంగ నిపుణుడు హర్వీర్ సింగ్ కూడా అభిప్రాయపడ్డారు. భారత్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఎల్‌నినో ప్రభావంతో కరువు పరిస్థితులు ఏర్పడి, పశుగ్రాసం కొరతకు దారితీశాయని ఆయన చెబుతున్నారు.

పశుగ్రాసం కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో పశుపోషకులు రెండు రకాల ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోందని ఆయన అంటున్నారు.

ఒకవైపు పశువులకు మేత పెట్టడం ఖరీదైన వ్యవహారంగా మారుతుంది. మరోవైపు వాటికి సరైన మోతాదులో ఆహారం అందకపోతే, పాల ఉత్పత్తి పరిమాణం కూడా తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.

అందువల్ల వినియోగదారుడికి పాలు ఖరీదవుతున్నంత మాత్రాన రైతు ఆదాయం కూడా అదే స్థాయిలో పెరిగిందని భావించకూడదు. పాల విక్రయం ద్వారా వచ్చిన డబ్బు నుంచే రైతులు పశుగ్రాసం, దాణా, ఇతర ఖర్చులు భరించాల్సి ఉంటుంది.

ఫుల్ క్రీమ్ పాల ధర లీటరుకు రూ.4 ఎందుకు పెరిగింది?

ఫుల్ క్రీమ్, టోన్డ్ పాల ధరల పెంపులో తేడాను అర్థం చేసుకోవాలంటే ముందుగా పాలలో ఉండే కొవ్వు (ఫ్యాట్) గురించి తెలుసుకోవాలి.

తమ సంస్థ ఉత్పత్తి చేసే టోన్డ్ పాలలో 3 శాతం, ఫుల్ క్రీమ్ పాలలో 6 శాతం ఫ్యాట్ ఉంటుందని అమూల్ పేర్కొంది.

అంటే టోన్డ్ పాలతో పోలిస్తే ఫుల్ క్రీమ్ పాలలో కొవ్వు పరిమాణం రెట్టింపు.

డెయిరీలకు పాలలోని ఫ్యాట్ కొనుగోలు ఖర్చు భారంగా మారుతోందని హర్వీర్ సింగ్ చెబుతున్నారు. ఫుల్ క్రీమ్ పాలలో ఫ్యాట్ ఎక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి, దాని ధరపై కూడా ఎక్కువ ప్రభావం పడుతోంది.

గేదె పాలలో సాధారణంగా ఆవు పాల కంటే ఫ్యాట్ ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందువల్ల డెయిరీలకు ఎన్ని లీటర్ల పాలు అందుతున్నాయన్నదే ముఖ్యం కాదు. ఆ పాలలో ఎంత ఫ్యాట్ ఉంది? దాన్ని ఏ ధరకు కొనుగోలు చేయాల్సి వస్తోంది? అన్నది కూడా ముఖ్యమే. పాలలోని ఫ్యాట్ ధర పెరుగుతోందనడానికి వెన్న ధరలు కూడా ఒక సూచికగా నిలుస్తున్నాయి.

2023 అక్టోబర్ నుంచి 2026 అక్టోబర్ మధ్య డెయిరీ స్థాయిలో వెన్న సగటు ధర కిలోకు రూ.348 నుంచి రూ.537కి పెరిగిందని అగ్రికల్చర్&ఎకనామిక్స్ జర్నలిస్ట్ హరీష్ దామోదరన్ చెప్పినట్టు నవంబర్ 8న ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌లో ప్రచురితమైన కథనం పేర్కొంది.

ఇది సుమారు 54 శాతం పెరుగుదల. వెన్నలో దాదాపు 82 శాతం కొవ్వు (ఫ్యాట్) ఉంటుంది. ఇక్కడ పేర్కొన్నవి డెయిరీ స్థాయిలోని ధరలే తప్ప, దుకాణాల్లో విక్రయించే వెన్న ప్యాకెట్ల ధరలు కావు.

దీంతో ఫ్యాట్ అధికంగా ఉండే పాలు, పాల ఉత్పత్తుల తయారీ ఖర్చులపై ఎందుకు ప్రభావం పడుతుందో అర్థమవుతుంది.

పాల ఉత్పత్తి తగ్గడం కూడా కారణమా?

ప్రస్తుతం అవసరానికి తగినంతగా పాల ఉత్పత్తి పెరగడం లేదని హర్వీర్ సింగ్ అంచనా వేశారు.

అయితే దేశంలో మొత్తం పాల ఉత్పత్తి తగ్గిపోయిందని దీని అర్థం కాదు.

భారత్‌లో 2022-23లో సుమారు 23.06 కోట్ల టన్నుల పాల ఉత్పత్తి జరిగింది. 2023-24లో ఇది 23.93 కోట్ల టన్నులకు పెరిగినట్టు ప్రభుత్వ గణాంకాల ద్వారా తెలుస్తోంది.

అయితే పాల ఉత్పత్తి వేగం మాత్రం క్రమంగా తగ్గుతోంది.

2022-23లో పాల ఉత్పత్తి 3.83 శాతం పెరిగింది.

2023-24లో ఈ పెరుగుదల 3.78 శాతంగా నమోదైంది.

కాబట్టి ఈ రెండు అంశాల మధ్య తేడాను గుర్తించడం ముఖ్యం.

దేశంలో మొత్తం పాల ఉత్పత్తి తగ్గలేదు. కానీ ఉత్పత్తి వేగం మందగించింది.

అంతేకాకుండా ప్రభుత్వ గణాంకాలు దేశవ్యాప్తంగా ఏడాది మొత్తానికి సంబంధించిన వివరాలను మాత్రమే అందిస్తాయి. 2026 నవంబర్‌లో ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో లేదా డెయిరీకి ఎన్ని పాలు అందుబాటులో ఉన్నాయో వీటి ద్వారా నేరుగా తెలుసుకోలేం.

ప్రస్తుత పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవాలంటే కంపెనీలు ఏయే ప్రాంతాల నుంచి పాలు సేకరిస్తున్నాయి, అక్కడ పాల లభ్యత ఎలా ఉంది, ఆ పాలలో కొవ్వు శాతం ఎంత ఉందనే అంశాలను కూడా పరిశీలించాలి.

సాధారణంగా ఆగస్ట్ నుంచి ఫిబ్రవరి మధ్య పశువులు ఎక్కువగా పాలు ఇస్తాయని, దీంతో మార్కెట్‌లో పాల సరఫరా పెరుగుతుందని, కొన్నిసార్లు ఈ కాలంలో పాలు అధికంగా అందుబాటులోకి రావడంతో కంపెనీలు రైతుల నుంచి పాలు కొనుగోలు చేసే ధరను కూడా తగ్గిస్తాయని హర్వీర్ సింగ్ అభిప్రాయం పడ్డారు.

కానీ ఈసారి చలికాలం ప్రారంభంలోనే పశువుల మేత ధరలు పెరిగాయి. పాల లభ్యత తగ్గింది. అదే సమయంలో వినియోగదారులకు విక్రయించే పాల ధరలను కూడా పెంచారు.

తన సుదీర్ఘ పాత్రికేయ అనుభవంలో ఫుల్ క్రీమ్ పాల ధర ఒక్కసారిగా లీటరుకు నాలుగు రూపాయలు ఎప్పూడూ పెరగలేదని హర్వీర్ సింగ్ అన్నారు. ఇతర వస్తువుల ధరల పెరుగుదలతో పోలిస్తే పాల ధరలు తక్కువగానే పెరిగాయని ఆయన అభిప్రాయం.

అంటే పాల ఉత్పత్తి ఖర్చులు పెరిగాయనే విషయంలో ఇద్దరు నిపుణులూ ఏకీభవిస్తున్నారు. అయితే ప్రస్తుత ధరల పెరుగుదలను చూసే విషయంలో వారి అభిప్రాయాలు భిన్నంగా ఉన్నాయి.

పాల ఉత్పత్తి ఖర్చులు ఎంత పెరిగాయి?

2022 మార్చిలో ధరల పెంపునకు ముందు దిల్లీ, ఎన్‌సీఆర్‌లో మదర్ డెయిరీ ఫుల్ క్రీమ్ పాల ధర లీటరుకు రూ.57, టోన్డ్ పాల ధర రూ.47గా ఉండేది. ఆ సమయంలో మదర్ డెయిరీ విడుదల చేసిన అధికారిక ప్రకటనలో ఈ ధరలను పేర్కొంది.

ప్రస్తుతం ఫుల్ క్రీమ్ పాల ధర లీటరుకు రూ.76 కాగా, టోన్డ్ పాల ధర రూ.62గా ఉంది.

ఈ రెండు సమయాల్లోని ధరలను పోల్చి చూస్తే, మదర్ డెయిరీ ఫుల్ క్రీమ్ పాల ధర సుమారు 33 శాతం, టోన్డ్ పాల ధర సుమారు 32 శాతం పెరిగాయి.

అయితే అన్ని బ్రాండ్లలోనూ, అన్ని పరిమాణాల పాల ప్యాకెట్ల ధరలు ఒకే విధంగా పెరగలేదు.

అమూల్ 2025 జనవరిలో లీటరు ప్యాకెట్ల పాల ధరను ఒక రూపాయి తగ్గించింది కూడా.

అందువల్ల ఒక బ్రాండ్ పాల ధర మొత్తం ఎంత పెరిగిందో లెక్కించేటప్పుడు మధ్యలో జరిగిన ధరల తగ్గింపులను, ప్యాకెట్ పరిమాణాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

అమూల్, మదర్ డెయిరీ ఒకేసారి ధరలు ఎందుకు పెంచాయి?

పాల మార్కెట్‌లో సహకార సంస్థలు, పెద్ద బ్రాండ్లు నిర్ణయించే ధరలకు ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంటుందని డాక్టర్ సోధి చెబుతున్నారు.

ఒక పెద్ద బ్రాండ్ పాల ధరలను మార్చినప్పుడు, ఇతర బ్రాండ్లు, చిన్న వ్యాపారులు కూడా ఆ నిర్ణయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు.

ఈసారి అమూల్, మదర్ డెయిరీ దాదాపు ఒకే రకమైన కారణాలను చూపించాయి. రైతుల నుంచి పాలు కొనుగోలు చేసే ధర పెరగడం, పశువుల మేత, దాణా ధరలు పెరగడం, ప్యాకింగ్, రవాణా ఖర్చులు అధికం కావడం వంటివి ఇందులో ఉన్నాయి.

అయితే రెండు కంపెనీలు దాదాపు ఒకే సమయంలో ధరలు పెంచినంత మాత్రాన, అవి రెండూ కలిసి ధరలను నిర్ణయించుకున్నాయని నిరూపించలేం.

ఈ రెండు సంస్థల నిర్మాణం కూడా వేర్వేరుగా ఉంటుంది. అమూల్ సహకార పాల సంఘాల సమాఖ్యకు చెందిన బ్రాండ్. మదర్ డెయిరీ జాతీయ పాడి పరిశ్రమ అభివృద్ధి మండలి (ఎన్‌డీడీబీ) యాజమాన్యంలోని సంస్థ.

పెరిగిన ధరలో రైతు వాటా ఎంత?

వినియోగదారుల నుంచి వచ్చే ఆదాయంలో దాదాపు 80 శాతం వాటాను తన సహకార వ్యవస్థ ద్వారా పాల ఉత్పత్తిదారులకు తిరిగి చెల్లిస్తామని అమూల్ తెలిపింది.

పాల విక్రయాల ద్వారా వచ్చే ఆదాయంలో సుమారు 75 నుంచి 80 శాతం పాలు కొనుగోలు చేయడానికే ఖర్చవుతుందని మదర్ డెయిరీ పేర్కొంది.

వినియోగదారుల నుంచి పెరిగిన ధర రూపంలో వచ్చే అదనపు ఆదాయంలో కొంత భాగం రైతులకు చేరాలి.

అయితే ఇక్కడ ఒక విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి.

రైతు పాలు అమ్మితే ఎక్కువ ధర లభించడం, రైతు వాస్తవ ఆదాయం పెరగడం రెండూ ఒకటే కాదు. పాలు అమ్మడం ద్వారా వచ్చే ఆదాయంతోపాటు పశువుల మేత, దాణా ఖర్చులు కూడా పెరుగుతుంటే రైతు చేతిలో మిగిలే ఆదాయం పెరుగుతుందని చెప్పలేం.

ప్రస్తుత ధరల పెరుగుదల వెనుక ఉన్న అసలు పరిస్థితి ఇదే.

వినియోగదారులు ఇకపై ప్రతి పాల ప్యాకెట్ కోసం ఎక్కువ డబ్బు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. పెరిగిన ఖర్చుల్లో కొంత భారాన్ని కంపెనీలు వినియోగదారులపై వేస్తున్నాయి. మరోవైపు పశుపోషకులు ఖరీదైన మేత, పశువుల దాణా ఖర్చులతో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు.

ఫుల్ క్రీమ్ పాల ధర ఎక్కువగా పెరగడానికి అందులో అధికంగా ఉండే కొవ్వు శాతం, పాల కొవ్వు ధర పెరగడం కూడా ఒక ముఖ్యమైన కారణంగా భావిస్తున్నారు.

అంటే ఈసారి పాల ధరలు కేవలం ప్యాకింగ్ లేదా రవాణా ఖర్చుల వల్ల మాత్రమే పెరగలేదు. పశువులకు మేత వేయడం నుంచి పాలలోని కొవ్వు విలువ, ఆ పాలను వినియోగదారులకు చేరవేసే వరకు మొత్తం ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో పెరిగిన ఖర్చుల ప్రభావం ధరలపై పడింది.

(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్‌రూమ్ ప్రచురణ)

(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్‌,  ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)